θεωρούμαι

 

						υποκείμενο  ΟΡΙΣΤΙΚΗ
Ενεστώτας	εγώ             θεωρ-ούμαι       εσύ             θεωρ-είσαι      αυτός           θεωρ-είται                     θεωρ-ούμαστε                      θεωρ-είστε αυτοί             θεωρ-ούνται

Ποια κατάληξη να βάλω, -μαι ή -με, -ται ή -τε

Βρες τη σωστή απάντηση.

Οδηγίες

Όταν το ρήμα βρίσκεται στον ενικό αριθμό, άρα το υποκείμενο είναι ένα, τότε η κατάληξη είναι -μαι    - σαι    -ται.

1. Το σπίτι αυτό ενοικιάζε...
1.   ται
2.   τε
2. Δεν ακούγε... κανένας ήχος.
1.   ται
2.   τε
3. Δεν ανέχομ… τέτοια συμπεριφορά
1.   μαι
2.   με
4. Εγώ δεν ξεγελιέ… με τέτοια κόλπα!
1.   μαι
2.   με
5. 1. . Δεν αισθάνε___ καλά;
   1.   σε
   2.   σαι
   3. Θυμά___ που σε βοήθησα στα Μαθηματικά;
   1.   σε
   2.   σαι
   2.  Μη διηγεί___ τόσο βιαστικά την ιστορία.
   1.   σε
   2.   σαι
   3. Ποιος σου είπε να ανακατεύε___ σε ξένες υποθέσεις;
   1.   σε
   2.   σαι
   4.  Αυτά που ισχυρίζε___ δεν είναι σωστά.
      1.   σε
      2.   σαι

Αόριστος

θεωρ-ήθηκα θεωρ-ήθηκες θεωρ-ήθηκε θεωρ-ηθήκαμε θεωρ-ηθήκατε θεωρ-ήθηκαν

Παρακείμενος

έχω θεωρηθεί έχεις θεωρηθεί έχει θεωρηθεί έχουμε θεωρηθεί έχετε θεωρηθεί έχουν θεωρηθεί

Ο Καποδίστριας κυβερνήτης της Ελλάδας

Ενότητα Γ΄ - Κεφάλαιο 15

Τα συνδετικά ρήματα

 Δεν ξεχνάμε:

για να έχουμε κατηγορούμενο,
θα πρέπει να έχουμε ένα συνδετικό ρήμα,
που να συνδέει το υποκείμενο μια λέξη,

η οποία θα δίνει στο υποκείμενο μια ιδιότητα.

Το φαγητό έγινε νόστιμο.
α) Ρήμα: έγινε
β) Ποιο έγινε; → το φαγητό → υποκείμενο σε πτώση ονομαστική
γ) Τι έγινε το φαγητό → νόστιμο → κατηγορούμενο σε πτωση ονομαστική

Ποια ρήματα χρησιμοποιούνται ως συνδετικά;

 

Τα δύο ρήματα που χρησιμοποιούνται πρωτίστως ως συνδετικά είναι τα είμαι και γίνομαι.
Χρησιμοποιούνται ως συνδετικά και τα ρήματα που έχουν παρόμοια σημασία με τα είμαι και γίνομαι· τέτοια ρήματα είναι τα:

φαινομαι,ονομαζομαι,  λέγομαι,εκλέγομαι, υπαρχω,θεωρούμαι,  γεννιέμαι, ζω,  στέκομαι, διατελώ, υπηρετώ, φυτρώνω, αποδεικνύομαι, δείχνομαι,  λογαριάζομαι, μοιάζω, νομίζομαι, βρίσκομαι, παρουσιάζομαι, χειροτονούμαι κ.ά.

προσοχή

Τα συνδετικά ρήματα λειτουργούν πάντοτε ως συνδετικά;;;;;;;;;;

 

Τα ρήματα που αναφέραμε παραπάνω ως συνδετικά δεν είναι πάντοτε συνδετικά. Αυτό σημαίνει ότι δε συνδέουν το υποκείμενο με μια λέξη η οποία θα δίνει στο υποκείμενο μια ιδιότητα. Ας το δούμε με παράλληλα παραδείγματα:

Ο Γιώργος βαδίζει περήφανος → το ρ. βαδίζει είναι συνδετικό, επειδή συνδέει το υποκείμενο (Γιώργος) με τη λέξη περήφανος, δίνοντάς του μια ιδιότητα. Γιώργος - υπερήφανος  ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ.
Ο Γιώργος βαδίζει στον δρόμο → το ρ. βαδίζει δεν είναι συνδετικό, επειδή δε συνδέει το υποκείμενο (Γιώργος) με κάποια λέξη που να του δίνει μια ιδιότητα. Γιώργος και δρόμος ΔΕΝ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ 

 Τι χρησιμοποιείται ως κατηγορούμενο;

Όπως ήδη είπαμε ως κατηγορούμενο χρησιμοποιείται το επίθετο και το ουσιαστικό. Μπορεί όμως να χρησιμοποιηθούν κι άλλα μέρη του λόγου, αφού αποκτήσουν σημασία επιθέτου, π.χ.

• Ο Γιώργος είναι όμορφος. → επίθετο
• Ο Γιώργος είναι φίλος μου. → ουσιαστικό
• Ο Γιώργος είναι εκείνος; → αντωνυμία
•  Ο Γιώργος είναι πρώτος. → αριθμητικό
•  Ο Γιώργος είναι κουρασμένος. → μετοχή

• Ο Γιώργος είναι ό,τι κι αν πεις → πρόταση

ΘΥΜΑΜΑΙ

Τι είναι το κατηγορούμενο;

 

Κατηγορούμενο είναι το επίθετο (συνήθως) που με τη βοήθεια του συνδετικού ρήματος δίνει μια ιδιότητα στο υποκείμενο .

Ο ήλιος ειναι λαμπερός.

• Ο Γιώργος είναι όμορφος.

• Ο Γιώργος είναι φίλος μου.

ΠΡΟΣΟΧΗ
Προφανώς, χωρίς συνδετικό ρήμα δεν έχουμε κατηγορούμενο.

ΑΛΙΚΑΡΝΑΣΣΌΣ

 Καλημέρα

με όλα αυτά που ευχήθηκε ο αρχαίος ψηφοθέτης τον 4ο αι. μ.Χ. στην Αλικαρνασσό… τελικά δεν άλλαξαν και τόσο τα πράγματα από τότε!

 Ιστορία της Αλικαρνασσού και της περιοχής της
Ηταν μια μυκηναϊκή θέση του 13ου αι    Η Αλικαρνασσός ιδρύθηκε περίπου το 1000 π.Χ. από Δωριείς αποίκους με επικεφαλής τον Άνθη από την Τροιζήνα

Ο <<πατέρας της Ιστορίας» , ο Ηρόδοτος, ο οποίος κατάγεται από την Αλικαρνασσό, αναφέρει ότι η ιδιαίτερη πατρίδα του έπαψε κάποτε να αποτελεί μέρος της Δωρικής Εξάπολης. Αιτία ήταν η ιδιοτελής απόφαση του αθλητή της, Αγασικλή, να κλέψει τον τρίποδα που κέρδισε στους αγώνες, αντί να τον αφιερώσει στον ναό του Απόλλωνα στην Κνίδο, όπως είθισται. Η πράξη του αυτή κρίθηκε ασεβής προς τον θεό του φωτός και προκάλεσε τον εξοστρακισμό της πόλης ως τιμωρία.

Τα εφτά θαύματα του κόσμου: το Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού

Ο «χρυσούς αιών του Περικλέους» (5ος αιώνας π.Χ.) αποτέλεσε σημείο σταθμός για την εξέλιξη και εξάπλωση της αρχιτεκτονικής ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ.

Ανακαλύφθηκε στην Αλικαρνασσό της Μικράς Ασίας η έπαυλη αρχαίου Έλληνα ψαρά

Ο Φαίνος ήταν ο πλουσιότερος ψαράς . Εκτός από τα διαμερίσματα της έπαυλης, οι ανασκαφές αποκάλυψαν ένα ψηφιδωτό δάπεδο που κάλυπτε 20 τ.μ. ενός χώρου, που χρησιμοποιούσε ο Φαίνος ως ιδιωτικό χώρο με πηγάδια νερού, σωλήνες νερού,
φιαλίδια αρωμάτων, υλικά που χρησιμοποιούνται για ψάρεμα και  λουτρό. Το ψηφιδωτό, που απεικονίζει έναν ψαρά και τεράστια ψάρια, είναι από τα σπουδαιότερα ευρήματα στην περιοχή σύμφωνα με τους ανασκαφείς. 

«Τα ευρήματα που έχουν ανακαλυφθεί θα πρέπει να προστατεύονται προσεκτικά. Αυτή η ανεκτίμητη παγκόσμια κληρονομιά πρέπει να δοθεί σε κοινή θέα», πρόσθεσε ο αρχαιολόγος Candan Temizel, ο οποίος βέβαια δεν κάνει κάποια αναφορά στην ελληνική καταγωγ

ή του Φαίνου.

Πηγή: Hurriyet Daily | archaeologynewsnetwork.blogspot.com

Ο ξεριζωμός των Ελλήνων της Αλικαρνασσού, μίας από τις τελευταίες
τουρκικές επαρχίες που διατηρούσαν την ελληνικότητά τους, συντελέστηκε σταδιακά από το 1908 .Οι περισσότεροι πρόσφυγες από την Αλικαρνασσό το 1922 κατέφυγαν στην Κρήτη, στην Σητεία αρχικά, και έπειτα στο Ηράκλειο. Εκεί, οπού διαμένουν έως και σήμερα απόγονοι των καταδιωγμένων, ίδρυσαν τον οικισμό Νέα Αλικαρνασσός, σε ανάμνηση της χαμένης τους πατρίδας…

https://kulturenvanteri.com/el/yer/bodrum-sualti-arkeoloji-muzesi/?yer=58037#17.01/37.0400810/27.4275513

https://kulturenvanteri.com/el/yer/bodrum-sualti-arkeoloji-muzesi/?yer=58037#17.01/37.0400810/27.4275513

25 ΜΑΡΤΙΟΥ 1821

ομιλια   Κολοκοτρωνη 

Οταν ο Κολοκοτρώνης μίλησε στην Πνύκα,ήταν ήδη  68 ετών. Δηλαδή ένας άνθρωπος που είχε ζήσει σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του μέσα σε πολέμους.Πρόκειται για μια από τις πιο σημαντικές ομιλίες της νεότερης ελληνικής ιστορίας, απευθυνόμενη στους μαθητές της Αθήνας.
Το ιστορικό πλαίσιο
Η ομιλία έγινε στις 13 Νοεμβρίου 1838 στην Πνύκα. Ο Κολοκοτρώνης, συγκινημένος από τους μαθητές και τη διδασκαλία της ιστορίας, ζήτησε να τους μιλήσει για τον Αγώνα και για το μέλλον της Ελλάδας.

Παιδιά, φανταστείτε το εξής:
ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, στρατηγός και ήρωας της Επανάστασης, αποφασίζει να μιλήσει σε μαθητές στην Πνύκα.
Ήξερε ότι υπήρχε κίνδυνος – υπήρχαν χωροφύλακες που προσπάθησαν να τον σταματήσουν!
Μπορούσαν να τον εμποδίσουν να μιλήσει, αλλά εκείνος επέλεξε να συνεχίσει.

Γιατί; Επειδή ήξερε ότι τα παιδιά, η νέα γενιά, έπρεπε να μάθει την αξία της γνώσης, της ιστορίας και της ενότητας.
Και έτσι, παρόλο τον κίνδυνο, μίλησε.
«Τι θα κάνατε εσείς αν ήσασταν εκεί; Θα τολμούσατε να μιλήσετε ή να μάθετε κάτι σημαντικό, ακόμα κι αν υπήρχε κίνδυνος;»

2.   Στην Πνύκα συναντιούνται τρεις εποχές:
η σκέψη του Ηράκλειτου, η δημοκρατία του Περικλή και η φλόγα του Κολοκοτρώνη.
Μπροστά τους στέκονται οι μαθητές — το μέλλον.  Και το πιο όμορφο είναι ότι η ομιλία  γίνεται στην Πνύκα, δηλαδή στο σημείο όπου γεννήθηκε η δημόσια συζήτηση, η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.

Και ο Περικλής , όταν μίλησε στους Αθηναίους, ξεκίνησε από τους προγόνους μας.
Γιατί η μνήμη τους  τους  έμαθε τι είναι η πόλη τους και γιατί αξίζει να την υπερασπιζονται.

Γι’ αυτό ο Κολοκοτρώνης είπε στους μαθητές:

Να σκλαβωθήτε εις τα γράμματά σας

Η προκοπή σας και η μάθησή σας να μην γίνει σκεπάρνι μόνο για το άτομό σας, αλλά να κοιτάζει το καλό της κοινότητος.

Γιατί ο λόγος στην Πνύκα είναι μοναδικός στην ελληνική ιστορία;

Ο λόγος που εκφώνησε ο Κολοκοτρώνης το 1838 στην Πνύκα μπροστά σε μαθητές θεωρείται ιστορικά ξεχωριστός για τρεις λόγους.
Πρώτον: μιλά ο ίδιος ο πρωταγωνιστής της Επανάστασης
Οι περισσότεροι λόγοι για το 1821 γράφτηκαν μετά από ιστορικούς.
Εδώ μιλά ένας από τους βασικούς ηγέτες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.

2.Δεύτερον: δεν είναι πανηγυρικός λόγος
Περιμένει κανείς να δοξάσει τη νίκη. Αντί γι’ αυτό λέει κάτι εντυπωσιακό: η μεγαλύτερη πληγή του Αγώνα ήταν η διχόνοια...Έτσι μετατρέπει την ιστορία σε μάθημα αυτογνωσίας.

Τρίτον: μιλά για την παιδεία ως δύναμη ελευθερίας
Η πιο σημαντική φράση είναι:    «Να σκλαβωθήτε εις τα γράμματά σας».

Δεν εννοεί απλώς να μορφωθούν οι νέοι.
Εννοεί ότι η ελευθερία ενός λαού εξαρτάται από:
γνώση     κριτική σκέψη    ιστορική μνήμη.

Αυτό είναι ουσιαστικά ένα παιδαγωγικό μανιφέστο του νέου ελληνικού κράτους.

Υπάρχει μια  βαθιά σύνδεση με τον Ηράκλειτο;

Εδώ υπάρχει κάτι πραγματικά εντυπωσιακό.
Ο τρόπος που σκέφτεται ο Κολοκοτρώνης θυμίζει πολύ τον Ηράκλειτο.
Όχι γιατί τον αναφέρει, αλλά γιατί χρησιμοποιεί την ίδια φιλοσοφική λογική.

Ο Ηράκλειτος λέει:  δεν μπορείς να μπεις δύο φορές στο ίδιο ποτάμι
Δηλαδή η πραγματικότητα αλλάζει συνεχώς.

Ο Κολοκοτρώνης λέει κάτι αντίστοιχο στους μαθητές:

η ελευθερία δεν τελειώνει με τον πόλεμο —
πρέπει να χτίζεται συνεχώς.
Η ιστορία είναι μια συνεχής διαδικασία.

Θεωρείται η παιδεία  αφύπνιση;
Ο Ηράκλειτος πίστευε ότι οι άνθρωποι πρέπει να ξυπνήσουν και να δουν τον κόσμο. Να κατανοησουν βαθεια τις αιτίες των γεγονότων.
Ο Κολοκοτρώνης λέει στους μαθητές:
να μάθουν ιστορία, να μελετήσουν, να καταλάβουν ποιοι είναι.
Δηλαδή: η γνώση είναι αφύπνιση της σκέψης.

Ο Ηράκλειτος έλεγε ότι η αρμονία γεννιέται από αντίθετες δυνάμεις.

Ο Κολοκοτρώνης το είδε μέσα στον Αγώνα: υπήρχαν διαφορετικές ομάδες
καπεταναίοι,προεστοί ,κοτζαμπασηδες  .....Φιλικοί
Αλλά χωρίς ενότητα η επανάσταση κινδύνευσε.Δηλαδή αναγνωρίζει ότι η κοινωνία έχει αντιθέσεις, αλλά χρειάζεται ισορροπία.

Η σκηνή αυτή (Κολοκοτρώνης που μιλά σε μαθητές στην Πνύκα) είναι ίσως η πιο συμβολική στιγμή συνέχειας της ελληνικής παιδείας από την αρχαιότητα έως το νεότερο κράτος.

Από την εκκλησία του δήμου της Αθήνας
στους μαθητές του 1838.
Η ιστορία λειτουργεί ως καθρέφτης

Όταν οι Έλληνες διάβασαν την αρχαία ιστορία, κατάλαβαν:

ποιοι ήταν οι πρόγονοί τους,   πόσο είχε αλλάξει η κατάσταση τους.
Αυτό δημιούργησε την επιθυμία για ελευθερία.

Ο Κολοκοτρώνης καταλαβαίνει ότι:η επανάσταση δεν γεννιέται στο πεδίο της μάχης
αλλά στο μυαλό των ανθρώπων.
Αυτή είναι μια πολύ σύγχρονη αντίληψη της ιστορίας.
Εδώ υπάρχει κάτι που θυμίζει έντονα τη σκέψη του Ηράκλειτου.
Η ταυτότητα ενός λαού δεν είναι στατική.
Δημιουργείται μέσα από:
εμπειρία,  γνώση  ,αγώνα.

Ενας  Διάλογος αιώνων....

Ο Περικλής   λέει ...η πόλη μας γίνεται δυνατή όταν όλοι συμμετέχουμε στα κοινά.

Ο Ηράκλειτος ..... το μέλλον ανήκει στα παιδιά. Αφήστε τα παιδιά να κυβερ΄νησουν τον κόσμο.

Ο Κολοκοτρώνης   ....Εις εσάς μένει να ισάσετε και να στολίσετε τον τόπο όπου εμείς ελευθερώσαμε.
Ο Κολοκοτρώνης ουσιαστικά λέει στους μαθητές:
εμείς κάναμε τον πόλεμο – εσείς πρέπει να φτιάξετε την πολιτεία.
Δηλαδή η ελευθερία είναι σκυτάλη ευθύνης.

Η ευθύνη περνά στη νέα γενιά

Η αναπνοή

 Το οξυγόνο είναι πολύτιμο για τη ζωή. Με την αναπνοή ο οργανισμός μας εφοδιάζεται με το απαραίτητο οξυγόνο.

Η ποιότητα της ζωής μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο καθαρός είναι ο αέρας που αναπνέουμε. Στις μεγάλες πόλεις πολλοί άνθρωποι υποφέρουν από αναπνευστικά προβλήματα.

Η σωστή διατροφή, η άσκηση, οι εκδρομές στην εξοχή και ο αερισμός των χώρων στους οποίους ζούμε ή εργαζόμαστε είναι συνήθειες που συμβάλλουν στην καλή υγεία του αναπνευστικού μας συστήματος. Είναι πιο υγιεινό να αναπνέουμε από τη μύτη, γιατί στη μύτη υπάρχουν μικρές τριχούλες, που συγκρατούν τους μικροοργανισμούς και τη σκόνη που υπάρχουν στον αέρα, για να μη φτάνουν στους πνεύμονες. Επίσης, όταν αναπνέουμε από τη μύτη, ο αέρας υγραίνεται και θερμαίνεται, πριν φτάσει στους πνεύμονες.

1. Η Διαδρομή του Αέρα (Με τη σειρά)

Πρέπει να ξέρεις από πού περνάει ο αέρας κατά την εισπνοή:

• Μύτη (ή Στόμα)- 
  

  $$
   Ρινική κοιλότητα 
  

  $$
  - Λάρυγγας- 
  

  $$
   Τραχεία 
  

  $$
   =Βρόγχοι 
  

  $$
  - Πνεύμονες (Κυψελίδες).
• 
  
  

  Συμπέρασμα

  Ο αέρας που εισπνέουμε περιέχει περισσότερο οξυγόνο και λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα από τον αέρα που εκπνέουμε. Με την αναπνοή περνάει οξυγόνο στο αίμα και αποβάλλεται διοξείδιο του άνθρακα.
• 
  

  
  
  

ΠΟΣΟΣΤΑ

1. Όλα τα παιδιά μια τάξης είναι 25. Το 40% των παιδιών είναι αγόρια. Πόσα είναι τα κορίτσια;Πόσα ευρώ είναι το 25% των 500.000 €;
   
   

2.Μια θεατρική παράσταση την παρακολούθησαν 250 άτομα, άνδρες και γυναίκες. Το 60% ήταν άνδρες. Πόσες ήταν οι γυναίκες;

3.Ο Νίκος ξόδεψε το 75% των χρημάτων που είχε και του έμειναν 12 ευρώ. Πόσα ευρώ είχε;

1. Το 30% ενός ποσού   είναι 9 €. Πόσο είναι ολόκληρο το ποσό;
   
   
   
   
   
2. Πόσα ευρώ είναι το 75% των 200 €;
   
   
   
   
   
3. Πόσα ευρώ είναι το 45% των 200 €;
   
   
   
   
   
4. Πόσα ευρώ είναι το 15% των 4.000.000 €;
   
   
   
   
   
5. Πόσα ευρώ είναι το 40% των 1,50 €;
   
   
   
   
   
6. Πόσα ευρώ είναι το 15% των 40 €;
   
   
   
   
   
7. Πόσα ευρώ είναι το 30% των 120 €;
   
   
   
   
   
8. Πόσα ευρώ είναι το 25% των 60 €;
   
   
   
   
   
9. Το 15% ενός ποσού είναι 4,5 €. Πόσο είναι ολόκληρο το ποσό;
   
   
   
   
   
10. Πόσα ευρώ είναι το 30% των 1,50 €;
    
    
    
    
    
11. Πόσα ευρώ είναι το 40% των 25 €;
    
    
    
    
    
12. Πόσα ευρώ είναι το 3% των 15 €;
    
    
    
    
    
13. Πόσα ευρώ είναι το 40% των 70 €;
    
    
    
    
    
14. Πόσα ευρώ είναι το 4% των 15 €;
    
    
    
    
    
15. Το 10% ενός ποσού είναι 2,5 €. Πόσο είναι ολόκληρο το ποσό;
    
    
    
    
    
16. Πόσα ευρώ είναι το 40% των 15 €;
    
    
    
    
    
17. Πόσα ευρώ είναι το 12% των 50 €;
    
    
    
    
    
18. Πόσα ευρώ είναι το 5% των 1.200.000 €;
    
    
    
    
    
19. Το 5% ενός ποσού είναι 4 €. Πόσο είναι ολόκληρο το ποσό;
    
    
    
    
    

Κολοκοτρώνης-25η ΜΑΡΤΙΟΥ

Οταν ο Κολοκοτρώνης μίλησε στην Πνύκα,

ήταν ήδη περίπου 68 ετών. Δηλαδή ένας
άνθρωπος που είχε ζήσει σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του μέσα σε πολέμους.
Πρόκειται για μια από τις πιο σημαντικές ομιλίες της νεότερης ελληνικής ιστορίας, απευθυνόμενη στους μαθητές της Αθήνας.
Το ιστορικό πλαίσιο
Η ομιλία έγινε στις 13 Νοεμβρίου 1838 στην Πνύκα. Ο Κολοκοτρώνης, συγκινημένος από τους μαθητές και τη διδασκαλία της ιστορίας, ζήτησε να τους μιλήσει για τον Αγώνα και για το μέλλον της Ελλάδας.

Γιατί ο λόγος στην Πνύκα είναι μοναδικός στην ελληνική ιστορία

1.Ο λόγος που εκφώνησε ο Κολοκοτρώνης το 1838 στην Πνύκα μπροστά σε μαθητές θεωρείται ιστορικά ξεχωριστός για τρεις λόγους.
Πρώτον: μιλά ο ίδιος ο πρωταγωνιστής της Επανάστασης

Οι περισσότεροι λόγοι για το 1821 γράφτηκαν μετά από ιστορικούς.
Εδώ μιλά ένας από τους βασικούς ηγέτες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.
2.Δεύτερον: δεν είναι πανηγυρικός λόγος

Περιμένει κανείς να δοξάσει τη νίκη.

Αντί γι’ αυτό λέει κάτι εντυπωσιακό:

η μεγαλύτερη πληγή του Αγώνα ήταν η διχόνοια...

Έτσι μετατρέπει την ιστορία σε μάθημα αυτογνωσίας.

Τρίτον: μιλά για την παιδεία ως δύναμη ελευθερίας

Η πιο σημαντική φράση είναι:

«Να σκλαβωθήτε εις τα γράμματά σας».

Δεν εννοεί απλώς να μορφωθούν οι νέοι.
Εννοεί ότι η ελευθερία ενός λαού εξαρτάται από:
γνώση
κριτική σκέψη
ιστορική μνήμη.

Αυτό είναι ουσιαστικά ένα παιδαγωγικό μανιφέστο του νέου ελληνικού κράτους.


Η βαθιά σύνδεση με τον Ηράκλειτο


Εδώ υπάρχει κάτι πραγματικά εντυπωσιακό.

Ο τρόπος που σκέφτεται ο Κολοκοτρώνης θυμίζει πολύ τον Ηράκλειτο.

Όχι γιατί τον αναφέρει, αλλά γιατί χρησιμοποιεί την ίδια φιλοσοφική λογική.
Α. Ιστορία ως ροή και εμπειρία

Ο Ηράκλειτος λέει:

δεν μπορείς να μπεις δύο φορές στο ίδιο ποτάμι

Δηλαδή η πραγματικότητα αλλάζει συνεχώς.

Ο Κολοκοτρώνης λέει κάτι αντίστοιχο στους μαθητές:

η ελευθερία δεν τελειώνει με τον πόλεμο —
πρέπει να χτίζεται συνεχώς.
Η ιστορία είναι μια συνεχής διαδικασία.

Η παιδεία ως αφύπνιση

Ο Ηράκλειτος πίστευε ότι οι άνθρωποι πρέπει να ξυπνήσουν και να δουν τον κόσμο.Να κατανοησουν βαθεια τις αιτίες των γεγονότων.

Ο Κολοκοτρώνης λέει στους μαθητές:
να μάθουν ιστορία, να μελετήσουν, να καταλάβουν ποιοι είναι.

Δηλαδή:  η γνώση είναι αφύπνιση της συνείδησης.

Γ. Η ενότητα των αντιθέτων

Ο Ηράκλειτος έλεγε ότι η αρμονία γεννιέται από αντίθετες δυνάμεις.

Ο Κολοκοτρώνης το είδε μέσα στον Αγώνα:  υπήρχαν διαφορετικές ομάδες
καπεταναίοι
προεστοί και κοτζαμπασηδες
Φιλικοί

Αλλά χωρίς ενότητα η επανάσταση κινδύνευσε.Δηλαδή αναγνωρίζει ότι η κοινωνία έχει αντιθέσεις, αλλά χρειάζεται ισορροπία.

Η σκηνή αυτή (Κολοκοτρώνης που μιλά σε μαθητές στην Πνύκα) είναι ίσως η πιο συμβολική στιγμή συνέχειας της ελληνικής παιδείας από την αρχαιότητα έως το νεότερο κράτος.


Από την εκκλησία του δήμου της Αθήνας
στους μαθητές του 1838.
Η ιστορία λειτουργεί ως καθρέφτης

Όταν οι Έλληνες διάβασαν την αρχαία ιστορία, κατάλαβαν:

ποιοι ήταν κάποτε

πού είχαν φτάσει.

Αυτό δημιούργησε την ανάγκη αξιοπρέπειας και αυτοδιάθεσης.
Η ταυτότητα δεν είναι δεδομένη – χτίζεται

Εδώ υπάρχει κάτι που θυμίζει έντονα τη σκέψη του Ηράκλειτου.

Η ταυτότητα ενός λαού δεν είναι στατική.
Δημιουργείται μέσα από:

εμπειρία

γνώση

αγώνα.

Η ευθύνη περνά στη νέα γενιά

Ο Κολοκοτρώνης ουσιαστικά λέει στους μαθητές:

εμείς κάναμε τον πόλεμο – εσείς πρέπει να φτιάξετε την πολιτεία.
Δηλαδή η ελευθερία είναι σκυτάλη ευθύνης.

ΕΔΩ ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΟΜΙΛΙΑ - ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ👇

https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/8c3e9046-78fb-48f4-bd82-bbba28ca1ef5/kolokotronis.pdf

Το αρχείο  είναι το κείμενο του ιστορικού λόγου του Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στην Πνύκα το 1838, όπως έχει εκδοθεί από το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων. Πρόκειται για μια από τις πιο σημαντικές ομιλίες της νεότερης ελληνικής ιστορίας, απευθυνόμενη στους μαθητές της Αθήνας. 

Παιδιά, φανταστείτε το εξής:
ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, στρατηγός και ήρωας της Επανάστασης, αποφασίζει να μιλήσει σε μαθητές στην Πνύκα.

Ήξερε ότι υπήρχε κίνδυνος – υπήρχαν χωροφύλακες που προσπάθησαν να τον σταματήσουν!
Μπορούσαν να τον εμποδίσουν να μιλήσει, αλλά εκείνος επέλεξε να συνεχίσει.

Γιατί; Επειδή ήξερε ότι τα παιδιά, η νέα γενιά, έπρεπε να μάθει την αξία της γνώσης, της ιστορίας και της ενότητας.
Και έτσι, παρόλο τον κίνδυνο, μίλησε.

Ερώτηση : «Τι θα κάνατε εσείς αν ήσασταν εκεί; Θα τολμούσατε να μιλήσετε ή να μάθετε κάτι σημαντικό, ακόμα κι αν υπήρχε κίνδυνος;»

Σκοπός του ήταν να μεταφέρει τρία μεγάλα διδάγματα της Επανάστασης.

Να αποφεύγεται η διχόνοια

Ο Κολοκοτρώνης τονίζει ότι η μεγαλύτερη καταστροφή στον Αγώνα ήταν οι εμφύλιες συγκρούσεις.


«Εξ αιτίας της διχονοίας μάς έπεσε η Τουρκιά επάνω μας…»


Πίστη και ταυτότητα

Υπενθυμίζει ότι οι αγωνιστές πολέμησαν:


«πρώτα υπέρ Πίστεως και έπειτα υπέρ Πατρίδος».

Αναφέρεται στον ρόλο της θρησκευτικής και πολιτισμικής συνοχής των Ελλήνων.
Παιδεία – το μεγαλύτερο όπλο

Το πιο συγκλονιστικό μήνυμα προς τους νέους είναι:




«Να σκλαβωθήτε εις τα γράμματά σας».

Δηλαδή να αφιερωθούν στη γνώση.

Και ακόμη σημαντικότερο:




Η μόρφωση πρέπει να υπηρετεί το κοινό καλό και όχι μόνο το άτομο.
Ένα βαθύτερο σημείο του λόγου

Ο Κολοκοτρώνης εξηγεί ότι η Επανάσταση γεννήθηκε και από τη μελέτη της αρχαίας ιστορίας.

Οι λόγιοι μετέφραζαν βιβλία και οι Έλληνες μάθαιναν:




ποιοι ήταν οι πρόγονοί τους


τι έκαναν ο Θεμιστοκλής και ο Αριστείδης


και έτσι γεννήθηκε η επιθυμία ελευθερίας.


Η τελευταία παρακαταθήκη στους νέους


Ο Κολοκοτρώνης λέει ουσιαστικά:

Οι αγωνιστές ελευθέρωσαν την πατρίδα,
αλλά οι νέοι πρέπει:


να τη στολίσουν


να τη χτίσουν


να τη διοικήσουν με ομόνοια και φρόνηση.

Υπάρχει πράγματι μια φράση στον λόγο του Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στην Πνύκα που θεωρείται εξαιρετικά διορατική από ιστορική άποψη.

...όταν οι Έλληνες άρχισαν να μορφώνονται και να διαβάζουν την αρχαία ιστορία, τότε γεννήθηκε μέσα τους η επιθυμία για ελευθερία.





Με άλλα λόγια

Ο Κολοκοτρώνης καταλαβαίνει ότι:

η επανάσταση δεν γεννιέται στο πεδίο της μάχης
αλλά στο μυαλό των ανθρώπων.

Αυτή είναι μια πολύ σύγχρονη αντίληψη της ιστορίας.

 
Κι όμως, το τελευταίο του μεγάλο μήνυμα προς τους νέους δεν ήταν:

«να πολεμάτε»

αλλά:

να μορφώνεστε και να σκέφτεστε.

Η πιο γνωστή φράση του:

«Να σκλαβωθήτε εις τα γράμματά σας.»

Δεν σημαίνει απλώς να διαβάζουν τα παιδιά.
Σημαίνει ότι η γνώση πρέπει να γίνει πάθος και αφοσίωση.
Η παιδεία είναι το θεμέλιο της ελευθερίας.
Η ενότητα είναι προϋπόθεση για το μέλλον

Ο Κολοκοτρώνης τονίζει ότι η διχόνοια ήταν από τα μεγαλύτερα προβλήματα στον Αγώνα.
Άρα η παιδεία πρέπει να καλλιεργεί: τη συνεργασία , την κοινή ευθύνη, τον σεβασμό στο κοινό καλό.
Η γνώση της ιστορίας δημιουργεί συνείδηση
Ο Κολοκοτρώνης εξηγεί ότι όταν οι Έλληνες άρχισαν να διαβάζουν την αρχαία ιστορία, κατάλαβαν:
ποιοι ήταν οι πρόγονοί τους
πόσο είχε αλλάξει η κατάσταση τους.
Αυτό δημιούργησε την επιθυμία για ελευθερία.

 Άρα η πρώτη αρχή της παιδείας είναι:
η ιστορία διδάσκει ταυτότητα.
 Η παιδεία είναι δύναμη ελευθερίας