Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026

ΑΣΦΑΛΕΙΑ στο διαδίκτυο-για το σχολειο

ΘΥΜΙΣΟΥ (ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΜΕ Ι !!!!!!!!!)....ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΛΑ ΑΞΙΟΠΙΣΤΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Τί σημαίνει ψηφιακός πολίτης;

«Όλοι μαζί για ένα καλύτερο διαδίκτυο» https://saferinternet4kids.gr/wp-content/uploads/2023/08/bts_megaladim__egxeiridio.pdf

Αλήθεια ή ψέμα στο διαδίκτυο

Κάποτε θα `ρθουν να σου πουν https://www.youtube.com/watch?v=fgEEGRpmtp0, https://www.youtube.com/watch?v=KMqto_dt4z

Θα έλεγες ποτέ σε έναν ξένο που συναντάς στον δρόμο για την οικογένεια σου, για τα μέρη που συχνάζεις ή για τα συναισθήματά σου;

Θα του έδειχνες φωτογραφίες από προσωπικές στιγμές ή τον χάρτη με την ακριβή διεύθυνση της κατοικία σου ή του σχολείου σου;

Φυσικά και όχι! Μέσω των ρυθμίσεων απορρήτου μπορείς να ορίσεις ποιος μπορεί να έχει πρόσβαση στο προφίλ σου και στις κοινοποιήσεις σου και με αυτόν τον τρόπο να προστατεύεις την ιδιωτικότητά σου στο διαδίκτυο.

https://saferinternet4kids.gr/parousiaseis/be_internet_detective/

σενάριο στο μάθημα της Γλώσσας «Ασφαλής χρήση του Διαδικτύου»

Σε ξέρω από κάπου;

Σημαντική παράμετρος μιας ασφαλούς πλοήγησης είναι και η σωστή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Μην προσθέτετε αμφιλεγόμενα προφίλ ή άτομα που δεν γνωρίζετε. Οι άνθρωποι όπως και στην πραγματική ζωή, δεν είναι πάντα αυτοί που ισχυρίζονται ότι είναι…γιατί να είναι αληθινοί σε ένα ψηφιακό περιβάλλον;https://saferinternet4kids.gr/%ce%b2%ce%af%ce%bd%cf%84%ce%b5%ce%bf/

Και όπως -δεν θα μπορούσε να περιγράψει καλύτερα- ο Παύλος Σιδηρόπουλος…

“Έχε το νου σου στο παιδί, γιατί αν γλΥτώσει το παιδί, υπάρχει ελπίδα!

Έχε το νου σου στο παιδί, κλείσε την πόρτα με κλειδί ψέματα λένε

θερισμός-αλωνισμα

Θερισμός (Ιούνιος/Ιούλιος)

Εργαλεία: Δρεπάνι, παλαμαριά (ξύλινο γάντι) για προστασία.
Διαδικασία: Οι αγρότες έκοβαν τα στάχυα με το χέρι, σχηματίζοντας χεριές τις οποίες άφηναν πίσω.

Δέσιμο: Άλλοι εργάτες μάζευαν τις χεριές και τις έδεναν σε δεμάτια, χρησιμοποιώντας τα ίδια τα στάχυα.

Μεταφορά: Τα δεμάτια μεταφέρονταν στο αλώνι με πλάτη ή ζώα.

Αλώνισμα (Ιούλιος/Αύγουστος)

Το αλώνι: Ένας επίπεδος, καθαρός χώρος όπου σκορπίζονταν τα δεμάτια.
Αλώνισμα: Ζώα (άλογα, βόδια) έσερναν τη δουκάνη ή ροκάνες πάνω στα στάχυα για να σπάσουν και να αποχωριστεί ο καρπός.
Λίχνισμα (Ανέμισμα): Μετά το αλώνισμα, με λυχνιστήρια και φτυάρια, τα άχυρα πετάγονταν ψηλά στον αέρα ώστε ο αέρας να τα ξεχωρίσει από το σιτάρι (το "λίχνισμα").
Καθαρισμός: Το τελικό καθάρισμα γινόταν με κοσκίνισμα.
φράση:να ξεχωρίζει την ήρα από το σιτάρι
Κυριολεκτικά (το ζιζάνιο):
Η ήρα είναι ένα μονοετές ζιζάνιο που φύεται μαζί με το σιτάρι.
Κατά τη συγκομιδή και τον καθαρισμό του καρπού για αλεύρι ή σπόρο, η ήρα (ή αίρα) ξεχωρίζεται από το σιτάρι με κόσκινα, ώστε να αφαιρεθούν και τα μεθυστικά/υπνωτικά της σπόρια.
Μεταφορικά (η φράση):
Σημασία: Να διαχωρίζεις τα ουσιώδη από τα επουσιώδη, τους αθώους από τους ένοχους, τα σωστά από τα λάθη.
Προέλευση: Από τη Βίβλο (Παραβολή του Ασώτου Υιού) και την αγροτική πρακτική του διαχωρισμού σιταριού και ήρας.

Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2026

ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΟΥ ΚΛΗΔΟΝΑ

Ήθη και Έθιμα

«Με αφορμή μια στάμνα»

Κλειδώνουμε τον κλήδονα μ’ ένα μικιό κλειδάκι

κι απόης τον αφήνουμε έξω στο φεγγαράκι

Σα μάθει ο σκύλος γράμματα κι η γάτα να διαβάζει τότε και συ θα παντρευτείς να κάμει ο κόσμος χάζι…

Ετυμολογία: Η λέξη «κλήδονας» προέρχεται από το αρχαίο «κληδών» που σήμαινε μαντικό σημάδι ή προφητική φωνή.
Πρακτική: Οι αρχαίοι πίστευαν ότι τυχαίες λέξεις ή πράξεις κατά τη διάρκεια τελετών είχαν προφητική σημασία.

Σύγχρονη Αναβίωση (Αγ. Ιωάννης ο Κλήδονας - 24 Ιουνίου)

Το Αμίλητο Νερό: Τα κορίτσια πηγαίνουν σε πηγή ή βρύση και γεμίζουν ένα αγγείο, μεταφέροντάς το πίσω σιωπηλά (αμίλητα).
Το Κλείδωμα του Κλήδονα: Στο σπίτι, τα κορίτσια ρίχνουν μέσα στο αγγείο ένα προσωπικό τους αντικείμενο (π.χ., κόσμημα) και το κλειδώνουν.
Η Φωτιά: Το βράδυ, ανάβουν φωτιές και πηδούν από πάνω για κάθαρση.

Ήθη λέγονται οι αντιλήψεις ενός λαού για την ηθική και κοινωνική συμπεριφορά. Είναι οι γενικές αρχές Δικαίου, οι θεμιτοί τρόποι συμπεριφοράς του κοινωνικού ανθρώπου.Όλα αυτά αποτελούν ένα είδος κανόνων και νόμων, μια μορφή δικαίου, άγραφου, που θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε εθιμικό.Όταν, όμως, οι αντιλήψεις αυτές πάρουν και μια σταθερά επαναλαμβανόμενη τελεστική, γίνονται έθιμα

Τα ήθη και έθιμα, τα δημοτικά τραγούδια και οι παροιμίες, οι παραδόσεις και οι θρύλοι αποτελούν το λαϊκό πολιτισμό που είναι ο καθρέφτης ενός λαού.

Ετυμολογία της λέξης «Κλήδονας»

Η λέξη «κλήδων» ετυμολογείται σύμφωνα με τους Lidell και Scott ως οιωνός , ως μαντική φράση με μήνυμα, μαντικός λόγος και μαντικός ψίθυρος . Τη συναντάμε από τα έπη του Ομήρου και του Ησίοδου.Με τη σημασία του «γνωστοποιώ» συναντάται στην Οδύσσεια, Ιλιάδα, Θεογονία, στην Άλκηστη και απόσπασμα του Ευριπίδη και στην Αριστοφανική Λυσιστράτη13. Η λέξη εντοπίζεται και ως όνομα και επίκληση- κληδόνιος- τον Δία και Ερμή, διότι αυτοί έδιναν τις κληδονές, τους οιωνούς στους ανθρώπους.

Από όλο το χριστιανικό αγιολόγιο επιλέχθηκε ο Αι- Γιάννης ο Πρόδρομος για να συνδεθεί με το έθιμο. Ο πρώτος που κάνει αναλυτική περιγραφή του εθίμου ήταν ο Θεόδωρος Βαλσαμών, πατριάρχης Αντιόχειας Ζητούσε να αντικατασταθεί με τον αγιασμό και ευχές , ενώ προσδιόριζε τις ποινές για όσους συμμετείχαν ή απλώς παρακολουθούσαν τον Κλήδονα: αν ο παραβάτης ήταν λαϊκός τότε αυτόματα αφοριζόταν, ενώ αν ήταν κληρικός καθαιρούνταν. Η πολεμική που ασκήθηκε από την εκκλησία αποτυπώθηκε σε φράσεις όπως «αυτά τα λεν στο Κλήδονα», «τέτοια να τα λες στον Κλήδονα», «τέτοια εγώ τα ακούω στον Κλήδονα», δηλαδή απαξιωτικές εκφράσεις για το δρώμενο που καταντά συνώνυμο της ελαφρότητας. πηγη:Κουκουλές Φαίδων, Βυζαντινών βίος και πολιτισμός

Η γιορτή του Αϊ - Γιάννη, τοποθετημένη μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού, στέκεται ορόσημο ανάμεσα στα δύο ηλιοστάσια του χρόνου. Το ηλιοστάσιο του καλοκαιριού που τελειώνει και το ηλιοστάσιο του χειμώνα που αρχίζει.

Ο λαός μας λέει:

"Ο ήλιος γυρίζει σαν τροχός τ' Αϊ - Γιαννιού, κι απδάει απ' το καλοκαίρ(ι) στο χειμώνα".

Και για να ιδούν το μεγάλο τούτο άλμα, που κάνει ο ήλιος, σηκώνονται πρωί - πρωί εκείνη τη μέρα και κοιτάνε την ανατολή.

Το ξεκίνημά του «Κλήδονα» αρχίζει από την αρχαιότητα, φτάνει στο Μεσαίωνα, περνάει στο Βυζάντιο στους σκοτεινούς αιώνες της τουρκικής κυριαρχίας, φτάνει ως τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο και χάνεται μέσα στα συντρίμμια του Β Παγκοσμίου Πολέμου.

Μαντινάδες για τον Κλήδονα

Μαντινάδες κανονικά λέγονται τα δίστιχα που περικλείουν κάποιο νόημα, κάποιο μαντάτο, άρα χρησμό. Απλώς και κατ’ επέκταση μαντινάδες λέγονται όλα τα δίστιχα.

«Ποια μαντινάδα διαλέγω και γιατί»
ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ ΤΟΥ ΚΛΗΔΟΝΑ

Κλειδώνουμε τον κλήδονα μ’ ένα μικιό κλειδάκι
κι απόης τον αφήνουμε έξω στο φεγγαράκι.

Σήμερα που ‘ναι τα’ Αι Γιαννιού του Θιου ζητώ μια χάρη
Του χρόνου σαν και σήμερα να γίνουμε ζευγάρι.

Αν οι κοπέλες συναντήσουν κανέναν, δεν καλησπερίζουν, δεν ανοίγουν καν το στόμα τους! Αν τυχόν, υποχρεωθούν να μιλήσουν, από πειραχτήρια της γειτονιάς, που τις πήραν είδηση, χύνουν το νερό και γυρίζουν πάλι στη βρύση!
Πρέπει νάρθει τ’ «αμίλητο νερό» με κάθε τύπο άγραφο έστω, για νάχει αύριο, τη μαγική δύναμη, που του αποδίδουν!

Ανοίξετε τον κλήδονα να βγάλουμε τα μήλα
του χρόνου σαν και σήμερα βγάλετε δακτυλίδια

Έφθασε η ώρα κι η στιγμή κι ο κλήδονας ανοίγει
Και κάθε μια το ριζικό στα φανερά ξανοίγει

Βγαίνει το μήλο τ’ άρχοντα, του πιο καλού λεβέντη,
Του πρώτου μας παλικαριού στο λούσο και στο γλέντι

- Στίς ρεματιές μαζεύονται τή νύχτα οί νεράδες,
και σήμερα στόν Κλήδονα οί όμορφες κυράδες!

- Όσοι 'ρθανε στόν Κλήδονα τήν τύχη τους νά δούνε,
είν' όλοι τους γιά νά τούς κλαϊς. "Ας πάνε νά χαθούνε!

- Κάθισε 'κεϊ πού κάθεσαι! Μή θές ν' αλλάξεις θέση,
γιατί ή ψηλή ή μύτη σου γρήγορα θά σοϋ πέσει.

Σα μάθει ο σκύλος γράμματα κι η γάτα να διαβάζει
τότε και συ θα παντρευτείς να κάμει ο κόσμος χάζι…

Το μήλο σου απ' τον Κλήδονα τ' Άι Γιαννιού τη μέρα
το βγάλανε και μούπανε πως θα φορέσεις βέρα

"Ανοίξτε τον κλήδονα και στρώστε βελούδα
για να περάσει ο βασιλιάς και η βασιλοπούλα.

«Μέσα στα χιόνια λούστηκες και πήρες την ασπράδα,
πήρες κι απού τα γιασεμιά ούλη την ομορφάδα!»

«Έχεις του ήλιου τσ’ ομορφιές, του φεγγαριού γλυκάδες,
του μήλου του βενέτικου, τσι ροδοκοκκινάδες!»

«Ανοίξετε, σφαλίξετε, τσι πόρτες του Κληδόνου,
‘που στερνοβγεί το μήλο ντου, να ζήσει χίλιους χρόνους!».

Σήμερα που ’ναι τ’ Αϊ-Γιαννιού
του Θείου ζητώ χάρη,
του χρόνου σαν και σήμερα
να ’ρθει χαρά μεγάλη.

Έφτασε η ώρα κι η στιγμή
κι ο Κλήδονας ανοίγει,
και κάθε μια το ριζικό
με θάρρος αντικρίζει.

Μήλο ’βαλα στον Κλήδονα
κι είναι μυρωδάτο,
να φέρει τύχη και χαρά
σε όποιον το ’χει κράτο.

Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026

Πολιτική οργάνωση – Α΄ Εθνοσυνέλευση (1821-1822)

Προκειμένου να εδραιωθεί η Επανάσταση, εκτός από τις πολεμικές ενέργειες χρειαζόταν και μια πολιτική οργάνωση των επαναστατημένων περιοχών. Έτσι, από την αρχή δημιουργήθηκαν τρεις τοπικές «κυβερνήσεις»: η Πελοποννησιακή Γερουσία στην Πελοπόννησο, η Γερουσία στην Δυτική Στερεά και ο Άρειος Πάγος στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα.

Αυτές οι κυβερνήσεις ελέγχονταν από ανθρώπους που και πριν είχαν εξουσία στις ελληνικές κοινότητες: τους προεστούς, τους Φαναριώτες και τους ιεράρχες. Γι’ αυτόν τον λόγο η παρουσία σ’ αυτές άλλων κοινωνικών τάξεων ήταν πολύ μικρή.

Στις τοπικές κυβερνήσεις υπήρχαν συχνές αντιζηλίες και διαμάχες ανάμεσα στους Έλληνες. Οι άνθρωποι που είχαν την εξουσία στις κοινότητες τα χρόνια της Τουρκοκρατίας (προεστοί και ιεράρχες) θεωρούσαν φυσικό να εξακολουθούν να ελέγχουν την κατάσταση και τα επόμενα χρόνια. Έτσι, προσπαθούσαν να παραμερίσουν τους οπλαρχηγούς, επειδή τους έβλεπαν ως απειλή για τα συμφέροντά τους.

Από την άλλη, οι οπλαρχηγοί, βλέποντας την αξία τους στις μάχες και την αγάπη του λαού προς τα πρόσωπά τους, θεωρούσαν λογικό να έχουν και αυτοί λόγο στην διακυβέρνηση.

Μετά τον ερχομό του Δημήτριου Υψηλάντη στην Πελοπόννησο το καλοκαίρι του 1821, οι εντάσεις μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών, αλλά και μεταξύ των κυβερνήσεων, μεγάλωσαν.Ο Υψηλάντης με τον Κολοκοτρώνη επιχείρησαν να προχωρήσουν στη σύγκληση Εθνοσυνέλευσης, με στόχο την πολιτική ενοποίηση της Επανάστασης. Η άμεση όμως αντίδραση των κοτζαμπάσηδων τους ανάγκασε σε νέα υποχώρηση. Ιδίως ο Κολοκοτρώνης και ο Υψηλάντης:

στόχευαν στην ενότητα των ενόπλων δυνάμεων,
θεωρούσν ότι η σύγκρουση με τους προεστούς εκείνη τη στιγμή θα οδηγούσε σε εμφύλιο και κατάρρευση του αγώνα.

➡️ Γι’ αυτό προτίμησαν συχνά συμβιβασμούς, ακόμα κι αν αυτοί ενίσχυαν προσωρινά τους κοτζαμπασηδες.

Έγινε τότε αισθητή σε όλους η ανάγκη να δημιουργηθεί μία ενιαία κεντρική διοίκηση, η οποία θα αναλάμβανε τον συντονισμό του Αγώνα, και θα εκπροσωπούσε τους Έλληνες στο εξωτερικό. Έπρεπε επομένως να γίνουν εκλογές για να ψηφιστούν οι βουλευτές, οι εκπρόσωποι δηλαδή του λαού οι οποίοι θα αποτελούσαν τα μέλη της Εθνικής Συνέλευσης.

Πρώτη Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου (20 Δεκεμβρίου 1821 - 15 Ιανουαρίου 1822)

Η πρώτη Εθνοσυνέλευση συνήλθε στην Επίδαυρο από τον Δεκέμβριο του 1821 μέχρι τον Φεβρουάριο του 1822. Σ’ αυτήν συμμετείχαν εκπρόσωποι από τις περισσότερες επαναστατημένες περιοχές, καθώς και Φαναριώτες που είχαν φτάσει εκεί από την αρχή της Επανάστασης. Την πλειοψηφία αποτελούσαν πρόκριτοι και κληρικοί από την Πελοπόννησο, την Στερεά Ελλάδα και τα νησιά.

Σ’ αυτήν την πρώτη Εθνική Συνέλευση:

 Διακηρύχθηκε η ανεξαρτησία των Ελλήνων.

 Ψηφίστηκε το πρώτο ελληνικό Σύνταγμα, γνωστό ως Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδας, το οποίο μάλιστα ήταν το πιο προοδευτικό Σύνταγμα εκείνης της εποχής, αφού μεταξύ των άλλων κατοχύρωνε την πλήρη ισότητα όσων θα ζούσαν στο ελληνικό κράτος και όριζε ως πολίτευμα την αβασίλευτη δημοκρατία, κάτι πρωτοπόρο σε όλη την Ευρώπη.

 Δημιουργήθηκαν δύο σώματα: το Βουλευτικό (η Βουλή, με πρόεδρο τον Δημήτριο Υψηλάντη- που ήταν αξίωμα τιμητικό χωρίς εξουσία ) και το Εκτελεστικό (η Κυβέρνηση, με πρόεδρο τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο).

 Οργανώθηκαν Υπουργεία και ρυθμίστηκε η απονομή δικαιοσύνης.

 Ορίστηκαν το σχέδιο (σταυρός με εννέα ρίγες) και τα χρώματα (γαλάζιο-λευκό) της ελληνικής σημαίας.

 Ορίστηκε πρωτεύουσα του νέου κράτους η Κόρινθος.

Ερωτήσεις κατανόησης

1. Ποιες ήταν οι πρώτες τοπικές κυβερνήσεις;

2. Γιατί υπήρχαν αντιζηλίες µεταξύ των Ελλήνων στις τοπικές κυβερνήσεις;

3. Για ποιους λόγους οι πρόκριτοι και οι κληρικοί δεν ήθελαν την παρουσία των οπλαρχηγών στις τοπικές κυβερνήσεις;

4. Ποιοι ήταν οι λόγοι που έκαναν αναγκαία την ύπαρξη µιας ενιαίας κεντρικής κυβέρνησης και οδήγησαν τους επαναστατηµένους Έλληνες στην δηµιουργία της;

5. Πότε έγινε η Α΄ Εθνοσυνέλευση; Ποιοι πήραν µέρος σ’ αυτήν;

6. Ποιες ήταν οι αποφάσεις της Α΄ Εθνοσυνέλευσης;

7. Ποια ήταν τα στοιχεία εκείνα που έκαναν το πρώτο Σύνταγµα της Ελλάδας ένα από τα πιο προοδευτικά της εποχής του στην Ευρώπη;

Βλέπουμε το οξυγόνο που μας χαρίζουν τα φυτά.

Αυτή δεν είναι εικόνα από βιβλίο. Είναι απόδειξη ότι κάναμε επιστήμη στην τάξη μας.

Υπέροχη φωτογραφία 🌿

Όταν ένα φύλλο μας έκανε να μετρήσουμε τον χρόνο

«Κυρία, βγαίνουν συνέχεια φυσαλίδες…πόσο χρόνο χρειάστηκε το φυλλο;»

«Κυρία, βγαίνουν και απο κατω φυσαλίδες…»
«Βγαίνουν όλες το ίδιο γρήγορα;»
«Αν το βάλουμε στον ήλιο, θα βγαίνουν περισσότερες;»

Αυτό που βλέπουμε είναι ένα πολύ καθαρό αποτέλεσμα φωτοσύνθεσης.

Τι παρατηρούμε στην εικόνα

Το φύλλο είναι βυθισμένο στο νερό.
Πάνω στην επιφάνειά του φαίνονται μικρές φυσαλίδες.
Οι φυσαλίδες αυτές δεν είναι αέρας που κόλλησε τυχαία, αλλά αέριο που παράγεται εκείνη τη στιγμή.
Τι συμβαίνει επιστημονικά
Όταν το φύλλο:
- έχει φως ☀️
- έχει νερό 💧
- και περιέχει χλωροφύλλη
τότε πραγματοποιεί φωτοσύνθεση:

Νερό + Διοξείδιο του άνθρακα + Φως → Τροφή (γλυκόζη) + Οξυγόνο

🔹 Το οξυγόνο που παράγεται:
- βγαίνει από τα στόματα του φύλλου
- και επειδή το φύλλο είναι μέσα στο νερό, εμφανίζεται ως φυσαλίδες.
«Το φύλλο αναπνέει και δουλεύει σαν μικρό εργοστάσιο.
Οι φυσαλίδες είναι το οξυγόνο που μας χαρίζει για να αναπνέουμε.»