Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026

ομιλια με αλλαγες- ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ ΒΙΝΤΕΟ




ομιλια   Κολοκοτρωνη

Οταν ο Κολοκοτρώνης μίλησε στην Πνύκα,ήταν ήδη  68 ετών. Δηλαδή ένας άνθρωπος που είχε ζήσει σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του μέσα σε πολέμους.Πρόκειται για μια από τις πιο σημαντικές ομιλίες της νεότερης ελληνικής ιστορίας, απευθυνόμενη στους μαθητές της Αθήνας.
Το ιστορικό πλαίσιο
Η ομιλία έγινε στις 13 Νοεμβρίου 1838 στην Πνύκα. Ο Κολοκοτρώνης, συγκινημένος από τους μαθητές και τη διδασκαλία της ιστορίας, ζήτησε να τους μιλήσει για τον Αγώνα και για το μέλλον της Ελλάδας.
Παιδιά, φανταστείτε το εξής:
ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, στρατηγός και ήρωας της Επανάστασης, αποφασίζει να μιλήσει σε μαθητές στην Πνύκα.
Ήξερε ότι υπήρχε κίνδυνος – υπήρχαν χωροφύλακες που προσπάθησαν να τον σταματήσουν!
Μπορούσαν να τον εμποδίσουν να μιλήσει, αλλά εκείνος επέλεξε να συνεχίσει.

Γιατί; Επειδή ήξερε ότι τα παιδιά, η νέα γενιά, έπρεπε να μάθει την αξία της γνώσης, της ιστορίας και της ενότητας.
Και έτσι, παρόλο τον κίνδυνο, μίλησε.
«Τι θα κάνατε εσείς αν ήσασταν εκεί; Θα τολμούσατε να μιλήσετε ή να μάθετε κάτι σημαντικό, ακόμα κι αν υπήρχε κίνδυνος;»

2.   Στην Πνύκα συναντιούνται τρεις εποχές:
η σκέψη του Ηράκλειτου, η δημοκρατία του Περικλή και η φλόγα του Κολοκοτρώνη.
Μπροστά τους στέκονται οι μαθητές — το μέλλον.  
Και το πιο όμορφο είναι ότι η ομιλία  γίνεται στην Πνύκα, δηλαδή στο σημείο όπου γεννήθηκε η δημόσια συζήτηση, η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.
Και ο Περικλής , όταν μίλησε στους Αθηναίους, ξεκίνησε από τους προγόνους μας.
Γιατί η μνήμη τους  τους  έμαθε τι είναι η πόλη τους και γιατί αξίζει να την υπερασπιζονται.
Γι’ αυτό ο Κολοκοτρώνης είπε στους μαθητές:
Να σκλαβωθήτε εις τα γράμματά σας
Η προκοπή σας και η μάθησή σας να μην γίνει σκεπάρνι μόνο για το άτομό σας, αλλά να κοιτάζει το καλό της κοινότητος.

Γιατί ο λόγος στην Πνύκα είναι μοναδικός στην ελληνική ιστορία;

Ο λόγος που εκφώνησε ο Κολοκοτρώνης το 1838 στην Πνύκα μπροστά σε μαθητές θεωρείται ιστορικά ξεχωριστός για τρεις λόγους.
Πρώτον: μιλά ο ίδιος ο πρωταγωνιστής της Επανάστασης
Οι περισσότεροι λόγοι για το 1821 γράφτηκαν μετά από ιστορικούς.
Εδώ μιλά ένας από τους βασικούς ηγέτες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.

2.Δεύτερον: δεν είναι πανηγυρικός λόγος
Περιμένει κανείς να δοξάσει τη νίκη. Αντί γι’ αυτό λέει κάτι εντυπωσιακό: η μεγαλύτερη πληγή του Αγώνα ήταν η διχόνοια...Έτσι μετατρέπει την ιστορία σε μάθημα αυτογνωσίας.

Τρίτον: μιλά για την παιδεία ως δύναμη ελευθερίας
Η πιο σημαντική φράση είναι:    «Να σκλαβωθήτε εις τα γράμματά σας».

Δεν εννοεί απλώς να μορφωθούν οι νέοι.
Εννοεί ότι η ελευθερία ενός λαού εξαρτάται από:
γνώση     κριτική σκέψη    ιστορική μνήμη.

Αυτό είναι ουσιαστικά ένα παιδαγωγικό μανιφέστο του νέου ελληνικού κράτους.

Υπάρχει μια  βαθιά σύνδεση με τον Ηράκλειτο;

Εδώ υπάρχει κάτι πραγματικά εντυπωσιακό.
Ο τρόπος που σκέφτεται ο Κολοκοτρώνης θυμίζει πολύ τον Ηράκλειτο.
Όχι γιατί τον αναφέρει, αλλά γιατί χρησιμοποιεί την ίδια φιλοσοφική λογική.

Ο Ηράκλειτος λέει:  δεν μπορείς να μπεις δύο φορές στο ίδιο ποτάμι
Δηλαδή η πραγματικότητα αλλάζει συνεχώς.

Ο Κολοκοτρώνης λέει κάτι αντίστοιχο στους μαθητές:

η ελευθερία δεν τελειώνει με τον πόλεμο —
πρέπει να χτίζεται συνεχώς.
Η ιστορία είναι μια συνεχής διαδικασία.

Θεωρείται η παιδεία  αφύπνιση;
Ο Ηράκλειτος πίστευε ότι οι άνθρωποι πρέπει να ξυπνήσουν και να δουν τον κόσμο. Να κατανοησουν βαθεια τις αιτίες των γεγονότων.
Ο Κολοκοτρώνης λέει στους μαθητές:
να μάθουν ιστορία, να μελετήσουν, να καταλάβουν ποιοι είναι.
Δηλαδή: η γνώση είναι αφύπνιση της σκέψης.

Ο Ηράκλειτος έλεγε ότι η αρμονία γεννιέται από αντίθετες δυνάμεις.

Ο Κολοκοτρώνης το είδε μέσα στον Αγώνα: υπήρχαν διαφορετικές ομάδες
καπεταναίοι,προεστοί ,κοτζαμπασηδες  .....Φιλικοί
Αλλά χωρίς ενότητα η επανάσταση κινδύνευσε.Δηλαδή αναγνωρίζει ότι η κοινωνία έχει αντιθέσεις, αλλά χρειάζεται ισορροπία.

Η σκηνή αυτή (Κολοκοτρώνης που μιλά σε μαθητές στην Πνύκα) είναι ίσως η πιο συμβολική στιγμή συνέχειας της ελληνικής παιδείας από την αρχαιότητα έως το νεότερο κράτος.

Από την εκκλησία του δήμου της Αθήνας
στους μαθητές του 1838.
Η ιστορία λειτουργεί ως καθρέφτης
Όταν οι Έλληνες διάβασαν την αρχαία ιστορία, κατάλαβαν:
ποιοι ήταν οι πρόγονοί τους,   πόσο είχε αλλάξει η κατάσταση τους.
Αυτό δημιούργησε την επιθυμία για ελευθερία.
Ο Κολοκοτρώνης καταλαβαίνει ότι:η επανάσταση δεν γεννιέται στο πεδίο της μάχης
αλλά στο μυαλό των ανθρώπων.
Αυτή είναι μια πολύ σύγχρονη αντίληψη της ιστορίας.
Εδώ υπάρχει κάτι που θυμίζει έντονα τη σκέψη του Ηράκλειτου.
Η ταυτότητα ενός λαού δεν είναι στατική.
Δημιουργείται μέσα από:
εμπειρία,  γνώση  ,αγώνα.

Ο Κολοκοτρώνης ουσιαστικά λέει στους μαθητές:
εμείς κάναμε τον πόλεμο – εσείς πρέπει να φτιάξετε την πολιτεία.
Δηλαδή η ελευθερία είναι σκυτάλη ευθύνης.
Η ευθύνη περνά στη νέα γενιά

Τετάρτη 11 Μαρτίου 2026

Η αναπνοή

 Το οξυγόνο είναι πολύτιμο για τη ζωή. Με την αναπνοή ο οργανισμός μας εφοδιάζεται με το απαραίτητο οξυγόνο.

Η ποιότητα της ζωής μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο καθαρός είναι ο αέρας που αναπνέουμε. Στις μεγάλες πόλεις πολλοί άνθρωποι υποφέρουν από αναπνευστικά προβλήματα.

Η σωστή διατροφή, η άσκηση, οι εκδρομές στην εξοχή και ο αερισμός των χώρων στους οποίους ζούμε ή εργαζόμαστε είναι συνήθειες που συμβάλλουν στην καλή υγεία του αναπνευστικού μας συστήματος. Είναι πιο υγιεινό να αναπνέουμε από τη μύτη, γιατί στη μύτη υπάρχουν μικρές τριχούλες, που συγκρατούν τους μικροοργανισμούς και τη σκόνη που υπάρχουν στον αέρα, για να μη φτάνουν στους πνεύμονες. Επίσης, όταν αναπνέουμε από τη μύτη, ο αέρας υγραίνεται και θερμαίνεται, πριν φτάσει στους πνεύμονες.


1. Η Διαδρομή του Αέρα (Με τη σειρά)
Πρέπει να ξέρεις από πού περνάει ο αέρας κατά την εισπνοή:
  • Μύτη (ή Στόμα)- 
     Ρινική κοιλότητα 
    - Λάρυγγας- 
     Τραχεία 
     =Βρόγχοι 
    - Πνεύμονες (Κυψελίδες).

  • Συμπέρασμα

    Ο αέρας που εισπνέουμε περιέχει περισσότερο οξυγόνο και λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα από τον αέρα που εκπνέουμε. Με την αναπνοή περνάει οξυγόνο στο αίμα και αποβάλλεται διοξείδιο του άνθρακα.



Τρίτη 10 Μαρτίου 2026

ΠΟΣΟΣΤΑ

  1. Όλα τα παιδιά μια τάξης είναι 25. Το 40% των παιδιών είναι αγόρια. Πόσα είναι τα κορίτσια;Πόσα ευρώ είναι το 25% των 500.000 €;

2.Μια θεατρική παράσταση την παρακολούθησαν 250 άτομα, άνδρες και γυναίκες. Το 60% ήταν άνδρες. Πόσες ήταν οι γυναίκες;

3.Ο Νίκος ξόδεψε το 75% των χρημάτων που είχε και του έμειναν 12 ευρώ. Πόσα ευρώ είχε;
  1. Το 30% ενός ποσού   είναι 9 €. Πόσο είναι ολόκληρο το ποσό;



  2. Πόσα ευρώ είναι το 75% των 200 €;



  3. Πόσα ευρώ είναι το 45% των 200 €;



  4. Πόσα ευρώ είναι το 15% των 4.000.000 €;



  5. Πόσα ευρώ είναι το 40% των 1,50 €;



  6. Πόσα ευρώ είναι το 15% των 40 €;



  7. Πόσα ευρώ είναι το 30% των 120 €;



  8. Πόσα ευρώ είναι το 25% των 60 €;



  9. Το 15% ενός ποσού είναι 4,5 €. Πόσο είναι ολόκληρο το ποσό;



  10. Πόσα ευρώ είναι το 30% των 1,50 €;



  11. Πόσα ευρώ είναι το 40% των 25 €;



  12. Πόσα ευρώ είναι το 3% των 15 €;



  13. Πόσα ευρώ είναι το 40% των 70 €;



  14. Πόσα ευρώ είναι το 4% των 15 €;



  15. Το 10% ενός ποσού είναι 2,5 €. Πόσο είναι ολόκληρο το ποσό;



  16. Πόσα ευρώ είναι το 40% των 15 €;



  17. Πόσα ευρώ είναι το 12% των 50 €;



  18. Πόσα ευρώ είναι το 5% των 1.200.000 €;



  19. Το 5% ενός ποσού είναι 4 €. Πόσο είναι ολόκληρο το ποσό;



Δευτέρα 9 Μαρτίου 2026

Κολοκοτρώνης-25η ΜΑΡΤΙΟΥ



Οταν ο Κολοκοτρώνης μίλησε στην Πνύκα,


ήταν ήδη περίπου 68 ετών. Δηλαδή ένας
άνθρωπος που είχε ζήσει σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του μέσα σε πολέμους.
Πρόκειται για μια από τις πιο σημαντικές ομιλίες της νεότερης ελληνικής ιστορίας, απευθυνόμενη στους μαθητές της Αθήνας.
Το ιστορικό πλαίσιο
Η ομιλία έγινε στις 13 Νοεμβρίου 1838 στην Πνύκα. Ο Κολοκοτρώνης, συγκινημένος από τους μαθητές και τη διδασκαλία της ιστορίας, ζήτησε να τους μιλήσει για τον Αγώνα και για το μέλλον της Ελλάδας.

Γιατί ο λόγος στην Πνύκα είναι μοναδικός στην ελληνική ιστορία


1.Ο λόγος που εκφώνησε ο Κολοκοτρώνης το 1838 στην Πνύκα μπροστά σε μαθητές θεωρείται ιστορικά ξεχωριστός για τρεις λόγους.
Πρώτον: μιλά ο ίδιος ο πρωταγωνιστής της Επανάστασης

Οι περισσότεροι λόγοι για το 1821 γράφτηκαν μετά από ιστορικούς.
Εδώ μιλά ένας από τους βασικούς ηγέτες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.
2.Δεύτερον: δεν είναι πανηγυρικός λόγος

Περιμένει κανείς να δοξάσει τη νίκη.

Αντί γι’ αυτό λέει κάτι εντυπωσιακό:

η μεγαλύτερη πληγή του Αγώνα ήταν η διχόνοια...

Έτσι μετατρέπει την ιστορία σε μάθημα αυτογνωσίας.

Τρίτον: μιλά για την παιδεία ως δύναμη ελευθερίας

Η πιο σημαντική φράση είναι:

«Να σκλαβωθήτε εις τα γράμματά σας».

Δεν εννοεί απλώς να μορφωθούν οι νέοι.
Εννοεί ότι η ελευθερία ενός λαού εξαρτάται από:
γνώση
κριτική σκέψη
ιστορική μνήμη.


Αυτό είναι ουσιαστικά ένα παιδαγωγικό μανιφέστο του νέου ελληνικού κράτους.


Η βαθιά σύνδεση με τον Ηράκλειτο


Εδώ υπάρχει κάτι πραγματικά εντυπωσιακό.

Ο τρόπος που σκέφτεται ο Κολοκοτρώνης θυμίζει πολύ τον Ηράκλειτο.

Όχι γιατί τον αναφέρει, αλλά γιατί χρησιμοποιεί την ίδια φιλοσοφική λογική.
Α. Ιστορία ως ροή και εμπειρία

Ο Ηράκλειτος λέει:

δεν μπορείς να μπεις δύο φορές στο ίδιο ποτάμι

Δηλαδή η πραγματικότητα αλλάζει συνεχώς.

Ο Κολοκοτρώνης λέει κάτι αντίστοιχο στους μαθητές:

η ελευθερία δεν τελειώνει με τον πόλεμο —
πρέπει να χτίζεται συνεχώς.
Η ιστορία είναι μια συνεχής διαδικασία.

Η παιδεία ως αφύπνιση

Ο Ηράκλειτος πίστευε ότι οι άνθρωποι πρέπει να ξυπνήσουν και να δουν τον κόσμο.Να κατανοησουν βαθεια τις αιτίες των γεγονότων.

Ο Κολοκοτρώνης λέει στους μαθητές:
να μάθουν ιστορία, να μελετήσουν, να καταλάβουν ποιοι είναι.

Δηλαδή:  η γνώση είναι αφύπνιση της συνείδησης.

Γ. Η ενότητα των αντιθέτων

Ο Ηράκλειτος έλεγε ότι η αρμονία γεννιέται από αντίθετες δυνάμεις.

Ο Κολοκοτρώνης το είδε μέσα στον Αγώνα:  υπήρχαν διαφορετικές ομάδες
καπεταναίοι
προεστοί και κοτζαμπασηδες
Φιλικοί

Αλλά χωρίς ενότητα η επανάσταση κινδύνευσε.Δηλαδή αναγνωρίζει ότι η κοινωνία έχει αντιθέσεις, αλλά χρειάζεται ισορροπία.

Η σκηνή αυτή (Κολοκοτρώνης που μιλά σε μαθητές στην Πνύκα) είναι ίσως η πιο συμβολική στιγμή συνέχειας της ελληνικής παιδείας από την αρχαιότητα έως το νεότερο κράτος.


Από την εκκλησία του δήμου της Αθήνας
στους μαθητές του 1838.
Η ιστορία λειτουργεί ως καθρέφτης

Όταν οι Έλληνες διάβασαν την αρχαία ιστορία, κατάλαβαν:

ποιοι ήταν κάποτε

πού είχαν φτάσει.

Αυτό δημιούργησε την ανάγκη αξιοπρέπειας και αυτοδιάθεσης.
Η ταυτότητα δεν είναι δεδομένη χτίζεται

Εδώ υπάρχει κάτι που θυμίζει έντονα τη σκέψη του Ηράκλειτου.

Η ταυτότητα ενός λαού δεν είναι στατική.
Δημιουργείται μέσα από:

εμπειρία

γνώση

αγώνα.

Η ευθύνη περνά στη νέα γενιά


Ο Κολοκοτρώνης ουσιαστικά λέει στους μαθητές:

εμείς κάναμε τον πόλεμο – εσείς πρέπει να φτιάξετε την πολιτεία.
Δηλαδή η ελευθερία είναι σκυτάλη ευθύνης.

ΕΔΩ ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΟΜΙΛΙΑ - ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ👇

https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/8c3e9046-78fb-48f4-bd82-bbba28ca1ef5/kolokotronis.pdf


Το αρχείο  είναι το κείμενο του ιστορικού λόγου του Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στην Πνύκα το 1838, όπως έχει εκδοθεί από το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων. Πρόκειται για μια από τις πιο σημαντικές ομιλίες της νεότερης ελληνικής ιστορίας, απευθυνόμενη στους μαθητές της Αθήνας. 

Παιδιά, φανταστείτε το εξής:
ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, στρατηγός και ήρωας της Επανάστασης, αποφασίζει να μιλήσει σε μαθητές στην Πνύκα.

Ήξερε ότι υπήρχε κίνδυνος – υπήρχαν χωροφύλακες που προσπάθησαν να τον σταματήσουν!
Μπορούσαν να τον εμποδίσουν να μιλήσει, αλλά εκείνος επέλεξε να συνεχίσει.

Γιατί; Επειδή ήξερε ότι τα παιδιά, η νέα γενιά, έπρεπε να μάθει την αξία της γνώσης, της ιστορίας και της ενότητας.
Και έτσι, παρόλο τον κίνδυνο, μίλησε.

Ερώτηση : «Τι θα κάνατε εσείς αν ήσασταν εκεί; Θα τολμούσατε να μιλήσετε ή να μάθετε κάτι σημαντικό, ακόμα κι αν υπήρχε κίνδυνος;»








Σκοπός του ήταν να μεταφέρει τρία μεγάλα διδάγματα της Επανάστασης.

Να αποφεύγεται η διχόνοια

Ο Κολοκοτρώνης τονίζει ότι η μεγαλύτερη καταστροφή στον Αγώνα ήταν οι εμφύλιες συγκρούσεις.


«Εξ αιτίας της διχονοίας μάς έπεσε η Τουρκιά επάνω μας…»


Πίστη και ταυτότητα

Υπενθυμίζει ότι οι αγωνιστές πολέμησαν:


«πρώτα υπέρ Πίστεως και έπειτα υπέρ Πατρίδος».

Αναφέρεται στον ρόλο της θρησκευτικής και πολιτισμικής συνοχής των Ελλήνων.
Παιδεία – το μεγαλύτερο όπλο

Το πιο συγκλονιστικό μήνυμα προς τους νέους είναι:




«Να σκλαβωθήτε εις τα γράμματά σας».

Δηλαδή να αφιερωθούν στη γνώση.

Και ακόμη σημαντικότερο:




Η μόρφωση πρέπει να υπηρετεί το κοινό καλό και όχι μόνο το άτομο.
Ένα βαθύτερο σημείο του λόγου

Ο Κολοκοτρώνης εξηγεί ότι η Επανάσταση γεννήθηκε και από τη μελέτη της αρχαίας ιστορίας.

Οι λόγιοι μετέφραζαν βιβλία και οι Έλληνες μάθαιναν:




ποιοι ήταν οι πρόγονοί τους


τι έκαναν ο Θεμιστοκλής και ο Αριστείδης


και έτσι γεννήθηκε η επιθυμία ελευθερίας.


Η τελευταία παρακαταθήκη στους νέους


Ο Κολοκοτρώνης λέει ουσιαστικά:

Οι αγωνιστές ελευθέρωσαν την πατρίδα,
αλλά οι νέοι πρέπει:


να τη στολίσουν


να τη χτίσουν


να τη διοικήσουν με ομόνοια και φρόνηση.

Υπάρχει πράγματι μια φράση στον λόγο του Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στην Πνύκα που θεωρείται εξαιρετικά διορατική από ιστορική άποψη.

...όταν οι Έλληνες άρχισαν να μορφώνονται και να διαβάζουν την αρχαία ιστορία, τότε γεννήθηκε μέσα τους η επιθυμία για ελευθερία.





Με άλλα λόγια

Ο Κολοκοτρώνης καταλαβαίνει ότι:

η επανάσταση δεν γεννιέται στο πεδίο της μάχης
αλλά στο μυαλό των ανθρώπων.

Αυτή είναι μια πολύ σύγχρονη αντίληψη της ιστορίας.

 
Κι όμως, το τελευταίο του μεγάλο μήνυμα προς τους νέους δεν ήταν:

«να πολεμάτε»

αλλά:

να μορφώνεστε και να σκέφτεστε.

Η πιο γνωστή φράση του:

«Να σκλαβωθήτε εις τα γράμματά σας.»

Δεν σημαίνει απλώς να διαβάζουν τα παιδιά.
Σημαίνει ότι η γνώση πρέπει να γίνει πάθος και αφοσίωση.
Η παιδεία είναι το θεμέλιο της ελευθερίας.
Η ενότητα είναι προϋπόθεση για το μέλλον

Ο Κολοκοτρώνης τονίζει ότι η διχόνοια ήταν από τα μεγαλύτερα προβλήματα στον Αγώνα.
Άρα η παιδεία πρέπει να καλλιεργεί: τη συνεργασία , την κοινή ευθύνη, τον σεβασμό στο κοινό καλό.
Η γνώση της ιστορίας δημιουργεί συνείδηση
Ο Κολοκοτρώνης εξηγεί ότι όταν οι Έλληνες άρχισαν να διαβάζουν την αρχαία ιστορία, κατάλαβαν:
ποιοι ήταν οι πρόγονοί τους
πόσο είχε αλλάξει η κατάσταση τους.
Αυτό δημιούργησε την επιθυμία για ελευθερία.

 Άρα η πρώτη αρχή της παιδείας είναι:
η ιστορία διδάσκει ταυτότητα.
 Η παιδεία είναι δύναμη ελευθερίας


Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026

Δελφικά παραγγέλματα

«Συγγένειες!»

Ταξιδεύουμε
στο Αφγανιστάν
 του Μεγάλου Αλεξάνδρου
Για τους σκληροτράχηλους πολεμιστές της Ασίας, ο Αλέξανδρος δεν ήταν ξένος. Με τον γάμο του με την Ρωξάνη  έγινε γιος του αρχηγού τους και ο δικός του  γιος είχε και από το δικό τους αίμα... Το ίδιο έκανε και ο Σέλευκος. Ο γιος και διάδοχός του Αντίοχος Α΄ ήταν παιδί της δικιάς τους Απάμας, ένας Διγενής... και οι λαοί εκεί τον ένιωθαν δικό τους...

Ο Αλέξανδρος είναι εκείνος που άνοιξε τα σύνορα των κόσμων και δημιουργήθηκε η Ελληνιστική Οικουμένη όπου οι γυναίκες μπόρεσαν να αποκτήσουν δικαίωμα στην ιδιοκτησία και την χρήση περιουσίας, δικαίωμα στην γνώση, δικαίωμα στην συμμετοχή στα κοινά...
Ας ανακαλύψουμε τους λαους που συναποτέλεσαν και συγκληρονόμησαν την Οικουμένη του Αλέξανδρου ,που ονειρεύτηκαν έναν κόσμο χωρίς σύνορα , όπου οι άνθρωποι και οι πολιτισμοί σμίγουν και συνυπάρχουν, πίνοντας‘από μια κοινή κούπα φιλίας’.
Εδώ στις εσχατιές της ελληνιστικής Οικουμέ
νης...
Η πόλη, με τα εντυπωσιακά δημόσια κτίρια και τα νομίσματά της, μαρτυρά τη βαθειά επίδραση της ελληνικής παιδείας και διοίκησης. Αλλά δεν ήταν μόνο η διακυβέρνηση και η τέχνη· η καθημερινή ζωή κυλούσε ανάμεσα σε μαθήματα στο γυμνάσιο, παραστάσεις στο θέατρο, συζητήσεις για τη φιλοσοφία και τη δικαιοσύνη, και μικρές στιγμές φιλίας και γιορτής.



 
Η τέχνη δεν σταμάτησε εκεί. Η ελληνιστική επίδραση φτάνει μέχρι την 
ελληνοβουδιστική τέχνη: οι απεικονίσεις του Βούδα δανείζονται ελληνικά καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά, από την ανατομία έως τα ρούχα και τα κοσμήματα. Έτσι η συνύπαρξη πολιτισμών γίνεται ορατή ακόμα και στις πιο λεπτομερείς δημιουργίες της τέχνης.

Σήμερα, στην πόλη λειτουργεί παραδοσιακό τεϊοπωλείο . Όπως φαίνεται στην εικόνα, ο
ιδιοκτήτης φρόντισε να προσφέρει μια «πινελιά παράδοσης», αφού τα
κορινθιακά κιονόκρανα του Άι Χανούμ λειτουργούν ως τραπέζια για το τσάι , ενώ άλλοι δωρικοί και ιωνικοί κίονες παίζουν τον ρόλο της στήριξης της (ξύλινης) οροφής. Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: ο ιδιοκτήτης του τεϊοπωλείου διέσωσε, άθελα και εν αγνοία του, το μεγαλύτερο αριθμό κιόνων από την περίφημη πόλη!

Στο σημερινό Αφγανιστάν, λίγο έξω από την πόλη του Άι Χανούμ, οι πέτρες αφηγούνται την ιστορία μιας πόλης που έζησε πλήρως την ελληνιστική εμπειρία. 
 Εδώ βρέθηκαν οι Δελφικές επιγραφές, χαραγμένες με σοφία από τους Δελφούς: “Γνώθι σαυτόν”, “Μηδέν άγαν”, “Παιδείας αντέχου”, “Φιλίαν τίμα”, “Γονείς σέβου”, “Δικαιοσύνην φύλαττε”
Η σοφία αυτή ταξίδεψε χιλιάδες χιλιόμετρα για να γίνει μέρος της καθημερινής ζωής των κατοίκων της Βακτρίας.

ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ ελληνικες επιγραφες.

Η επιγραφή με τα δελφικά παραγγέλματα,
που βρέθηκε στην αρχαία Αλεξάνδρεια 
(νυν Αϊ Χανούμ του Αφγανιστάν).

 
Ως παιδί γίνε ευγενικός, ως νέος εγκρατής, ως μεσήλικας δίκαιος, ως μεγάλος να δίνεις σωστές συμβουλές


 

«Έχει απομείνει στο άδυτο του Απόλλωνα ένα μυστήριο που μας υπερβαίνει…»


Γ. Σεφέρης, Δελφοί, στο Δοκιμές



Βασικά Παραγγέλματα για Παιδιά:

Σεβασμός και Κοινωνική Συμπεριφορά:

Γονεῖς αἰδοῦ: Να σέβεσαι τους γονείς σου.

Φίλοις βοήθει: Να βοηθάς τους φίλους σου.

Ψέγε μηδένα: Να μην κατηγορείς και να μην ψέγεις κανέναν.

Καλόν εὖ λέγε: Να επαινείς το καλό.

Αυτοκυριαρχία και Σύνεση:

Μηδέν άγαν: Να μην κάνεις υπερβολές σε τίποτα.

Θυμοῦ κράτει: Να συγκρατείς το θυμό σου.

Φρονήσιν ἄσκει: Να καλλιεργείς τη σύνεση και την οξυδέρκεια.

Γνώση και Εκπαίδευση:
Γνῶθι σαυτόν: Να γνωρίζεις τον εαυτό σου.

Παιδείας ἀντέχου: Να αντέχεις και να δέχεσαι την εκπαίδευση.

Ακούσας νόει: Να κατανοείς αφού ακούσεις και μάθεις.

Δικαιοσύνη:
Ἡττῶ ὑπέρ δικαίου: Να δέχεσαι να ηττηθείς από το δίκαιο.

Πράττε δίκαια: Να κάνεις δίκαιες πράξεις.

 

Δραστηριότητες
Α. Σκέψεις και ιστορίες

Γνώθι σαυτόν → στιγμές που ανακάλυψα κάτι για τον εαυτό μου.

«Μηδέν άγαν» → στιγμές που κατάλαβα ότι το παρακάνω ή πρέπει να σταματήσω.

Σκέψου μια στιγμή που ένα παραγγέλμα σε βοήθησε ή θα μπορούσε να σε βοηθήσει.



Γράψε 1–2 προτάσεις ή πες τη στην τάξη.
Β. Ζωγραφίζω το παραγγέλμα


Διάλεξε ένα παραγγέλμα και φτιάξε ένα σκίτσο ή μικρό κόμικ που να δείχνει την αξία του.

Γ. Το δικό μου παραγγέλμα


Σκέψου μια δική σου σύντομη συμβουλή για τη ζωή.


Γράψε την και εξήγησε γιατί είναι σημαντική.
Δ. Σύνδεση με τη σημερινή ζωή


Σκέψου πώς ένα παραγγέλμα μπορεί να σε βοηθήσει:


Στο σχολείο

Στο παιχνίδι ή στον ελεύθερο χρόνο

Στις σχέσεις με φίλους ή οικογένεια


Ε. Μικρό θεατρικό / σκηνή


Σε ομάδες 2–3 παιδιών, φτιάξτε μια σύντομη σκηνή που δείχνει ένα παραγγέλμα στην πράξη.

Παίξτε τη στην τάξη.

Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026

άνοιξη

 άνοιξη θηλυκό. μία από τις τέσσερις εποχές του έτους ανάμεσα στο χειμώνα και το καλοκαίρι. Η άνοιξη έχει 3 μήνες: τον Μάρτιο, τον Απρίλιο και τον Μάιο.

Η λέξη άνοιξη ετυμολογείται από την αρχαία ελληνική λέξη ἄνοιξις (το άνοιγμα)η οποία προέρχεται από το ρήμα ἀνοίγω . Δηλώνει το «άνοιγμα» του καιρού της φύσης και των ανθών μετά τον χειμώνα. Στην αρχαία ελληνικήη εποχή ήταν γνωστή ως ἔαρ.
Ετυμολογική ρίζα: ἄνοιξις (ουσιαστικό) < ἀνοίγω (ρήμα).
  • Σημασιολογία: Η εποχή κατά την οποία "ανοίγουν" τα άνθη και ο καιρός.
  • Αρχαία Ελληνικά: Η λέξη ἔαρ (έαρ) χρησιμοποιούνταν αρχικά για την άνοιξη.
  • Συνώνυμα: Εαρινή ισημερία (αστρονομικά)Άνοιξη (μεταφορικά).
  • Φιλοδωρήματα: Οι νοικοκυραίοι δίνουν στα παιδιά αυγά, χρήματα ή άλλα κεράσματα ως ανταμοιβή για τις ευχές τους
    • «Ἦλθ’ ἦλθε χελιδών
      καλὰς ὥρας ἄγουσα,
      καλοὺς ἐνιαυτούς,
      ἐπὶ γαστέρα λευκά,
      ἐπὶ νῶτα μέλαινα.»
       Απόδοση στα Νέα Ελληνικά
      «Ήρθε, ήρθε το χελιδόνι
      φέρνοντας τις όμορφες ώρες 
      και τους καλούς καιρούς (τους καρπούς του έτους),
      με την κοιλιά την άσπρη
      και τη ράχη τη μαύρη.»
    Χελιδονάκι πέταξε
    Βρήκε πύργο κι έκατσε
    Και γλυκοκελάηδησε
    Μάρτη – Μάρτη μου καλέ
    Μάρτη – Μάρτη μου καλέ
    Και Απρίλη δροσερέ
    κι αν χιονίσεις, κι αν κακίσεις
    Πάλι Άνοιξη θ’ ανθίσεις!

ΕΛΕΝΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ