Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026

Παιχνίδι -Τα Διονύσια



Περιγραφή παιχνιδιού

Τι ξέρετε για τη λαμπρή γιορτή που οργάνωναν οι Αθηναίοι προς τιμή του Διονύσου;

Τι μπορεί να μάθει κανείς ξεφυλλίζοντας το ημερολόγιο της γιορτής;

Αναζητήστε τις απαντήσεις και ελάτε να ανακαλύψουμε μαζί ποια κτήρια χρησιμοποιούνταν κατά τη διάρκεια των Μεγάλων Διονυσίων κάτω από τη σκιά της Ακρόπολης.

Μην ξεχάσετε να κάνετε μια τελευταία στάση στο Διονυσιακό θέατρο για να βοηθήσετε κάποιους από τους θεατές να βρουν τη θέση τους λίγο πριν ξεκινήσει η παράσταση.

Πηγή https://ancienttheater.culture.gr


Παιχνίδι Ο Διόνυσος και οι φίλοι του


komastis home page

Περιγραφή Παιχνιδιού

Αν έχετε παρατηρητικότητα και είστε καλοί στους γρίφους, ελάτε μαζί μου για να διακοσμήσουμε μαζί αγγεία με πρωταγωνιστές το θεό Διόνυσο και τους φίλους τους.

Προσέξτε όμως! Δεν μπορείτε να διαλέξετε τυχαία τη θέση των χαρακτήρων.

Θα σας καθοδηγήσουν τα λόγια και οι κινήσεις τους.

Μην χάνετε χρόνο, η παρέα του Διονύσου σας περιμένει να παίξετε μαζί της!

 



Τα Διονύσια


ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΟΝΥΣΙΑΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΙΣ ΑΠΟΚΡΙΕΣ

Το θέατρο στη δημοκρατική Αθήνα 

Τ
Διονυσιακές γιορτές και θεατρικοί αγώνες.
Σαν να ήμασταν εκεί… 
Το ημερολόγιο της γιορτής 8η ημέρα του Ελαφηβολιώνα, ο προάγων 
Δύο μέρες πριν την έναρξη των δραματικών αγώνων γίνεται η επίσημη παρουσίαση όλων των δραμάτων που θα διαγωνιστούν. Η διαδικασία αυτή λέγεται «προάγων» και από τα μέσα του 5ου αι. Οι ποιητές και ο θίασός τους, ο χορός, οι υποκριτές και ο χορηγός, εμφανίζονται φορώντας στεφάνια μπροστά στο συγκεντρωμένο πλήθος και ανακοινώνουν τους τίτλους και το θέμα των έργων τους ή δίνουν μια περίληψή τους. 
9η ημέρα του Ελαφηβολιώνα, η αναβίωση του ερχομού του θεού στην πόλη
 Μία μέρα πριν τη γιορτή οι Αθηναίοι αναβιώνουν τον ερχομό του θεού Διόνυσου στην πόλη τους.
10η ημέρα του Ελαφηβολιώνα, η γιορτή ξεκινά 
Τη μέρα αυτή αρχίζει στην ουσία η γιορτή. Νωρίς το πρωί ξεκινά η μεγάλη πομπή της θυσίας. Κόσμος πολύς… Πολίτες χωρισμένοι ανά φυλές, μέτοικοι (ξένοι κάτοικοι), ακόμα και γυναίκες συμμετέχουν σε μία από τις σπάνιες ευκαιρίες που έχουν να βγουν από το σπίτι. 
Κι αφού ολοκληρωθούν οι τελετές, όλοι παίρνουν το δρόμο για το γειτονικό θέατρο.
 Ήρθε η στιγμή να παρακολουθήσουν όλοι την απονομή των τιμητικών διακρίσεων .Η πόλη τιμά τους άξιους πολίτες της και επιδεικνύει τον πλούτο και τη δύναμή της. Η μέρα όμως δεν τελειώνει εδώ. Το απόγευμα, σειρά έχει ο διαγωνισμός των δέκα φυλών της Αττικής σε χορούς διθυράμβων.
 Κάθε φυλή έχει επιλέξει έναν χορό πενήντα αντρών κι έναν πενήντα αγοριών για να διαγωνιστούν. Οι θεατές παρακολουθούν, δηλαδή, 20 διθυραμβικούς χορούς συνολικά! Η επιλογή άλλοτε εύκολη, άλλοτε δύσκολη. Αυτοί που βραβεύονται είναι οι χορηγοί, ως εκπρόσωποι της φυλής τους, αλλά και οι ποιητές. Οι χορηγοί παίρνουν για έπαθλο έναν τριποδικό λέβητα και οι ποιητές πιθανόν έναν ταύρο, που θα  αφιερώσουν στο Διόνυσο. Το πρόγραμμα είναι εξαντλητικό και η μέρα πλησιάζει στο τέλος της. Η κούραση είναι μεγάλη κι ο κόσμος έχει ανάγκη να διασκεδασει.Χαρούμενες παρελάσεις στους δρόμους της πόλης, γέλια και πειράγματα, ξεφάντωμα παντού. Ένα μικρό διάλειμμα πριν τους θεατρικούς αγώνες που θα ακολουθήσουν τις επόμενες τέσσερις μέρες…
11η έως 14η του Ελαφηβολιώνα, οι δραματικοί αγώνες 
Καιρός ειρήνης και οι αγώνες κρατούν τέσσερις μέρες. Οι παραστάσεις ξεκινούν με την ανατολή του ήλιου, όσο περισσότερο φυσικό φως τόσο το καλύτερο, άλλωστε. Διαρκούν μέχρι και τη δύση. Χρόνος πολύς για διαλείμματα δεν υπάρχει. Απαραίτητος εξοπλισμός για τους θεατές λίγο πρόχειρο φαγητό για να αντέξουν, μαξιλάρια για να κάθονται πιο άνετα και κυρίως ζεστά ρούχα. Πριν ξεκινήσουν οι παραστάσεις, δεν ξεχνούν τις θυσίες στον Διόνυσο.  Η σειρά εμφάνισης των διαγωνιζόμενων ορίζεται με κλήρωση, όπως και στους διθυραμβικούς χορούς. Τυχερός αυτός που θα κληρωθεί τελευταίος, αφού το κοινό θα έχει νωπές ακόμη τις εντυπώσεις του από τα έργα του. Η πρώτη μέρα ξεκινά πάντα με το διαγωνισμό πέντε κωμικών ποιητών. Ο καθένας παρουσιάζει από ένα έργο. Τις υπόλοιπες τρεις σειρά έχουν τρεις τραγικοί ποιητές. Κάθε μία μέρα αντιστοιχεί σε ένα ποιητή που πρέπει να παρουσιάσει τέσσερα έργα του, τρεις τραγωδίες και ένα σατυρικό δράμα. Η θεατρική πράξη σε όλο της το μεγαλείο! Είναι 5ος αιώνας και κατά τη διάρκεια της σπουδαίας γιορτής των Μεγάλων Διονυσίων οι θεατές ζουν μία ξεχωριστή εμπειρία. Παρακολουθούν συνολικά 20 διθυραμβικούς χορούς και 17 έργα, όλα καινούργια και για μία μόνο παράσταση! Αν μετρήσει κανείς και τον αριθμό των συντελεστών, το άθροισμα είναι εντυπωσιακό. Σ’ όλες τις κατηγορίες μαζί συμμετέχουν περίπου 1.160 χορευτές, 24 υποκριτές και 28 αυλητές! Το βράδυ της πέμπτης ημέρας είναι η μεγάλη στιγμή της ανάδειξης των νικητών του τραγικού αγώνα. Η γιορτή των Μεγάλων Διονυσίων φτάνει στο τέλος της. Τις επόμενες μέρες (συνήθως την 16η Ελαφηβολιώνα) η εκκλησία του δήμου θα συγκεντρωθεί στο θέατρο για να κρίνει τη διοργάνωση της γιορτής από τον Επώνυμο άρχοντα. Σε περίπτωση που έχουν γίνει καταγγελίες για παραβάσεις ή κακή συμπεριφορά άλλων πολιτών κατά τη διάρκεια της γιορτής, πρέπει οπωσδήποτε να συζητηθούν. Κι αν έρθουν μέρες πολέμου, πόσο διαφορετικά γίνονται όλα; Όσο κράτησε ο πολυτάραχος Πελοποννησιακός Πόλεμος, ακόμα και τότε οι δραματικοί αγώνες δεν σταμάτησαν! Μειώθηκαν μόνο οι μέρες της διεξαγωγής τους, από τέσσερις σε τρεις. Σε τέτοιους καιρούς οι Αθηναίοι είχαν μεγάλη ανάγκη να εξοικονομούν χρήματα για τις πολεμικές επιχειρήσεις. Έτσι, πλέον παρουσιάζονταν τρεις κωμωδίες, μία μετά από κάθε μέρα τραγικής διδασκαλίας














ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΟΝΥΣΙΑΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

Για να αναζητήσει κανείς τις ρίζες του θεάτρου, θα πρέπει στην ουσία να ψάξει στα βάθη της ανθρώπινης ιστορίας. Όμως,η αρχή του θεάτρου εντοπίζεται με ακρίβεια τόσο στο χώρο όσο και στον χρόνο: Αθήνα, 6ος αι. π.Χ. Στην πόλη αυτή γεννήθηκε η δραματική ποίηση με τη μορφή τραγωδίας. Ήταν ένα πρωτότυπο δημιούργημα με δικούς του κανόνες και γνωρίσματα αλλά και μια ιδιαίτερη μορφή έκφρασης. Με το συνδυασμό λόγου, μουσικής και μύθου εκφράστηκαν ιδέες, αξίες ακόμη και πολιτικοί στοχασμοί


Ο Αριστοτέλης για τη γέννηση της ποίησης

Η τέχνη της ποίησης απασχόλησε ιδιαίτερα τον Αριστοτέλη.
Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, λοιπόν, η ποίηση πηγάζει από δύο φυσικές δεξιότητες του ανθρώπου.
 Η δύναμη της μίμησης και η αίσθηση της μελωδίας και του ρυθμού.

Από τις προϊστορικές ήδη κοινωνίες ο άνθρωπος στην προσπάθειά του να κατανοήσει και να ερμηνεύσει τον κόσμο και τις μυστηριώδεις δυνάμεις της φύσης, να εκφράσει τους φόβους, τις χαρές και τους πόθους του, να προστατευθεί από φανταστικούς ή πραγματικούς κινδύνους, χρησιμοποίησε τη μυθοπλασία και τη μίμηση.
Με αφετηρία τη μινωική Κρήτη 
Στην Κρήτη των μινωικών χρόνων εντοπίζονται ίσως τα πρώτα θεατρικά δρώμενα στον ελλαδικό χώρο. Ήταν στην ουσία ιερές τελετουργίες στο πλαίσιο της μινωικής λατρείας. Οι Μινωίτες είχαν συνδέσει το μυστήριο της ζωής και της δημιουργίας με τη γυναικεία φύση, την οποία, μάλιστα, είχαν θεοποιήσει. 
Όταν τα αρχαιολογικά ευρήματα αποκαλύπτουν. Γιατί όμως το δράμα συνδέθηκε με τα δρώμενα του Διονύσου και όχι κάποιου άλλου θεού από το ελληνικό πάνθεον; 

Ο Ευριπίδης λέει:

«Ο Διόνυσος είναι θεός του γλεντιού, βασιλεύει στα συμπόσια ανάμεσα σε λουλουδένια στέφανα, ζωηρεύοντας τους χαρούμενους χορούς στον ήχο της φλογέρας. Γέλια τρελά προκαλεί και διώχνει τις μαύρες έγνοιες.

». Οι δυο τεχνικές του Διονύσου είναι το κρασί κι ο χορός` σκοπός του δε η «κάθαρσις» με την ψυχολογική σημασία.  

Τα Διονύσια ήταν πομπή, με άνθη, σατιρικά τραγούδια, μουσικούς και πειράγματα, που έλεγαν ντυμένοι ως σάτυροι -ακόλουθοι του Διονύσου, κρατώντας λαμπάδες,θύρσους κοσμημένους με κισσό - και φορώντας προσωπίδες . Ο κορυφαίος σε άρμα – με τα πειράγματά του έσουρνε σε άλλους «τα εξ αμάξης












»… Οι περισσότερες από τις διονυσιακές γιορτές και έθιμα των αρχαίων Ελλήνων πέρασαν στο Βυζάντιο και έφτασαν μέχρι τα χρόνια μαςΑπό τη μίμηση στη δράση
Στην Αττική έμελλε ο διθύραμβος να διαμορφωθεί σε δράμα, να περάσει, δηλαδή, από τη μίμηση στη δράση. 
Γύρω στα μέσα του 6ου αι. π.Χ. ένας ποιητής από το δήμο Ικαρίας της Αττικής (σημερινός Διόνυσος), ο Θέσπης, έκανε ένα επαναστατικό βήμα στην εκτέλεση του διθυράμβου. Ο πρωτοχορευτής  που ως τότε οδηγούσε το χορό, βγήκε από την ομάδα και στάθηκε απέναντί της. Με τη μορφή κάποιου προσώπου της ιστορίας, φορώντας προσωπείο, «υποκρίθηκε», συζητούσε, δηλαδή, με τον χορό ή εξηγούσε την ιστορία, λέγοντας, για παράδειγμα, τι συνέβη στον ίδιο ή σε κάποιο άλλο πρόσωπο. Αυτές οι ερωταποκρίσεις επαναλήφθηκαν, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένας διάλογος ανάμεσα στο άτομο και την ομάδα. Σύμφωνα με την παράδοση, πρωτοχορευτής ήταν ο ίδιος ο Θέσπης που έκανε διάλογο με το χορό. Έτσι, έγινε ο πρώτος υποκριτής, ο πρώτος ηθοποιός, δηλαδή, σύμφωνα με την κυριολεκτική σημασία της λέξης σήμερα. Με την καινοτομία αυτή του Θέσπη άνοιξε ο δρόμος για έναν αμεσότερο τρόπο μίμησης. Οι μύθοι έπαψαν πια να είναι αφήγηση πράξεων και έγιναν δράση, μίμηση, αναπαράσταση πράξεων. 







Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2026

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ Κάθε φορά που καλούμεθα να αντιμετωπίσουμε ένα Μαθηματικό θέμα χρειάζεται να ακολουθήσουμε μία στρατηγική, ένα σχέδιο πορείας. 

Η έννοια της στρατηγικής αποτυπώνεται από στην παρακάτω εικόνα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1
Το άθροισμα 21+22+23+24+25 είναι ίσο με: 

 Α) 4×25        Β) 5×23          Γ) 5×24        Δ) 4×25         Ε) 5×25

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Μία πρόσθεση μπορεί να πραγματοποιηθεί με οποιαδήποτε σειρά. 
Το γινόμενο ακέραιου επί έναν αριθμό είναι στην ουσία επαναλαμβανόμενη πρόσθεση.

ΕΠΙΛΕΓΩ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 
Αναλύω κάθε ΓΙΝΟΜΕΝΟ  (στις απαντήσεις) σε άθροισμα.


ΕΦΑΡΜΟΖΩ ΤΗΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 
Αρχικά θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι το άθροισμα περιέχει 5 διαδοχικούς αριθμούς με κεντρικό το 23


Αν αναλύσω το π.χ     Α) 4×25  ΣΕ ΑΘΡΟΙΣΜΑ

25+25+25+25 
ΠΑΡΑΤΗΡΩ :ότι έχουν αυξηθεί κατά 1 οι δύο προηγούμενοι όροι του 25 αθροίσματος αλλά έχει αφαιρεθεί το 21, που είναι μεγάλη ποσότητα. Αυτό σημαίνει ότι το 4×25 είναι αρκετά μικρότερο από το άθροισμα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 2

Από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ανακοινώθηκε η εξέλιξη του πληθυσμού της Ηγουμενίτσας από το 1913 μέχρι και το 2011. Με βάση το διάγραμμα αυτό προκύπτει ότι: 




Α) Η μεγαλύτερη αύξηση του πληθυσμού έγινε από το 1951 μέχρι το 1961

 Β) Η μικρότερη αύξηση πληθυσμού μετά το 1940 σημειώθηκε από το 2001 μέχρι το 2011.

 Γ) Δεν σημειώθηκε καμία ελάττωση του πληθυσμού από το 1913 και μετά. 

Δ) Το 1984 ο πληθυσμός ήταν 6.500.

 Ε) Τίποτε από τα προηγούμενα. 

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ 

ΦΥΣΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ

ΕΠΙΛΕΓΩ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 

Κάνω εκτίμηση της διαφοράς δύο τετραψήφιων αριθμών. 

ΕΦΑΡΜΟΖΩ ΤΗΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 

Παρατηρούμε με ιδιαίτερη προσοχή τόσο τα αριθμητικά δεδομένα όσο και το ύψος κάθε μπάρας. Διαπιστώνουμε αρχικά οπτικά ότι η αύξηση από το 2001 μέχρι το 2011 είναι πολύ μικρή και το επιβεβαιώνουμε με πρόχειρη εκτίμηση...άρα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ

 ✏️ 1. Φυσικοί αριθμοί😃😄😀ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ






ΠΡΟΣΟΧΗ -ΚΟΙΤΑΜΕ ΤΟ ΨΗΦΙΟ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΔΕΞΙΑ ΤΟΥ




Άσκηση : Γράφω τους αριθμούς με ψηφία.

α) Τρεις χιλιάδες διακόσια δεκαπέντε: ....................

β) Επτά χιλιάδες σαράντα δύο: ...................

Άσκηση : Συμπληρώνω τα κενά.

α) 2.345, 2.346, ............, ............, 2.349

Άσκηση : Βάζω το σωστό σύμβολο \(<, >, =\).

α) 4.567 ............ 4.576

β) 8.901 ............ 8.899

  Άρτιοι και περιττοί αριθμοί    

Άσκηση : Γράφω Α για τους άρτιους και Π για τους περιττούς.

Αριθμός Α ή Π

348 ........

1.007 ........

9.999 ........

10.004 ........

Άσκηση : Χωρίζω τους αριθμούς σε δύο ομάδες.

45, 128, 367, 540, 2.003, 4.678, 7.111, 8.222, 9.105, 6.400

Άρτιοι: ....................................................................

Περιττοί: ..................................................................

Άσκηση : Σκέφτομαι και απαντώ.

α) Ποιος είναι ο μικρότερος άρτιος αριθμός με 3 ψηφία; ............

β) Ποιος είναι ο μεγαλύτερος περιττός αριθμός με 3 ψηφία; ............

γ) Είναι το άθροισμα δύο περιττών αριθμών άρτιο ή περιττό;

...................................................................................

δ) Είναι το άθροισμα ενός άρτιου και ενός περιττού αριθμού άρτιο ή περιττό;

...................................................................................

  Αξία θέσης ψηφίου

Άσκηση : Βρίσκω την αξία του υπογραμμισμένου ψηφίου.

α) 4.725 → Αξία: ....................

β) 6.348 → Αξία: ..............👇Άσκηση : Συμπληρώνω τον πίνακα.

Αριθμός Χιλιάδες Εκατοντάδες Δεκάδες Μονάδες

3.482

Άσκηση : Αναλύω τους αριθμούς.

Παράδειγμα: 4.325 = 4.000 + 300 + 20 + 5

α) 5.647 = ...............................................................

β) 8.209 = ..............................................................

Άσκηση : Βρίσκω τον αριθμό.

α) Έχω 4 χιλιάδες, 3 εκατοντάδες, 2 δεκάδες και 7 μονάδες. Ποιος είμαι;

Απάντηση: ....................

β) Έχω 6 δεκάδες χιλιάδων, 2 χιλιάδες, 5 εκατοντάδες και 9 μονάδες.

Απάντηση: ....................

Άσκηση : Παρατηρώ τον αριθμό 6.438.

α) Είναι άρτιος ή περιττός; ....................

β) Ποια είναι η αξία του ψηφίου 6; ....................

γ) Ποια είναι η αξία του ψηφίου 4; ....................

δ) Ποιο ψηφίο βρίσκεται στη θέση των δεκάδων; ....................

ε) Γράφω τον αριθμό σε αναλυτική μορφή:

...................................................................................

Άσκηση : Το παιχνίδι των αριθμών.

Χρησιμοποιώ τα ψηφία 2, 5, 7 και 8 μία φορά το καθένα.

α) Γράφω τον μεγαλύτερο τετραψήφιο αριθμό: ....................

β) Γράφω τον μικρότερο τετραψήφιο αριθμό: ....................

γ) Γράφω έναν άρτιο τετραψήφιο αριθμό: ....................

δ) Γράφω έναν περιττό τετραψήφιο αριθμό: ....................

ε) Στον αριθμό που έγραψα στο ερώτημα γ, ποια είναι η αξία του ψηφίου 8, αν βρίσκεται στη θέση των εκατοντάδων; ....................


ΕΓΚΛΙΣΕΙΣ

Τι είναι οι εγκλίσεις;

 Ας παρατηρήσουμε το ίδιο ρήμα στις παρακάτω προτάσεις:

  1. Δένω τα κορδόνια των παπουτσιών μου.

  2. Δεν ξέρω να δένω τα κορδόνια των παπουτσιών μου.

  3. Δένε τα κορδόνια των παπουτσιών σου.

  4. Έχω δέσει τα κορδόνια των παπουτσιών μου.

  5. α) Δένοντας τα κορδόνια των παπουτσιών μου βρήκα ένα ευρώ 

  6. β)Τα κορδόνια των παπουτσιών μου είναι δεμένα.

Εγκλίσεις είναι οι διαφορετικές μορφές που παίρνει το ρήμα, ώστε να δηλωθεί η στάση του ομιλητή
Πόσες και ποιες εγκλίσεις έχουμε;
οριστικήΔένω τα κορδόνια των παπουτσιών μου.
υποτακτικήΔεν ξέρω να δένω τα κορδόνια των παπουτσιών μου.
προστακτικήΔένε τα κορδόνια των παπουτσιών σου.
απαρέμφατοΈχω δέσει τα κορδόνια των παπουτσιών μου.
μετοχήα) Δένοντας τα κορδόνια των παπουτσιών μου βρήκα ένα ευρώ
β)
Τα κορδόνια των παπουτσιών μου είναι δεμένα.



Με λίγα λόγια:

Στην οριστική χρησιμοποιούμε το μόριο θα και την άρνηση δεν.

Στην υποτακτική χρησιμοποιούμε τα μόρια να ή τους συνδέσμους  για να, αν, εάν, σαν, πριν, πριν να, μόλις, προτού, άμα,  ας και την άρνηση μη(ν).

αριθμοίπρόσωποοριστικήυποτακτικήπροστακτική
ενικόςαδεν δένω
να μην δένω


Προσπάθησε να βρεις την έγκλιση των ρημάτων 

  1. Μου αρέσει πολύ να παίζω ηλεκτρονικά παιχνίδια.
    1.   οριστική
    2.   υποτακτική
    3.   προστακτική

  1. Παίξε και κανένα παιχνίδι.
    1.   οριστική
    2.   υποτακτική
    3.   προστακτική
  1. Οι συνθήκες των μεγαλουπόλεων δεν είναι ιδιαίτερα φιλικές για τους κατοίκους τους. 

  2.   οριστική
  3.   υποτακτική
  4.   προστακτική




ΠΗΓΗ      :      https://users



Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026

Ο όγκος, η μάζα και η πυκνότητα

Με μια ματιά...


• Ο όγκος, η μάζα και η πυκνότητα είναι οι πιο βασικές ιδιότητες των υλικών σωμάτων.


Όγκος είναι η ποσότητα του χώρου που καταλαμβάνει ένα αντικείμενο











Η πυκνότητα ενός σώματος εκφράζει την ποσότητα μάζας του σώματος στη μονάδα του όγκου. Μονάδα μέτρησης της πυκνότητας είναι το χιλιόγραμμο ανά κυβικό μέτρο (1 Kg/m3)

έχουν Ίδιο Όγκο;



Στο Κουτί Α (Σίδερο) βάλαμε πάρα πολλές κουκκίδες. Έχει πολύ υλικό μέσα, άρα έχει μεγάλη Μάζα. Στο Κουτί Β (Φελιζόλ) βάλαμε λίγες κουκκίδες, άρα έχει μικρή Μάζα

Πού είναι οι κουκκίδες πιο στριμωγμένες; Στο Κουτί .............! Αυτό το στριμωξίδι το λέμε Πυκνότητα.


Έχουμε μια μεγάλη σοκολάτα. Τη σπάμε ακριβώς στη μέση και κρατάμε το ένα κομμάτι.
ερωτήσεις:
Η μάζα της άλλαξε;
Ο όγκος της άλλαξε;
Η πυκνότητά της άλλαξε;

Φουσκώνουμε ένα μπαλόνι με αέρα και το δένουμε. Μετά, το πιέζουμε με τα χέρια μας και το στριμώχνουμε μέσα σε ένα μικρό πλαστικό ποτήρι (χωρίς να σκάσει).
ερωτήσεις:
Άλλαξε ο χώρος που πιάνει ο αέρας (όγκος);
Άλλαξε η ποσότητα του αέρα μέσα (μάζα);
Τι έπαθε η πυκνότητα του αέρα;

Τι είναι πιο βαρύ; Ένα κιλό σίδερο ή ένα κιλό βαμβάκι; 

Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026

πολις

  Ετυμολογία

πόλη < αρχαία ελληνική πόλις

1. πόλις , ή πατρίδα κάποιου   σε Όμηρο, Ησίοδο

2. το κράτος (πολιτεία), σε Ησίοδο, Σοφοκλή  ιδίως, το πιο ελεύθερο κράτος, το δημοκρατικό

3. το δικαίωμα της συμμετοχής στα κοινά

Συνώνυμα

ΣΥΝΘΕΤΕΣ  ΛΕΞΕΙΣ       ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ ΛΕΞΕΙΣ

..................................               .....................................


Η διαδρομή της λέξης μέσα στους αιώνες ακολούθησε μια απόλυτα λογική πορεία από την αρχαία Ελλάδα μέχρι τη σύγχρονη παγκόσμια ορολογία:
1. Η Ελληνική Ρίζα
Στην αρχαία Ελλάδα έχουμε : Πόλις → Πολίτης → Πολιτεία (το σύστημα διοίκησης, οι νόμοι και η εύρυθμη λειτουργία του κράτους).
2. Η Ρωμαϊκή «Μετάφραση» (Λατινικά)
Οι Ρωμαίοι δανείστηκαν την ελληνική λέξη πολιτεία και την προσάρμοσαν στα λατινικά ως politia. Για αυτούς, η λέξη σήμαινε τη διακυβέρνηση, την κοινωνική τάξη και τη δημόσια διοίκηση μιας πόλης.
3. Η Γαλλική Εξέλιξη (Μεσαίωνας)
Γύρω στον 14ο αιώνα, η λατινική politia εξελίχθηκε στα γαλλικά ως police. Αρχικά σήμαινε «δημόσια τάξη και διοίκηση». Με τα χρόνια, η σημασία της περιορίστηκε ειδικά στα όργανα που επιβάλλουν αυτή την τάξη.
4. Η Παγκόσμια Καθιέρωση
Από τα γαλλικά, η λέξη ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο:
  • Στα αγγλικά έγινε police (18ος αιώνας, με την ίδρυση των πρώτων οργανωμένων σωμάτων ασφαλείας).
  • Στα γερμανικά έγινε Polizei.
  • Στα ισπανικά και πορτογαλικά έγινε policía / polícia.

Politics
Η  Ειρωνεία
Σήμερα, όταν οι ξένοι λένε police, εννοούν την αστυνομία. Όμως, ετυμολογικά, η λέξη σημαίνει «αυτός που φροντίζει για την ομαλή λειτουργία της πόλης και την προστασία του πολίτη». Η επιστημονική δομή της ελληνικής γλώσσας κατάφερε να δώσει σε όλο τον σύγχρονο κόσμο την ίδια την έννοια της οργανωμένης κοινωνίας.

ΕΛΕΝΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ