Το αντικείμενο στα δίπτωτα ρήματα
Στα δίπτωτα ρήματα τα αντικείμενα θα μπαίνουν στις εξής πτώσεις:
α) γενική - αιτιατική,
β) αιτιατική (προσώπου) - αιτιατική (πράγματος).
Από τα δύο αυτά αντικείμενα το ένα λέγεται άμεσο και το άλλο έμμεσο.
Λέγεται άμεσο εκείνο στο οποίο πηγαίνει άμεσα η ενέργεια του υποκειμένου ή γιατί αυτό σχετίζεται άμεσα με το ρήμα.
Λέγεται έμμεσο εκείνο στο οποίο πηγαίνει έμμεσα η ενέργεια του υποκειμένου.
 Επειδή είναι πολύ φυσιολογικό να μην κατάλαβες τίποτα απ' όσα διάβασες παραπάνω για το άμεσο και το έμμεσο, και να νιώθεις λίγο αγχωμένος/η γι' αυτό ας τα δούμε σε παραδείγματα.
|
Παραδείγματα | γενική έμμεσο | αιτιατική άμεσο |
α) Ο Γιώργος μου ζήτησε χρήματα | μου | χρήματα |
β) Του έδωσα το βιβλίο. | Του | το βιβλίο |
Ας υποθέσουμε όμως ότι δεν ακούσαμε καλά και το μόνο που καταλάβαμε ήταν ότι ο Γιώργος ζήτησε. Τότε θα ρωτήσουμε:
-- Τι ζήτησε ο Γιώργος; χρήματα θα είναι η απάντηση.
Αλλά επειδή είμαστε περίεργοι θα ρωτήσουμε και πάλι:
-- Από ποιον τα ζήτησε τα χρήματα ο Γιώργος; Και θα μας απαντήσουν: από μένα (μου).
Να λοιπόν τι σημαίνει ότι το άμεσο αντικείμενο συμπληρώνει άμεσα την ενέργεια του υποκειμένου. Είναι αυτό που στην καθημερινή μας ζωή θέλουμε να μάθουμε πρώτο, η πρώτη πληροφορία που μας ενδιαφέρει.
Επειδή όμως αυτά τα ζητήματα τα έχουν μελετήσει ήδη δεκάδες γενιές καθηγητών και μαθητών, και επειδή είμαστε πολύ οργανωτικοί, γι' αυτό βγάλαμε και κάποιους κανόνες που μας κάνουν τη ζωή πιο εύκολη. Αυτούς τους κανόνες θα τους δούμε στη συνέχεια, αναλυτικά κατά περίπτωση:
1α. Το αντικείμενο σε γενική και αιτιατική.
Διάβασε προσεκτικά τα παραδείγματα:
Παραδείγματα |
έμμεσο γεν. ή αιτ, με προθ |
άμεσο αιτ. |
α) Έδωσα του Γιώργου το βιβλίο. | του Γιώργου | το βιβλίο |
β) Του έδωσα το βιβλίο. | Του | το βιβλίο |
γ) Έδωσα στον Αργύρη και στην Κορίνα το βιβλίο. | στον Αργύρη στην Κορίνα | το βιβλίο |
δ) Έδωσα του Κων/νου και της Κατερίνας το βιβλίο και το τετράδιο. | του Κων/νου της Κατερίνας | το βιβλίο, το τετράδιο |
ε) Έδωσα στην Σοφία και στην Ιωάννα το βιβλίο και το τετράδιο. | στην Σοφία στην Ιωάννα | το βιβλίο, το τετράδιο |
στ) Σ' το έδωσα. (Σου το έδωσα και όχι Στο έδωσα) | Σου | το |
ζ) Του ζήτησα χρήματα. | Του | χρήματα |
η) Ζήτησα από την Έφη,την Βασιλική και τον Αλέξανδρο κιμωλίες. θ)Έφερε στον Λάμπρο και στην Ναταλία την εφημερίδα | από την Έφη,από την Βασιλική, από τον Αλέξανδρο στον Λάμπρο στην Ναταλία | κιμωλίες
την εφημερίδα |
Πρώτα απ' όλα στα παραπάνω παραδείγματα διαπιστώνουμε ότι:
Το ένα αντικείμενο βρίσκεται σε πτώση γενική και το άλλο σε αιτιατική.
Αυτό που βρίσκεται σε γενική είναι έμμεσο κι αυτό που βρίσκεται σε αιτιατική είναι άμεσο.
Η θεωρία είναι καλή και απαραίτητη, εξίσου απαραίτητη όμως είναι και η μέθοδος. Αν δεν ακολουθήσουμε συγκεκριμένα βήματα, τότε είναι πολύ εύκολο να κάνουμε λάθη, παρόλο που ξέρουμε άριστα τη θεωρία. Γι' αυτό λοιπόν προσοχή.
Για να βρούμε το αντικείμενο σε μια πρόταση πρέπει να ακολουθούμε πιστά ένα συγκεκριμένο και απλό τρόπο, κάνοντας τα εξής βήματα:
1ο βήμα: Διαβάζουμε προσεκτικά την πρόταση και βρίσκουμε το ρήμα. αρχίζουμε τις ερωτήσεις.Ελέγχουμε αν το ρήμα είναι απρόσωπο, συνδετικό ή μεταβατικό
2ο βήμα: Ρωτάμε ποιος (ή ποια ή ποιο) + το ρήμα για να βρούμε το υποκείμενο.
3ο βήμα: Ρωτάμε τι + το ρήμα για να βρούμε το αντικείμενο σε αιτιατική
4ο βήμα: Ρωτάμε ποιον ή σε ποιον+ το ρήμα για να βρούμε και το δεύτερο αντικείμενο (αν υπάρχει).γενικη ή αιτιατικη
Προσοχή
1. Δεν κάνουμε ποτέ την ερώτηση πού ή πώς, γιατί οι απαντήσεις που θα πάρουμε δε μας δίνουν αντικείμενο.
2. Το αντικείμενο, όπως έχουμε ξαναπεί, δε βρίσκεται ποτέ σε ονομαστική.
Ας εφαρμόσουμε τη θεωρία:
Οι Αθηναίοι μετέφεραν τα παιδιά τους στην Τροιζήνα.
ρήμα:
ποιοι μετέφεραν;
τι μετέφεραν ;
Η Ελβίρα μου έδωσε το βιβλίο.
ρήμα:
ποιος έδωσε;
τι έδωσε;
σε ποιον έδωσε;
Η πρόταση έχει δύο αντικείμενα σε πτώση | αιτιατική και | γενική |
| Να δώσεις χαιρετίσματα στον Κώστα. |
πατα για περισσοτερες ασκησεις👇
