«Η ιστορία σου, είναι ιστορία της πόλης σου» (2025-2026)

 Οι μαθητικές δημιουργίες που υποβάλλονται στο φωτόδεντρο i-create δημοσιεύονται σε μεταγενέστερο χρόνο μετά από έλεγχο και είναι προσβάσιμες μετά την κρίση τους από τις επιτροπές αξιολόγησης των διαγωνισμών.

ΠΗΓΗ: https://i-create.minedu.gov.gr/index.php/trexousesdraseis/h-istoria-polis-sou

8ος Διεθνής Μαθητικός Διαγωνισμός Οπτικοακουστικής και Ψηφιακής Δημιουργίας «Η ιστορία σου, είναι ιστορία της πόλης σου» (2025-2026)

 

 

Το Τμήμα Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Μέσων της Διεύθυνσης Υποστήριξης Προγραμμάτων και Εκπαίδευσης για την Αειφορία (ΔΥΠΕΑ) του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (ΥΠΑΙΘΑ) με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων & Επικοινωνίας (ΕΚΚΟΜΕΔ), τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (Γ.Α.Κ.), την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδoς (EBE), το Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας του Ιονίου Πανεπιστημίου και το Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, συν-διοργανώνουν τον Μαθητικό Διαγωνισμό Οπτικοακουστικής και Ψηφιακής Δημιουργίας «Η ιστορία σου, είναι ιστορία της πόλης σου» για τους/τις μαθητές/τριες Πρωτοβάθμιας (Ε’ και ΣΤ’ τάξης Δημοτικού) και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της χώρας και των ελληνικών σχολείων του εξωτερικού.

Ο Διαγωνισμός διοργανώνεται για όγδοη συνεχόμενη σχολική χρονιά το σχολικό έτος 2025-26 και απευθύνεται στα σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης έχοντας ως θεματική την ιστορία της πόλης τους από την ίδρυση του Νεότερου Ελληνικού Κράτους έως σήμερα.

Οι μαθητές και μαθήτριες καλούνται να αναζητήσουν μια ιστορία που αναφέρεται στη σύγχρονη ζωή ή στο παρελθόν της πόλης τους (ενδεικτικά, λαμβάνοντας αφορμή από γεγονότα, σημαντικά κτήρια, πλατείες, δρόμους, δημόσιες εκδηλώσεις, οικονομικές - κοινωνικές δραστηριότητες, την ενσωμάτωση της πόλης στο Νεότερο Ελληνικό Κράτος, ενσωμάτωση των προσφύγων της Μικρασιατικής  Καταστροφής, Μεταπολίτευση  κλπ.) λειτουργώντας συνεργατικά σε επίπεδο σχολικού τμήματος ή ομάδας. Στην προσπάθεια αυτή, καλούνται να αναζητήσουν οικογενειακά αντικείμενα, παλιότερες φωτογραφίες, αφηγήσεις παππούδων, γειτόνων ή ανθρώπων που μπορούν να δώσουν μια μαρτυρία ή συνέντευξη ή άλλα τεκμήρια που οι ομάδες μπορεί να σκεφτούν να αξιοποιήσουν.

Στο πλαίσιο της παραπάνω διαδικασίας και της σωστής ιστορικής τεκμηρίωσης, αλλά και της αναζήτησης περαιτέρω ιστορικών πηγών, μαθητές και εκπαιδευτικοί ενθαρρύνονται να στραφούν σε τοπικές ή κεντρικές δημόσιες βιβλιοθήκες σε συνεργασία με το Γενικό Συμβούλιο Βιβλιοθηκών του ΥΠΑΙΘΑ, να μεταβαίνουν στα Γενικά Αρχεία του Κράτους των περιοχών των σχολείων, να επισκέπτονται φυσικά και διαδικτυακά αρχεία (συμπεριλαμβανομένων των οπτικοακουστικών) και αποθετήρια για την αναζήτηση επιπλέον τεκμηρίων.

Στη συνέχεια, ζητείται να ψηφιοποιήσουν και να επεξεργαστούν τα τεκμήρια (φωτογραφίες, αντικείμενα, προφορικές συνεντεύξεις κλπ) και να καταγράψουν με τη συμβολή των εκπαιδευτικών τους την ιστορία τους με τη μορφή σύντομης ταινίας ή θα προχωρήσουν στη σύνθεση μιας ψηφιακής δημιουργίας (πχ. φωτογραφικού άλμπουμ, ψηφιακής αφήγησης, παρουσίασης, ψηφιακού παιχνιδιού, αρχείο ψηφιακού ήχου – podcast κ.ά.) που θα αξιοποιεί τον παραπάνω πλούτο των τεκμηρίων.

Στο πλαίσιο της δράσης και των εκδηλώσεων «Η ιστορία σου, είναι ιστορία της πόλης σου», θα πραγματοποιηθεί επιμόρφωση εκπαιδευτικών με τη διοργάνωση θεματικής ημερίδας / εργαστηρίων.

Εκπαιδευτικό υλικό και πληροφορίες αναφορικά με τις προδιαγραφές για τη δημιουργία ταινίας ή άλλης ψηφιακής δημιουργίας θα βρείτε στον δικτυακό τόπο
www.i-create.gr και στον δικτυακό τόπο του ΕΚΚΟΜΕΔ https://www.ekome.media/el/.

Οι μαθητικές δημιουργίες θα αξιολογηθούν από επιτροπή, η οποία θα επιλέγει με βάση τα κριτήρια της Σφραγίδας Ποιότητας «i-create». Οι διακριθείσες μαθητικές δημιουργίες θα πάρουν τη Σφραγίδα Ποιότητας «i-create» και οι διακριθείσες μαθητικές ταινίες θα προβληθούν σε ειδική σειρά εκπομπών της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης του ΥΠΑΙΘΑ στη Βουλή Τηλεόραση.

Τα παραδοτέα θα υποβάλλονται μέσω του αποθετηρίου της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Φωτόδεντρο/i-create.  Ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής για τα παραδοτέα ορίζεται η 31/05/2026.

 

 Για την έγκριση του διαγωνισμού δείτε εδώ

 Για την υποβολή των μαθητικών δημιουργιών στο Φωτόδεντρο i-create δείτε εδώ

Για την φόρμα εκδήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή σε επιμορφωτικές δράσεις της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης δείτε εδώ

Για διαχείριση των πνευματικών δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων της προσωπικότητας  στο πλαίσιο των Διαγωνισμών του Τμήματος Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Μέσων του ΥΠAIΘΑ. δείτε εδώ

Για τη Δήλωση γονέων ή κηδεμόνων έγκρισης συμμετοχής στο διαγωνισμό και παραχώρησης σχετικών αδειών, δείτε εδώ

 

ΠΩΣ ΒΛΕΠΟΥΜΕ- Πώς βλέπουμε το χρώμα; ΠΟΣΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΔΟΥΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ;

Ετοιμάστε ένα φλιτζάνι γεμάτο πολύχρωμες χάντρες


Τοποθετήστε ένα κόκκινο κομμάτι σελοφάν πάνω
Πώς άλλαξε το χρώμα ορισμένων χαντρών πριν και μετά το σελοφάν ως φίλτρο χρώματος;;;;;οι κόκκινες και πορτοκαλιές χάντρες συνεχίζουν να εμφανίζονται μέσω του φίλτρου, ενώ οι μπλε και οι πράσινες χάντρες εμφανίζονται τώρα μαύρες.
Επαναλάβετε με ένα κομμάτι μπλε σελοφάν.


Όταν εφαρμόζεται ένα φίλτρο, ποια χρώματα απορροφώνται (εμφανίζονται σκοτεινά) και ποια αντανακλωνται (εμφανίζονται φωτεινά).

ΠΩΣ ΒΛΕΠΟΥΜΕ






ΠΩΣ ΒΛΕΠΟΥΜΕ;


Αναλυτικό διάγραμμα του ματιού και των μερών του. Κάντε κλικ για περισσότερες λεπτομέρειες.

Ρίξτε μια ματιά γύρω σας. Τι βλέπεις? Μπορεί να δείτε έναν υπολογιστή ή ένα τηλέφωνο με μια λαμπερή, πολύχρωμη οθόνη. Ένα κομμάτι χαρτί μπορεί να βρίσκεται κάτω από το αριστερό σας χέρι και ένα ακονισμένο μολύβι στο δεξί σας χέρι. Ενώ κοιτάτε αυτά τα αντικείμενα με τα μάτια σας, ο εγκέφαλός σας είναι αυτός που αναγνωρίζει τα αντικείμενα. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν δεδομένη την όραση, αλλά πώς μπορείτε να δείτε και να καταχωρήσετε αντικείμενα;

Προς το παρόν, ας σκεφτούμε το μάτι ως ένα είδος κάμερας.






Τα μάτια μας λειτουργούν όπως περίπου και η φωτογραφική μηχανή:











Αλλά τότε γιατί δεν τα βλέπουμε όλα ανάποδα και μικρά;

Η εξήγηση οφείλεται στο όργανο που έχει αναπτύξει ο άνθρωπος και τον κάνει να διαφέρει από τα άλλα έμβια όντα, τον εγκέφαλο.
Συγκεκριμένα από τον αμφιβληστροειδή χιτώνα, που αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα ευαίσθητα στο φως, το οπτικό σήμα μετατρέπεται σε ηλεκτρικό και διοχετεύεται μέσω του οπτικού νεύρου στον εγκέφαλο. Εκεί, τα ηλεκτρικά σήματα αποκωδικοποιούνται και αναγνωρίζονται ως εικόνες.
Ένα από τα πρώτα πράγματα που κάνει ο εγκέφαλος είναι να παίρνει τις πληροφορίες που στέλνονται από το μάτι και να τις γυρίζει προς τα πάνω και από δεξιά προς τα αριστερά.Ο ινιακός λοβός στον εγκέφαλο μπορεί στη συνέχεια να επεξεργαστεί τις διορθωμένες πληροφορίες.Τελικά, αυτές οι πληροφορίες φτάνουν σε ένα μέρος του εγκεφάλου όπου το συνειδητοποιείτε και μπορείτε να το δείτε!Τώρα έχετε αντίληψη!
Αυτό μπορεί να μην φαίνεται συναρπαστικό επειδή το κάνετε συνέχεια, αλλά είναι πραγματικά εκπληκτικό.Το πώς βλέπουμε είναι πολύ περίπλοκο και οι επιστήμονες έχουν ακόμα πολλά να μάθουν.













Πώς βλέπουμε το χρώμα;



Το ανθρώπινο μάτι και ο εγκέφαλος μαζί μεταφράζουν το φως σε χρώμα. Οι υποδοχείς φωτός μέσα στο μάτι μεταδίδουν μηνύματα στον εγκέφαλο, ο οποίος παράγει τις γνωστές αισθήσεις του χρώματος.

Ο Νεύτων παρατήρησε ότι το χρώμα δεν είναι εγγενές στα αντικείμενα. Μάλλον, η επιφάνεια ενός αντικειμένου αντανακλά κάποια χρώματα και απορροφά όλα τα άλλα. Αντιλαμβανόμαστε μόνο τα ανακλώμενα χρώματα.
















Έτσι, το κόκκινο δεν είναι «μέσα» σε ένα μήλο. Η επιφάνεια του μήλου αντανακλά τα μήκη κύματος που βλέπουμε ως κόκκινο και απορροφά όλα τα υπόλοιπα. Ένα αντικείμενο εμφανίζεται λευκό όταν αντανακλά όλα τα μήκη κύματος και μαύρο όταν τα απορροφά όλα.


Το κόκκινο, το πράσινο και το μπλε είναι τα πρόσθετα κύρια χρώματα του χρωματικού φάσματος. Ο συνδυασμός ισορροπημένων ποσοτήτων κόκκινου, πράσινου και μπλε φωτός παράγει επίσης καθαρό λευκό. Μεταβάλλοντας την ποσότητα του κόκκινου, πράσινου και μπλε φωτός, μπορούν να παραχθούν όλα τα χρώματα στο ορατό φάσμα.
ΠΩΣ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΤΟ ΧΡΩΜΑ;

Το φως ταξιδεύει μέσα στο μάτι στον αμφιβληστροειδή, που βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού. Ο αμφιβληστροειδής καλύπτεται με εκατομμύρια κύτταρα που δέχονται το φως που ονομάζονται ράβδοι και κώνοι. Όταν αυτά τα κύτταρα ανιχνεύουν φως, στέλνουν σήματα στον εγκέφαλο. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν τρία είδη κωνικών κυττάρων και κάθε χρώμα διεγείρει περισσότερους από έναν κώνους. Η συνδυασμένη απόκρισή τους παράγει ένα μοναδικό σήμα για κάθε χρώμα και εκατομμύρια διαφορετικά χρώματα μπορούν να διακριθούν με αυτόν τον τρόπο. Αυτά τα κύτταρα, λειτουργώντας σε συνδυασμό με συνδετικά νευρικά κύτταρα, δίνουν στον εγκέφαλο αρκετές πληροφορίες για να ερμηνεύσει και να ονομάσει τα χρώματα.




ΠΟΣΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΔΟΥΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ;

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να δουν περίπου ένα εκατομμύριο διαφορετικά χρώματα. Αυτό συμβαίνει επειδή ένα υγιές ανθρώπινο μάτι έχει τρεις τύπους κωνικών κυττάρων, καθένα από τα οποία μπορεί να καταγράψει περίπου 100 διαφορετικές χρωματικές αποχρώσεις, που ανέρχονται σε περίπου ένα εκατομμύριο συνδυασμούς. Φυσικά, αυτό θα διαφέρει για άτομα που έχουν χρωματική βλάβη (ή είναι «αχρωματοψία»).

Όσον αφορά την ποικιλία της απόχρωσης, το ανθρώπινο μάτι μπορεί να αντιληφθεί περισσότερες παραλλαγές σε πιο ζεστά χρώματα από ότι σε πιο ψυχρά. Αυτό συμβαίνει επειδή σχεδόν τα 2/3 των κώνων επεξεργάζονται τα μεγαλύτερα μήκη κύματος φωτός (κόκκινα, πορτοκαλί και κίτρινα).

λεξικό

ὁράω,-βλέπω, κοιτάζω, σε Όμηρ

ὅρᾱσις, -εως, ἡ, I. φυσική ικανότητα να βλέπει κάποιος

ὁρᾱτός, -ή, -όν, αυτός που μπορεί να ιδωθεί

ὀφθαλμός, -οῦ, ὁ οφθαλμός, μάτι, σε Όμηρ

ὀφθαλμο-φᾰνής, -ές (φαίνομαι), αυτός που είναι φανερός στο μάτι, σε Στράβ.
ἄνθρ-ωπος, ὁ σε Ομήρ
ανθρωπότητα, ανθρώπινο γένος, ἀνθρώπων, ἀνδρῶν και γυναικῶν
χρῶμα, -ατος, τό, χρώμα




2.
ουράνιο τόξο
Στόχοι
Περιγράψτε πώς αναμειγνύονται διαφορετικά χρώματα φωτός για να δώσουν νέα χρώματα.




Υλικά



Ανά μαθητή ή ζευγάρι:
μικρό γυάλινο δοχείο (βάζο, φλιτζάνι ή μπολ)
φακός
καθρέφτη
νερό


Βασικά Ερωτήματα

Πώς δημιουργείται ένα ουράνιο τόξο;
Δεν μπορούμε να αναπαράγουμε τον Ήλιο και τα σταγονίδια της βροχής στην τάξη. Τι θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε για να προσομοιώσουμε και τα δύο για να δημιουργήσουμε το δικό μας ουράνιο τόξο;
Τι χρώματα βλέπετε στο ουράνιο τόξο;
Τι χρώμα ήταν το φως της πηγής;
Τι λειτουργεί ως το ποτήρι με το νερό όταν βλέπουμε ένα ουράνιο τόξο έξω;
Πότε βλέπετε ουράνια τόξα στον ουρανό; Γιατί;


Τι να κάνωΤοποθετήστε έναν καθρέφτη στο γυάλινο δοχείο, με ελαφρά κλίση προς τα πάνω.
Γεμίστε το γυάλινο δοχείο με νερό.
Λάμπησε το λευκό φως από τον φακό μέσα από το γυαλί στον καθρέφτη και δείξε το ουράνιο τόξο. (Μπορεί να χρειαστεί να σκουρύνετε το δωμάτιο· ουράνια τόξα θα πρέπει να εμφανίζονται στους τοίχους.)
ΕπεκτάσειςΤι συμβαίνει εάν χρησιμοποιείτε μόνο το ποτήρι χωρίς νερό; Κάνει ακόμα ουράνιο τόξο;
Δοκιμάστε να κοιτάξετε το ουράνιο τόξο μέσα από ένα φίλτρο. Είναι όλο το ουράνιο τόξο ακόμα εκεί;


😆😅😃😄Κάντε πολλές ερωτήσεις. Δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις απαντήσεις.
Ενθαρρύνετε τη φυσική σας περιέργεια.
ΓΙΟΡΤΑΣΤΕ ΤΑ ΛΑΘΗ

Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 - Ο Μακεδονικός Αγώνας (1904-1908)

 

Οι Κομιτατζήδες (από τη λέξη κομιτάτο / επιτροπή) ήταν μέλη ένοπλων βουλγαρικών ομάδων που έδρασαν στη Μακεδονία στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, κυρίως κατά τον Μακεδονικό Αγώνα (1904-1908).

Στόχος: Η απόσπαση της Μακεδονίας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και η μελλοντική προσάρτησή της στη Βουλγαρία

Μέθοδοι: Χρήση ένοπλης βίας, τρομοκρατίας και δολοφονιών κατά του ελληνικού λαού.

Αντίδραση: Η δράση τους οδήγησε στην οργάνωση της ελληνικής ένοπλης απάντησης με τους Μακεδονομάχους (π.χ. Παύλος Μελάς).

Ερωτήσεις κατανόησης
1. Τι έγινε το 1897 και ποιες ήταν οι συνέπειες για τους Έλληνες;
2. Γιατί η ελληνική κυβέρνηση έστελνε μυστικά εθελοντικά σώματα στην Μακεδονία και δεν βοηθούσε φανερά τους Μακεδόνες επαναστάτες;
3. Ποιοι ήταν οι κομιτατζήδες και ποιες ήταν οι ενέργειές τους στην Μακεδονία;
4. Πότε ξεκίνησε ο «επίσημος» Μακεδονικός Αγώνας, δηλαδή ο αγώνας με την επίσημη συμμετοχή του ελληνικού κράτους, και μέχρι πότε κράτησε;
5. Γιατί άραγε η Ελλάδα και η Βουλγαρία δεν πολεμούσαν με «κανονικές» μάχες μεταξύ τους, αλλά έκαναν ανταρτοπόλεμο;

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο Α΄ ΚΑΙ Fred Boissonnas

Ήπειρος – η κοιτίδα των Ελλήνων

«L'image de la Grèce: l'Epire – berceau des Grecs»

Η βαθύτερη ιδέα

Ο Boissonnas κατάλαβε κάτι πολύ μπροστά από την εποχή του:
Η φωτογραφία είναι:
απόδειξη (φαίνεται αληθινή)
αλλά και αφήγηση (δείχνει αυτό που επιλέγεις)
👉 Άρα:
μπορεί να υπηρετήσει εθνική πολιτική, οικονομία και τουρισμό

https://archive.org/details/lpireberceaude00bois/page/n51/mode/2up

Ενα πολύ συγκεκριμένο και σημαντικό ιστορικό γεγονός που αφορά την πρώτη επίσημη κρατική χρηματοδότηση για την τουριστική προβολή της Ελλάδας μέσω της φωτογραφίας.

Το 1907, ο Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ ενέκρινε προσωπικά μια οικονομική επιχορήγηση ύψους 5.000 δραχμών προς τον κορυφαίο φωτογράφο Fred Boissonnas (Φρεντ Μπουασονά).
Στόχος ήταν να καλυφθούν τα έξοδα για  λευκώματα που θα παρουσίαζαν την Ελλάδα στην Ευρώπη.
Παρά τη βασιλική έγκριση, η εκταμίευση καθυστέρησε σημαντικά λόγω γραφειοκρατικών εμποδίων. Ωστόσο, η πρωτοβουλία αυτή άνοιξε τον δρόμο για τη δημιουργία σημαντικών φωτογραφικών έργων, τα οποία ανέδειξαν την Ελλάδα ως ζωντανή σύγχρονη χώρα, συνδέοντας το ιστορικό της παρελθόν με το παρόν της και συμβάλλοντας καθοριστικά στην τουριστική και πολιτιστική της προβολή.

Γιατί είναι τόσο σημαντικό;

Για πρώτη φορά το ελληνικό κράτος (μέσω του βασιλιά)
επενδύει συνειδητά στην εικόνα της χώρας προς το εξωτερικό
Το ποσό των 5.000 δραχμών δεν είναι απλώς οικονομική ενίσχυση
👉 είναι πολιτική επιλογή
Αναγνωρίζεται ότι:

η φωτογραφία μπορεί να λειτουργήσει ως διπλωματικό και εθνικό εργαλείο


Το αποτέλεσμα — κάτι πολύ πιο μεγάλο από φωτογραφίες

Τα λευκώματα του Boissonnas:
Δημιουργούν την πρώτη “εικόνα” της σύγχρονης Ελλάδας στην Ευρώπη
Δεν δείχνουν μόνο αρχαία μνημεία
👉 δείχνουν τοπία, ανθρώπους, ζωή
Συνδέουν:
την Αρχαιότητα
με τη σύγχρονη Ελλάδα

👉 Με απλά λόγια :
Ο Μπουασονά βοήθησε τους Ευρωπαίους να δουν ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνο παρελθόν — είναι και παρόν.

ΗΠΕΙΡΟΣ – ΤΟ ΛΙΚΝΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

 ΗΠΕΙΡΟΣ –

ΤΟ ΛΙΚΝΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1913

το κείμενο και οι φωτογραφίες είναι από το φωτογραφικό λεύκωμα του Frederic Boissonnas με τίτλο
“L’EPIRE – BERCEAU DES GRECS”

«Τι βλέπει ο φωτογράφος;»   «Τι ακούει;»     «Τι νιώθει;»

https://archive.org/details/lpireberceaude00bois/page/n51/mode/2up

Καθώς αφήναμε πίσω μας τα Ιωάννινα, ο ήλιος του Ιουνίου άρχισε να υψώνεται πάνω από τον κάμπο, σκορπίζοντας πλαγιαστά τις ακτίνες του στα ψηλά χόρτα, γεμάτα υγρασία από την καταιγίδα της προηγούμενης μέρας.
Ο δρόμος που ακολουθήσαμε, σπαρμένος με πέτρες εδώ κι εκεί, ξετυλίγονταν στο βάθος, υγρός και κόκκινος. Βοσκοί με γοερές φωνές συγκέντρωναν τα κοπάδια τους. Γυναίκες με το βαρελάκι ή τη στάμνα στον ώμο, πήγαιναν να προμηθευτούν νερό. Και οι πελαργοί περιφέρονταν τάχα σπουδαίοι και ταυτόχρονα αστείοι..

…..Ξάπλωσα στη ρίζα ενός από αυτά τα γέρικα δένδρα. Ο ήχος της πηγής, άλλοτε πιο σιγανός, άλλοτε πιο δυνατός, έφθανε σε μένα διακριτικά. Ένα ξερόκλαδο έσπασε, ένα περιστέρι φτεροκόπησε πάνω από το κεφάλι μου....

     Εάν η ιστορία, οι μύθοι, οι θρύλοι και η γλώσσα δεν αρκούν, οι πέτρες είναι εκεί, τείχη ελληνικά ή βυζαντινά, για να μαρτυρούν ότι η Ήπειρος είναι  κομμάτι της Ελλάδας   

Σε μικρή απόσταση από τους Φιλιάτες, στη συμβολή του Καλαμά με την Κρεμνίτσα, σε ένα μέρος ασύγκριτης απομόνωσης και κατάνυξης, οι βοσκοί έβοσκαν τα κοπάδια τους στα ισχυρά τείχη της Πασσαρώνας. Κοντά στο Δέλβινο, σε ένα λόφο, φαίνονται τα απομεινάρια της ωραίας Φοινίκης, πρωτεύουσας της χώρας των Χαόνων. Στην κορυφή ενός από τους διπλανούς λόφους, που τους βρέχει η λίμνη Λιβάρι, ορθώνονται τα επιφανή ερείπια του Βουθρωτού. Εκεί, σε ένα ιερό δάσος δίπλα στη πόλη, στις όχθες ενός χείμαρρου, ο Αινείας ξαναβρήκε την Ανδρομάχη. Κλαίγοντας θυσίαζε στην ψυχή του Έκτορα. Υποδέχεται τον ήρωα, του μαθαίνει ότι αυτή η χώρα ονομάζεται Χαονία από το όνομα του Χάονα, αδελφό του Έλενου, που είναι ο νέος της σύζυγος.
Κάθε βήμα, σ’ αυτό το έδαφος, σηκώνει αρχαία σκόνη. Η παράκτια ζώνη της Ηπείρου εκτείνεται από το ακρωτήριο της Χειμάρας, που τα Κεραύνια όρη σπρώχνουν μέσα στην Αδριατική μέχρι τον Αμβρακικό κόλπο. Προσανατολισμένες από βορειοδυτικά προς νοτιοανατολικά η Πίνδος και τα βουνά που περιβάλλουν τον Αώο (Viosa) σχηματίζουν τα φυσικά της σύνορα. Η Ήπειρος, για τους αρχαίους, ήταν η «ΉΠΕΙΡΟΣ», η συνεχής γη.

   Ακτές σχεδόν παντού ξηρές, ένα σύμπλεγμα δασωμένων βουνών, μια πληθώρα μεγάλων υδάτινων ρευμάτων, στενές κοιλάδες, μερικές πεδιάδες που σχηματίσθηκαν από προσχώσεις, να η Ήπειρος. Οι κοιλάδες της χρωστούν το ήπιο, σχεδόν ζεστό κλίμα, στο φράγμα της Πίνδου που τις προστατεύει από τους βόρειους ανέμους.
Η φύση την έχει ευνοήσει. Συγκεντρώνει εξαιρετικές συνθήκες γονιμότητας.

Το εμπόριο δέρματος, λαδιού, η εκτροφή μεταξοσκωλήκων, η καλλιέργεια δημητριακών, ρυζιού, καπνού, αμπελιών και οπωροφόρων δέντρων, η αξιοποίηση ακόμη και των βούρλων που θορυβούν στις εκβολές των ποταμών, η εκμετάλλευση των δασών με βελανιδιές, είναι φυσικοί πόροι που εξασφαλίζουν το μέλλον αυτής της όμορφης περιοχής.. Και αν στις ερημιές της Πίνδου αντηχούν τα ουρλιαχτά των λύκων και οι διαπεραστικές ιαχές των τσακαλιών, οι καταπράσινοι λόφοι αφθονούν από αίγαγρους και πέρδικες, καθώς και τα βάθη των δασών από αγριογούρουνα, αγριοκάτσικα και τρυγόνια,.
Επί τέλους, αυτή η γη, με το τόσο σπουδαίο παρελθόν, ποιους θησαυρούς δεν διαφυλάσσει ακόμη; 

 ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ

λίκνο ουδέτερο Ουσιαστικό

1. η κούνια (το παιδικό κρεβατάκι)
2. ο τόπος όπου δημιουργήθηκε κάτι σπουδαίο

   ↪ το λίκνο του πολιτισμού

    Ερωτήσεις κατανόησης κειμένου

   
    1. Βασική κατανόηση
   Από πού ξεκινά το ταξίδι που περιγράφεται;
   Τι ώρα της ημέρας είναι και πώς φαίνεται αυτό;
   Ποια πρόσωπα συναντά ο αφηγητής στον δρόμο;
    2. Περιγραφή τοπίου
   Πώς περιγράφεται ο δρόμος;
   Ποια στοιχεία της φύσης αναφέρονται;
   Τι ήχους ακούει ο αφηγητής;
    3. Ζωή των ανθρώπων
   Τι δουλειές φαίνεται να κάνουν οι άνθρωποι;
   Πώς προμηθεύονται το νερό;
   Πώς ζουν οι βοσκοί;
   4. Ιστορία και μύθος
   Ποιες αρχαίες πόλεις αναφέρονται;
   Ποιον μυθικό ήρωα συναντάμε στο κείμενο;
   Τι μας δείχνουν τα αρχαία ερείπια για την περιοχή;
    5. Κατανόηση βαθύτερου νοήματος (πολύ απλά)
   Γιατί ο συγγραφέας λέει ότι «οι πέτρες μαρτυρούν την ιστορία»;
   Τι θέλει να δείξει για την Ήπειρο μέσα από το κείμενο;
   

   ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ

   ΠΟΙΕΣ ΛΗΨΕΙΣ ΘΑ ΚΑΝΑΤΕ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΜΕΡΑ;

   
   

ΤΟ ΜΑΤΙ ΜΑΣ

Βλέπουμε επειδή τα μάτια μας 👀λειτουργούν σαν μικρές, ζωντανές φωτογραφικές μηχανές που μαζεύουν το φως και στέλνουν τις εικόνες στον εγκέφαλο.

Για να καταλάβεις πώς βλέπουμε, σκέψου το σαν ένα ταξίδι που κάνει το φως μέσα στο μάτι σου!



🌍 Το ταξίδι της όρασης σε  βήματα

Φως 👉Κόρη 👉 Φακός  👉Αμφιβληστροειδής (Ανάποδη εικόνα)  👉Οπτικό νεύρο  👉Εγκέφαλος (Σωστή εικόνα)

Το φως αντανακλάται: Το φως πέφτει πάνω σε ένα αντικείμενο (π.χ. σε ένα μήλο) και μετά έρχεται προς το μάτι μας.
Μπαίνει στο μάτι: Περνάει μέσα από την κόρη και τον φακό.

Η ανάποδη εικόνα: Ο φακός στέλνει το φως στο πίσω μέρος του ματιού (στον αμφιβληστροειδή). Το απίστευτο είναι ότι εκεί η εικόνα σχηματίζεται ανάποδα (πάνω-κάτω)!

👀👀👀👀👀

Ο φακός του ματιού είναι συγκλίνων  φακός.

Κύρια Χαρακτηριστικά

Σχήμα: Είναι παχύτερος στο κέντρο και λεπτότερος στις άκρες.
Λειτουργία: Συγκεντρώνει (συγκλίνει) τις ακτίνες του φωτός σε ένα μόνο σημείο.
Εστίαση: Το σημείο αυτό είναι η ωχρά κηλίδα του αμφιβληστροειδή.
Μεταβολή: Μπορεί και αλλάζει σχήμα για να εστιάζει σε κοντινές ή μακρινές αποστάσεις.

ΤΟ ΜΑΤΙ ΜΑΣ(2)

 

ΤΟ ΜΑΤΙ ΜΑΣ(2)

Το μάτι έχει τη μορφή μιας μικρής μπάλας που ονομάζεται βολβός και μπορεί να περιστρέφεται μέσα στην κόγχη εύκολα με τη βοήθεια έξι μυών.

Τα βασικά μέρη του ματιού είναι:

• ο σκληρός χιτώνας: είναι το άσπρο μέρος και καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του ματιού.Έχει πολλά αιμοφόρα αγγεία και μεταφέρουν αίμα στο μάτι

• ο κερατοειδής χιτώνας: είναι διαφανής, πάνω από το σκληρό χιτώνα και προστατεύει το φακό

• η ίριδα: δηλαδή το χρωματιστό μέρος του ματιού, βρίσκεται πίσω από τον κερατοειδή και λειτουργεί όπως το διάφραγμα της φωτογραφικής μηχανής. Στο κέντρο της βρίσκεται η κόρη

• η κόρη: από εδώ μπαίνει το φως στο εσωτερικό του ματιού. Μεγαλώνει ή μικραίνει ανάλογα με την ποσότητα του φωτός που εισέρχεται στο εσωτερικό του ματιού.

• ο κρυσταλλοειδής φακός: είναι άχρωμος διάφανος και συγκλίνων φακός। Μέσα από αυτόν περνά το φως. Μπορεί και αλλάζει σχήμα ανάλογα με το αν το αντικείμενο που εστιάζουμε βρίσκεται κοντά ή μακριά.

• ο αμφιβληστροειδής χιτώνας: βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού, αποτελείται από πάρα πολλά οπτικά κύτταρα που είναι ευαίσθητα στο φως και σε αυτόν σχηματίζονται τα είδωλα των αντικειμένων που βλέπουμε αλλά ανεστραμμένα

• το υαλώδες σώμα: αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του ματιού και είναι διάφανο υγρό που βρίσκεται πίσω από το φακό(υπάρχει και το υδατώδες υγρό που βρίσκεται ανάμεσα στο φακό και τον κερατοειδή)

• το οπτικό νεύρο: μεταφέρει τα οπτικά ερεθίσματα από το μάτι στον εγκέφαλο για επεξεργασία

ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΑ

ΚΛΙΚ

ΚΛΙΚ

ΚΛΙΚ

ΤΟ ΜΑΤΙ ΜΑΣ(1)

Ένα από τα αισθητήρια όργανά μας είναι και το μάτι.

Άλλωστε η όραση είναι μία από τις πέντε αισθήσεις μας.

Είναι η αίσθηση που στηριζόμαστε περισσότερο από όλες. Τα μάτια είναι ευαίσθητα και πολύπλοκα όργανα που μοιάζουν με τη φωτογραφική μηχανή και μας επιτρέπουν να διακρίνουμε τα σχήματα, τα χρώματα, τις διαστάσεις κλπ Τα μάτια του ανθρώπου βρίσκονται στο κέντρο του προσώπου σε κοιλώματα των οστών που ονομάζονται κόγχες.

Τρία είναι τα σημαντικά μέρη του προσώπου που προστατεύουν τα μάτια:

• Τα φρύδια: Είναι πάνω από τα μάτια και τα προστατεύουν με το να εμποδίζουν τον ιδρώτα και τις σταγόνες διαφόρων υγρών να μπουν σε αυτά
• Τα βλέφαρα: Διακρίνονται σε πάνω και κάτω βλέφαρα και προστατεύουν τα μάτια με το να ανοιγοκλείνουν με μία αντανακλαστική κίνηση και να μην αφήνουν να μπαίνει σε αυτά έντονο φως ή άλλα επιβλαβή υλικά. Κλείνουν επίσης και ασυναίσθητα όταν πλησιάσει κάποιο αντικείμενο στο μάτι ή όταν τυχαίνει να φτερνιστούμε. Όταν ανοιγοκλείνουν, βγάζουν ένα υγρό από τους δακρυγόνους αδένες (βρίσκονται στο πάνω βλέφαρο), το δάκρυ και έτσι κρατούν υγρά τα μάτια και τα καθαρίζουν από μικρόβια και ακαθαρσίες.

• Οι βλεφαρίδες, που βρίσκονται σε κάθε βλέφαρο( 2 ή 3 σειρές), δηλαδή μικρές τριχούλες που κρατούν σκόνες και ακαθαρσίες μακριά από το μάτι.
  

Έχουμε δύο μάτια έτσι ώστε:

• να αντιλαμβανόμαστε καλύτερα τη θέση των αντικειμένων γύρω μας
  

Εάν ζωγραφίσουμε έναν κύκλο και προσπαθήσουμε να βάλουμε μία κουκίδα μέσα σε αυτόν θα διαπιστώσουμε ότι είναι δύσκολο να το κάνουμε με το ένα μάτι κλειστό και πολύ εύκολο με τα δύο μάτια ανοιχτά

• να έχουμε καλύτερο οπτικό πεδίο, δηλαδή να βλέπουμε περισσότερα πράγματα δεξιά και αριστερά, χωρίς να χρειάζεται να στρέψουμε υποχρεωτικά το κεφάλι μας προς τα εκεί.

Εάν ανοίξουμε τις παλάμες μπροστά στο πρόσωπο και τις απομακρύνουμε, θα παρατηρήσουμε ότι με ανοιχτά και τα δύο μάτια κοιτάζοντας μπροστά μπορούμε να δούμε για αρκετή απόσταση τα χέρια, πράγμα που δε συμβαίνει άν κλείσουμε το ένα μάτι και ιδίως το χέρι που βρίσκεται στο κλεισμένο μάτι

Το πιο ιδιαίτερο μέρος του ματιού είναι η κόρη. Αυτή είναι η μικρή τρύπα που εισέρχεται το φως στο εσωτερικό του ματιού. Η διάμετρός της μπορεί να αυξομειώνεται ανάλογα με την ποσότητα του φωτός που περνάει από αυτήν. Συγκεκριμένα, όταν το φως είναι λιγοστό, η κόρη διαστέλλεται(μεγαλώνει) ώστε η ποσότητα του φωτός να είναι επαρκής, ενώ όταν είναι πολύ, συστέλλεται, ώστε να ρυθμίσει το φως και να προστατέψει το μάτι. Είναι λοιπόν αυτή η οποία ρυθμίζει το πόσο φως θα περάσει στο εσωτερικό του ματιού.

αντίδραση της κόρης του ματιού στο φως

ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ(Πάτα το Α)

ΚΛΙΚ

Μάτια έχουν και τα ζώα. Άλλα έχουν κανονικά όπως και οι άνθρωποι δύο, άλλα όμως μπορεί να έχουν και παραπάνω από δύο(αράχνες, μύγες κλπ) ενώ άλλα δεν έχουν και καθόλου(σκουλήκια) και αντιλαμβάνονται το φως από κύτταρα που έχουν στο σώμα τους.
Επίσης υπάρχουν ζώα που βγάζουν και δάκρυα, χωρίς όμως να κλαίνε αλλά για διάφορους άλλους λόγους.

Τα μάτια του φιδιού καλύπτονται από μια λεπτή μεμβράνη που στην παραπάνω φωτογραφία έχει τραβηχτεί. Τα φίδια δε βγάζουν δάκρυα

Οι θαλάσσιες χελώνες που φαίνεται σα να κλαίνε, στην πραγματικότητα βγάζουν από τα μάτια τους το αλάτι που έχει μπει μέσα τους

ΟΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΤΕΣ

Είναι τα μάτια μας αξιόπιστα; Πρέπει να εμπιστευόμαστε πάντα όσα βλέπουμε; Οι παρακάτω εικόνες θα σε μπερδέψουν. Αυτό για να καταλάβεις ότι δεν παίζει ρόλο πώς είναι το περιβάλλον μας αλλά πώς το αντιλαμβανόμαστε!

Συγκεντρώσου στις παρακάτω εικόνες. Γυρίζουν όλα;;;

Πρόσεξε την παρακάτω εικόνα

1) Συγκεντρώσου και παρατήρησε για 30-45 δεύτερα τις 4 μικρές τελείες στο κέντρο.

2) Μετά κοίταξε σ’ έναν τοίχο κοντά σου (ή σε μια επίπεδη επιφάνεια ίδιου χρώματος άσχετα το τι είναι, αρκεί να είναι επίπεδη..)

3) Θα δεις σε λίγο να εμφανίζεται μια εικόνα

4) Ανοιγόκλεισε τα μάτια σου, εστίασε στο κέντρο και μια φιγούρα θα εμφανιστεί.

5) Τι βλέπεις ??..ή μάλλον ΠΟΙΟΝ βλέπεις??

ΑΠΟ   Εγκύκλιος Παιδεία