Πληροφορίες για τα αριθμητικά
αριθμητικά είναι οι λέξεις που φανερώνουν αριθμούς.
Τα είδη των αριθμητικών με απλά λόγια
- Απόλυτα: Δείχνουν πόσα είναι κάτι.
Παράδειγμα: ένα, δύο, τρία.
- Τακτικά: Δείχνουν ποια θέση έχει κάτι στη σειρά.
Παράδειγμα: πρώτος, δεύτερος, τρίτος.
- Πολλαπλασιαστικά: Δείχνουν από πόσα ίσα μέρη αποτελείται κάτι.
Παράδειγμα: διπλός, τριπλός.
- Αναλογικά: Δείχνουν πόσες φορές μεγαλύτερο είναι κάτι από κάτι άλλο.
Παράδειγμα: διπλάσιος, τριπλάσιος.
- Περιληπτικά: Δείχνουν μια ομάδα από μονάδες.
Παράδειγμα: δυάδα, τριάδα, δεκάδα.
Πρόσεξε τα παρακάτω παραδείγματα:
1. ‒ Νίκο, αγόρασε δέκα εισιτήρια για το λεωφορείο.
2. Στο Μαραθώνιο βγήκε δέκατος στη σειρά.
3. Το δέκαθλο είναι ένα δεκαπλό άθλημα, αποτελείται δηλαδή από δέκα αθλήματα.
4. Οι φόροι που πληρώνω είναι δεκαπλάσιοι, είναι δηλαδή δέκα φορές περισσότεροι από αυτούς που πλήρωνα πριν από μερικά χρόνια.
5. ‒ Πόσα εισιτήρια είπες; Καμιά δεκαριά φτάνουν;
‒ Ναι, μια δεκάδα είναι αρκετά.
Στα παραπάνω παραδείγματα οι λέξεις: δέκα, δεκαριά / δεκάδα, δέκατος, δεκαπλό, δεκαπλάσιος αναφέρονται στον αριθμό 10, γι' αυτό και λέγονται αριθμητικά.
1. Βρισκόμαστε στο 4 λεπτό του 2 ημίχρονου και το αποτέλεσμα είναι 2 - 1 υπέρ της Ελλάδας.
2. Ο Γιώργος θα διαβάσει την 4 άσκηση και η Ελένη την άσκηση 6 .
3. Παρακαλώ, θα ήθελα ένα 2 ελληνικό καφέ.
4. Περίμενα στη σειρά 4 ώρες.
5. Θα πρέπει να αγοράσουμε μια 6 μαχαίρια.
6. Ποιος βγήκε 1 στον αγώνα;
7. Να περάσει η πρώτη 4 μαθητών.
Γράψε τους τύπους των παρακάτω αριθμητικών
| αραβικά ψηφία | ελληνικά σημεία | ρωμαϊκά σημεία | απόλυτα | τακτικά | πολλαπλασιαστικά | αναλογικά | περιληπτικά |
| 1 | α' | I | ένα | πρώτος | απλός, ή, ό | ||
| 2 | β' | II | δύο | δεύτερος, η, ο | διπλός, ή, ό | διπλάσιος, α, ο | δυάδα |
| 3 | γ' | III | τρία | τρίτος, η, ο | τριπλός, ή, ό | τριπλάσιος, α, ο | τριάδα |
| 4 | δ' | IV | τέσσερα | τέταρτος, η, ο | τετραπλός, ή, ό | τετραπλάσιος, α, ο | τετράδα |
| 5 | ε' | V | πέντε | πέμπτος, η, ο | πενταπλός, ή, ό | πενταπλάσιος, α, ο | πεντάδα |
| 6 | στ' | VI | έξι | έκτος, η, ο | εξαπλός, ή, ό | εξαπλάσιος, α, ο | εξάδα |
| 7 | ζ' | VII | επτά | έβδομος, η, ο | επταπλός, ή, ό | επταπλάσιος, α, ο | επτάδα |
| 8 | η' | VIII | οκτώ | όγδοος, η, ο | οκταπλός, ή, ό | οκταπλάσιος, α, ο | οκτάδα |
| 9 | θ' | IX | εννιά | ένατος, η, ο | εννεαπλός, ή, ό | εννιαπλάσιος, α, ο | εννιάδα |
| 10 | ι' | X | δέκα | δέκατος, η, ο | δεκαπλός, ή, ό | δεκαπλάσιος, α, ο | δεκάδα |
