Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΙΣΤΟΡΙΑ Στ΄. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΙΣΤΟΡΙΑ Στ΄. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026

Πολιτική οργάνωση – Α΄ Εθνοσυνέλευση (1821-1822)

 Προκειμένου να εδραιωθεί η Επανάσταση, εκτός από τις πολεμικές ενέργειες χρειαζόταν και μια πολιτική οργάνωση των επαναστατημένων περιοχών. Έτσι, από την αρχή δημιουργήθηκαν τρεις τοπικές «κυβερνήσεις»: η Πελοποννησιακή Γερουσία στην Πελοπόννησο, η Γερουσία στην Δυτική Στερεά και ο Άρειος Πάγος στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα. 

Αυτές οι κυβερνήσεις ελέγχονταν από ανθρώπους που και πριν είχαν εξουσία στις ελληνικές κοινότητες: τους προεστούς, τους Φαναριώτες και τους ιεράρχες. Γι’ αυτόν τον λόγο η παρουσία σ’ αυτές άλλων κοινωνικών τάξεων ήταν πολύ μικρή. 

Στις τοπικές κυβερνήσεις υπήρχαν συχνές αντιζηλίες και διαμάχες ανάμεσα στους Έλληνες. Οι άνθρωποι που είχαν την εξουσία στις κοινότητες τα χρόνια της Τουρκοκρατίας (προεστοί και ιεράρχες) θεωρούσαν φυσικό να εξακολουθούν να ελέγχουν την κατάσταση και τα επόμενα χρόνια. Έτσι, προσπαθούσαν να παραμερίσουν τους οπλαρχηγούς, επειδή τους έβλεπαν ως απειλή για τα συμφέροντά τους. 

Από την άλλη, οι οπλαρχηγοί, βλέποντας την αξία τους στις μάχες και την αγάπη του λαού προς τα πρόσωπά τους, θεωρούσαν λογικό να έχουν και αυτοί λόγο στην διακυβέρνηση. 

Μετά τον ερχομό του Δημήτριου Υψηλάντη στην Πελοπόννησο το καλοκαίρι του 1821, οι εντάσεις μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών, αλλά και μεταξύ των κυβερνήσεων, μεγάλωσαν.Ο Υψηλάντης  με τον Κολοκοτρώνη  επιχείρησαν να προχωρήσουν  στη σύγκληση Εθνοσυνέλευσης, με στόχο την πολιτική ενοποίηση της Επανάστασης. Η άμεση όμως αντίδραση των κοτζαμπάσηδων τους ανάγκασε σε νέα υποχώρηση.   Ιδίως ο Κολοκοτρώνης  και  ο Υψηλάντης:

  • στόχευαν στην ενότητα των ενόπλων δυνάμεων,

  • θεωρούσν ότι η σύγκρουση με τους προεστούς εκείνη τη στιγμή θα οδηγούσε σε εμφύλιο και κατάρρευση του αγώνα.

➡️ Γι’ αυτό προτίμησαν  συχνά συμβιβασμούς, ακόμα κι αν αυτοί ενίσχυαν προσωρινά τους κοτζαμπασηδες.

 Έγινε τότε αισθητή σε όλους η ανάγκη να δημιουργηθεί μία ενιαία κεντρική διοίκηση, η οποία θα αναλάμβανε τον συντονισμό του Αγώνα, και θα  εκπροσωπούσε τους Έλληνες στο εξωτερικό. Έπρεπε επομένως να γίνουν εκλογές για να ψηφιστούν οι βουλευτές, οι εκπρόσωποι δηλαδή του λαού οι οποίοι θα αποτελούσαν τα μέλη της Εθνικής Συνέλευσης.

  Πρώτη Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου (20 Δεκεμβρίου 1821 - 15 Ιανουαρίου 1822

Η πρώτη Εθνοσυνέλευση συνήλθε στην Επίδαυρο από τον Δεκέμβριο του 1821 μέχρι τον Φεβρουάριο του 1822. Σ’ αυτήν συμμετείχαν εκπρόσωποι από τις περισσότερες επαναστατημένες περιοχές, καθώς και Φαναριώτες που είχαν φτάσει εκεί από την αρχή της Επανάστασης. Την πλειοψηφία αποτελούσαν πρόκριτοι και κληρικοί από την Πελοπόννησο, την Στερεά Ελλάδα και τα νησιά.

 Σ’ αυτήν την πρώτη Εθνική Συνέλευση: 

 Διακηρύχθηκε η ανεξαρτησία των Ελλήνων.

  Ψηφίστηκε το πρώτο ελληνικό Σύνταγμα, γνωστό ως Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδας, το οποίο μάλιστα ήταν το πιο προοδευτικό Σύνταγμα εκείνης της εποχής, αφού μεταξύ των άλλων κατοχύρωνε την πλήρη ισότητα όσων θα ζούσαν στο ελληνικό κράτος και όριζε ως πολίτευμα την αβασίλευτη δημοκρατία, κάτι πρωτοπόρο σε όλη την Ευρώπη.

  Δημιουργήθηκαν δύο σώματα: το Βουλευτικό (η Βουλή, με πρόεδρο τον Δημήτριο Υψηλάντη- που ήταν αξίωμα τιμητικό χωρίς εξουσία ) και το Εκτελεστικό (η Κυβέρνηση, με πρόεδρο τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο). 

 Οργανώθηκαν Υπουργεία και ρυθμίστηκε η απονομή δικαιοσύνης.

  Ορίστηκαν το σχέδιο (σταυρός με εννέα ρίγες) και τα χρώματα (γαλάζιο-λευκό) της ελληνικής σημαίας. 

 Ορίστηκε πρωτεύουσα του νέου κράτους η Κόρινθος.


Ερωτήσεις κατανόησης

 1. Ποιες ήταν οι πρώτες τοπικές κυβερνήσεις; 

2. Γιατί υπήρχαν αντιζηλίες µεταξύ των Ελλήνων στις τοπικές κυβερνήσεις;

 3. Για ποιους λόγους οι πρόκριτοι και οι κληρικοί δεν ήθελαν την παρουσία των οπλαρχηγών στις τοπικές κυβερνήσεις; 

4. Ποιοι ήταν οι λόγοι που έκαναν αναγκαία την ύπαρξη µιας ενιαίας κεντρικής κυβέρνησης και οδήγησαν τους επαναστατηµένους Έλληνες στην δηµιουργία της; 

5. Πότε έγινε η Α΄ Εθνοσυνέλευση; Ποιοι πήραν µέρος σ’ αυτήν; 

6. Ποιες ήταν οι αποφάσεις της Α΄ Εθνοσυνέλευσης; 

7. Ποια ήταν τα στοιχεία εκείνα που έκαναν το πρώτο Σύνταγµα της Ελλάδας ένα από τα πιο προοδευτικά της εποχής του στην Ευρώπη; 

Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2026

1821: H μάχη της Αλαμάνας-Η ΜΑΧΗ ΣΤΟ ΒΑΛΤΕΤΣΙ


ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΑΧΕΣ



H μάχη της Αλαμάνας
Για να αντιμετωπίσει την Επανάσταση στο ξεκίνημά της, ο αρχηγός του οθωμανικού στρατού, Χουρσίτ πασάς, τον Απρίλιο του 1821 έστειλε εναντίον των επαναστατών τον στρατηγό του Ομέρ Βρυώνη.


• Οι οπλαρχηγοί της Στερεάς Ελλάδας, Αθανάσιος Διάκος, Πανουργιάς και Δυοβουνιώτης, προσπάθησαν να αμυνθούν συντονισμένα στις δυνάμεις του Ομέρ Βρυώνη. Μετά τη σφοδρή επίθεση που δέχτηκαν οι Έλληνες από το στράτευμα του Ομέρ Βρυώνη το σώμα του Δυοβουνιώτη υποχώρησε μπροστά στην τεράστια δύναμη του εχθρικού πεζικού και ιππικού, ενώ το σώμα του Πανουργιά αναγκάστηκε μετά από αρκετή αντίσταση να καμφθεί και να υποχωρήσει, ιδίως μετά το σοβαρό τραυματισμό του ίδιου του Πανουργιά που μαχόταν στη πρώτη γραμμή. Η αντίσταση όμως στην Αλαμάνα, εναντίον των ανδρών του Κιοσέ Μεχμέτ, εξακολουθούσε.Ο Διάκος, βλέποντας ότι λιγόστευε η δύναμη των μαχητών πάνω στη γέφυρα, έτρεξε σε βοήθεια.Βλέποντας οι άνδρες του Διάκου, που ήταν πια 50 ή 10 ότι δεν ωφελούσε πλέον η παραπέρα αντίσταση, προσπάθησαν να τον πείσουν να υποχωρήσουν. Αυτός όμως συνέχισε απτόητος να πολεμάει και τελικά τραυματίστηκε και συνελήφθη.



Ο Αθανάσιος Διάκος είχε πληγωθεί στον ώμο και το γιαταγάνι του είχε σπάσει κατά τη μάχη.


Στη Λαμία όπου μεταφέρθηκε εξέπληξε τους πασάδες με το θάρρος του, μάλιστα ο Ομέρ Βρυώνης εντυπωσιάστηκε τόσο που θέλησε να τον προσλάβει στην υπηρεσία του και του έταξε να τον κάνει αξιωματικό στο στρατό του. Ο Διάκος αρνήθηκε απαντώντας:

"Ούτε σε δουλεύω πασά, ούτε σ' ωφελώ κι αν σε δουλέψω".Ο Βρυώνης τότε προσφέρθηκε να του σώσει τη ζωή αν αλλαξοπιστούσε και ασπαζόταν το Ισλάμ. Ο Διάκος απάντησε:


«Πάτε κι εσείς στην πίστη σας μουρτάτες, να χαθείτε. Εγώ γραικός εγεννήθηκα, γραικός θελ' να αποθάνω!»


Τότε ο Βρυώνης τον απείλησε πως θα τον εξοντώσει, αλλά ο γενναίος Διάκος απάντησε πάλι:

"Η Ελλάς έχει πολλούς Διάκους".

Στην μάχη της Αλαμάνας (24 Απριλίου) οι Τούρκοι σκότωσαν όλους τους άντρες της ομάδας του Αθανάσιου Διάκου. Τον ίδιο τον Διάκο τον θανάτωσαν με φρικτό θάνατο.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ


Αν και στη μάχη της Αλαμάνας(Σπερχειού). οι Έλληνες δεν μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν τους Τούρκους, η πεισματική αντίστασή τους και ιδίως ο μαρτυρικός και ηρωικός θάνατος του Αθανάσιου Διάκου έδωσε δύναμη στους Έλληνες να συνεχίσουν τον αγώνα και έπλασε έναν από τους πρώτους ηρωικούς θρύλους της Ελληνικής Επανάστασης.

Η κοντινή τοποθεσία με τις Θερμοπύλες και η ηρωική αντίσταση των Ελλήνων και του Διάκου, σαφώς αριθμητικά λιγότερων των Τούρκων, φέρνει μάλιστα παραλληλισμό με την ιδιαίτερα γνωστή μάχη των Σπαρτιατών υπό τον Λεωνίδα ενάντια τους Πέρσες




Η ΜΑΧΗ ΣΤΟ ΒΑΛΤΕΤΣΙ (12-13 Μαΐου 1821)

Η Μάχη στο Βαλτέτσι
Η πρώτη σπουδαία νίκη της Ελληνικής Επανάστασης – Η Τρίπολη θα πέσει 4 μήνες μετά




 Αντίπαλες δυνάμεις : Οθωμανοί, με ένοπλο σώμα 12.000 ανδρών και κανόνια.

Επαναστατημένοι Έλληνες 2.800 άνδρες με ελλιπή οπλισμό και μαχητική ικανότητα.




Το δίλημμα στην έναρξή της Επανάστασης ήταν πρώτα αν προηγηθεί η κατάληψη των περιφερειακών κάστρων ή έπρεπε να δοθεί προτεραιότητα στην άλωση του κάστρου της οθωμανικής πρωτεύουσας του Μοριά, της Τριπολιτσάς. Η στρατηγική ιδιοφυία του Κολοκοτρώνη επέβαλε τελικά τη δεύτερη επιλογή.

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, που πρόσφατα είχε οριστεί αρχιστράτηγος των στρατευμάτων της Καρύταινας, φρόντιζε για τον συντονισμό των ελληνικών σωμάτων και για τις θέσεις που έπρεπε να λάβουν, ώστε να διασφαλίσει την δυνατότητα αλληλοβοήθειας σε περίπτωση τουρκικής επίθεσης σε ένα από αυτά. Η θέση του Βαλτετσίου ήταν την στιγμή εκείνη σημαντική .

.



Ο «Γέρος του Μωριά» καταφέρνει με μεγάλη δυσκολία να επιβάλει το στρατηγικό του σχέδιο στους άλλους οπλαρχηγούς. Καθημερινά πηγαινοέρχεται σε όλα τα στρατόπεδα για να επιλύει τυχόν προβλήματα και για να εμψυχώνει τους πολεμιστές. Χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα από τα απομνημονεύματά του «Εκοιμόμουν εις το Βαλτέτσι, εγευμάτιζα στην Πιάνα και εδείπναγα εις το Χρυσοβίτσι».Ακολούθως ο Κολοκοτρώνης τοποθέτησε σκοπιές στα γύρω υψώματα και με το σύστημα των αρχαίων φρυκτωριών (φωτιά με καπνό), φρόντισε να επικοινωνούν τα τρία στρατόπεδα μεταξύ τους (Βαλτέτσι, Πιάνα, Χρυσοβίτσι), έτσι ώστε να γνωρίζουν που κατευθύνεται ο εχθρός. Ο Γέρος του Μοριά, ψυχή και νους της επιχείρησης, επιτηρούσε τα πάντα.
Οι Oθωμανοί αντιλαμβάνονται αμέσως την στρατηγική σημασία του Βαλτετσίου και κινούνται επιθετικά προς αυτή την τοποθεσία. Ο Κεχαγιάμπεης πληροφορήθηκε την ανασύσταση του στρατοπέδου στο Βαλτέτσι από έναν προδότη από τα Τσιπιανά, που μετέφερε τα γράμματα μεταξύ των στρατοπέδων της Πιάνας και των Μύλων του Άργους. Ο προδότης αποκαλύφθηκε και οδηγήθηκε στον Κολοκοτρώνη, στον οποίο ομολόγησε την προδοσία.



Τα τουρκικά στρατιωτικά σώματα

Πριν ακόμη χαράξει και φανεί το πρώτο φως της ημέρας (περίπου 5.30΄ ήταν το χάραμα) οι Τούρκοι της Τριπολιτσάς άρχισαν να βγαίνουν από το κάστρο σε τέσσερις κολώνες και βάδισαν δυτικά προς το Βαλτέτσι, στο οποίο έφθασε περίπου στις 8 το πρωί .Απλώθηκε ανατολικά και βορειοανατολικά του χωριού. Θα προσέβαλλε τα οχυρώματα των Ελλήνων και θα εμπόδιζε βοήθεια από το Χρυσοβίτσι και την Πιάνα.

Ο Ρουμπής,αρχηγός των Τούρκων, αρχικά ζήτησε από τους υπερασπιστές των οχυρωμάτων να παραδώσουν τα όπλα, υποσχόμενος αμνηστία. Οι Έλληνες απάντησαν με γέλωτες και ζήτησαν και αυτοί από τους αντιπάλους τους να παραδώσουν τα όπλα, υποσχόμενοι να τους μεταφέρουν σε όποιο μέρος ήθελαν εκτός του Μοριά.

Τα κλειστά ταμπούρια των Ελλήνων κρατούσαν ηρωικά, προκαλώντας σοβαρές απώλειες στους πολιορκητές τους. Οι Έλληνες έμεναν κλεισμένοι στα ταμπούρια τους και πολεμούσαν, ενώ οι Τούρκοι είχαν εισχωρήσει μέσα στο χωριό και κυκλοφορούσαν ελεύθεροι.

Ταμπούρια του Κολοκοτρώνη

Πριν σκοτεινιάσει ο Κολοκοτρώνης ανέβηκε σε μια ραχούλα και φώναξε με τη βροντώδη φωνή του στον Μητροπέτροβα, για να ακούσουν οι Έλληνες και αναθαρρήσουν και να φοβηθούν οι Τούρκοι: «Μπάρμπα Μήτρο, έρχεται ο Κολοκοτρώνης με 10.000, έρχεται και ο Πετρόμπεης με όλους τους Μανιάτες».

Όταν άρχισε να σκοτεινιάζει ο Κολοκοτρώνης με τον Πλαπούτα συγκέντρωσαν σε ένα βαθούλωμα του εδάφους, για να μη φαίνονται, από τα σώματά τους 60 άνδρες, τους πιο γενναίους. Όταν δόθηκε το σύνθημα, έγινε έφοδος και απώθησαν τους Τούρκους και μπήκαν στο χωριό. Εκεί έδωσαν στους κλεισμένους στα ταμπούρια πυρομαχικά και τροφές.

Η μάχη συνεχίστηκε μέχρι αργά τη νύχτα, χωρίς να υποχωρεί καμία πλευρά. Τα μεσάνυχτα έφτασαν στο Καλογεροβούνι Έλληνες αγωνιστές από τα Βέρβενα και τα ξημερώματα άλλοι 400.

Την αυγή της 13ης Μαΐου ο Κεχαγιάς έφερε τα κανόνια απέναντι από τα ανατολικά ταμπούρια και προσπαθούσε να χτυπήσει το ταμπούρι του Ηλία Μαυρομιχάλη, δηλαδή το Χωματοβούνι. Δεν μπορούσαν όμως οι κανονιέρηδες να πετύχουν τον στόχο τους και, αν οι μπάλες έπεφταν χαμηλότερα χτυπούσαν τους Τούρκους που πολιορκούσαν τα οχυρώματα, και αν περνούσαν πάνω από το ταμπούρι, χτυπούσαν τις θέσεις τον Ρουμπή.




Μετά από 23 ώρες γενναίας μάχης και από τις δύο πλευρές ο Κεχαγιάμπεης διέταξε υποχώρηση.Οι Οθωμανοί σκοποί στο Καλογεροβούνι είχαν δει να έρχεται από τα Βέρβενα ο Νικηταράς, ο Ιωάννης Κολοκοτρώνης και άλλοι.




«Σταθῆτε, Περσιάνοι νὰ πολεμήσωμεν!»
η κραυγή του Νικηταρά κατά την υποχώρηση των Οθωμανών στις 13 Μαΐου 1821.




Οι κλεισμένοι στα ταμπούρια Έλληνες, και κυρίως το σώμα του Πλαπούτα, κυνήγησαν τους Οθωμανούς προκαλώντας τους τέτοια φθορά που τράπηκαν σε άτακτη υποχώρηση.

Η μάχη υπήρξε καθοριστική για το ηθικό των αντιμαχομένων. Οι Έλληνες, οι οποίοι πολέμησαν για πρώτη φορά κάτω από σωστή οργάνωση, πήραν θάρρος συνειδητοποιώντας την ανωτερότητά τους έναντι των Οθωμανών, ενώ οι δεύτεροι κατάλαβαν ότι η επανάσταση ήταν κάτι σοβαρότερο από μία απλή εξέγερση ολιγάριθμων Ελλήνων. Ο Κανέλλος Δεληγιάννης περιγράφει τη μάχη με τα παρακάτω λόγια:


Αυτή η ένδοξος νίκη ήταν η κρίσις της Ελληνικής Επαναστάσεως και εις αυτήν χρεωστείται η ανεξαρτησία της πατρίδος καθ' ότι ενεθάρρυνε και εμψύχωσε τους Έλληνας.

Απώλειες τουρκικής πλευράς: 300 στρατιώτες νεκροί και 500 τραυματίες.  Απώλειες ελληνικής πλευράς: 4 αγωνιστές νεκροί και 17 τραυματίες.  Το πολεμικό υλικό που πέφτει στα χέρια των Ελλήνων επαρκεί για τον εξοπλισμό 4.000 μαχητών. Η μάχη στο Βαλτέτσι αναπτερώνει το ηθικό των Ελλήνων και αποτελεί προπομπό για την άλωση της Τριπολιτσάς που ακολουθεί τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους.
Η τέχνη της πέτρας και ο απελευθερωτικός Αγώνας του 1821



Τα «κλειστά ταμπούρια»

Τα «κλειστά ταμπούρια», στρατιωτική έμπνευση του Κολοκοτρώνη και βασικό χαρακτηριστικό του επαναστατικού πολέμου, σώθηκαν ως τις μέρες μας.Η σχετιζόμενη με το κλειστό ταμπούρι τέχνη έκανε την εμφάνισή της στη μάχη του Βαλτετσίου (12 και 13 Μαΐου 1821) και εξελίχθηκε σε βασικό χαρακτηριστικό του επαναστατικού πολέμου.


Τα Τρίκορφα, οι βουνοκορφές του ανατολικού Μαινάλου στην Αρκαδία, όπου σώζονται ακόμα τα ίχνη από τα ταμπούρια του Κολοκοτρώνη, του Υψηλάντη και των άλλων επαναστατών του 1821, κηρύσσονται ιστορικός τόπος.

.....................................................................




1821: Η Επανάσταση εξαπλώνεται

 Για να αντιμετωπίσει την Επανάσταση στο ξεκίνημά της, ο αρχηγός του οθωμανικού στρατού, Χουρσίτ πασάς, τον Απρίλιο του 1821 έστειλε εναντίον των επαναστατών τον στρατηγό του, Ομέρ Βρυώνη.

·    Η πρώτη μάχη της Επανάστασης έγινε στο Λεβίδι (χωριό κοντά στην Τρίπολη) στις 14 Απριλίου.

Η νίκη που πέτυχαν εκεί οι Έλληνες ανέβασε πολύ το ηθικό τους.

·    Οι οπλαρχηγοί της Στερεάς Ελλάδας, Αθανάσιος Διάκος, Πανουργιάς και Δυοβουνιώτης, προσπάθησαν να αμυνθούν συντονισμένα στις δυνάμεις του Ομέρ Βρυώνη, όμως έχασαν.

Στην  μάχη της Αλαμάνας (24 Απριλίου) οι Τούρκοι σκότωσαν όλους τους άντρες της ομάδας του Αθανάσιου Διάκου. Τον ίδιο τον Διάκο τον συνέλαβαν και τον θανάτωσαν με φρικτό θάνατο.

·    Λίγες μέρες αργότερα, στις 8 Μαΐου, ο Οδυσσέας Ανδρούτσος έδωσε νικηφόρα μάχη στο χάνι της Γραβιάς, κατορθώνοντας να προκαλέσει αρκετές απώλειες στον τουρκικό στρατό.

·    Στις 12 και 13 Μαΐου στο Βαλτέτσι (χωριό κοντά στην Τρίπολη) δόθηκε μια μεγάλη μάχη, κατά την οποίαν, κάτω από την αρχηγία τού Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, οι Έλληνες νίκησαν. Αυτό ήταν το πρώτο σημαντικό πολεμικό γεγονός της Επανάστασης, αφού η νίκη αναπτέρωσε το ηθικό των εξεγερμένων και άνοιξε τον δρόμο για την απελευθέρωση της Τρίπολης (Τριπολιτσάς, όπως την έλεγαν), που ήταν το διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο των Τούρκων στην Πελοπόννησο.

·    Η Επανάσταση άρχισε να μετρά τις πρώτες νίκες της και στο Αιγαίο:

Στα τέλη Απριλίου, Ψαριανοί και Υδραίοι καπεταναίοι βύθισαν ένα τουρκικό πλοίο και αιχμαλώτισαν ένα άλλο.

Στα τέλη Μαΐου, στην ναυμαχία της Ερεσού ο Δημήτρης Παπανικολής με το πυρπολικό του έβαλε φωτιά και κατέστρεψε ένα τουρκικό πλοίο. Από τότε τα πυρπολικά μπήκαν δυναμικά στον Αγώνα και, στην διάρκεια της Επανάστασης, κατάφεραν σημαντικά πλήγματα στο οθωμανικό ναυτικό.

·    Τον Ιούνιο, ο Δημήτριος Υψηλάντης, αδελφός του Αλέξανδρου, έφτασε στην Πελοπόννησο και οι Έλληνες του έδωσαν την γενική αρχηγία του Αγώνα.

·    Στις 23 Ιουλίου οι επαναστάτες κατέλαβαν το κάστρο της Μονεμβασιάς και λίγο αργότερα (7 Αυγούστου) το κάστρο της Πύλου.

·    Στις 26 και 28 Αυγούστου, στα Βασιλικά της Φθιώτιδας, οι Τούρκοι νικήθηκαν για μιαν ακόμα φορά, με συνέπεια να ακυρώσουν για πολύ καιρό τα σχέδιά τους να εκστρατεύσουν εναντίον τής εξεγερμένης Πελοποννήσου.

·    Μετά από πολιορκία αρκετών μηνών, στις 23 Σεπτεμβρίου η Τριπολιτσά έπεσε στα χέρια των Ελλήνων.

Αυτό ήταν ένα πολύ σπουδαίο στρατιωτικό γεγονός, αφού σήμανε την επικράτηση των Ελλήνων στην Πελοπόννησο. Ήταν όμως και ένα μελανό σημείο του Αγώνα, αφού η άλωση της Τριπολιτσάς συνοδεύτηκε από λεηλασίες και σφαγές εναντίον του τουρκικού πληθυσμού εκεί.




Ερωτήσεις κατανόησης

ü Γιατί οι δύο πρώτες μάχες στην Πελοπόννησο, στο Λεβίδι και το Βαλτέτσι, ήταν τόσο σημαντικές για την Επανάσταση;

ü Ποιοι πολέμησαν στην Αλαμάνα; Τι έγινε εκεί;

ü Τι έγινε κατά την μάχη στο χάνι της Γραβιάς;

ü Γιατί η πτώση της Τριπολιτσάς είχε μεγάλη σημασία για τους Έλληνες;

ü  Αναλύστε με λίγα λόγια γιατί έδειξαν τέτοια σκληρότητα οι Έλληνες πολιορκητές της Τριπολιτσάς, όταν κατέλαβαν την πόλη;

(Έχουμε στο μυαλό μας και μία φράση του ιστορικού Σπυρίδωνος Τρικούπη: «Λαός, αποτινάσσων πολυχρόνιον και βαρύν ζυγόν κινείται πάντοτε θηριωδώς κατά των δεσποτών του».)

ü Να αναφέρετε ονομαστικά τα πολεμικά γεγονότα τού 1821, με τους πρωταγωνιστές τους (όπου αναφέρονται αυτοί).

Πέμπτη 8 Ιανουαρίου 2026

1821: Η έναρξη της Επανάστασης

 Οι Φιλικοί είχαν επιλέξει η Επανάσταση να ξεκινήσει από την Πελοπόννησο, επειδή:

  είχε ορεινό έδαφος και κατάλληλο για κλεφτοπόλεμο,

  πολλοί πρόκριτοι ήταν μέλη της Φιλικής Εταιρείας, και 

 ο ελληνικός πληθυσμός εκεί ήταν πολύ περισσότερος από τον τουρκικό. 

Ως έναρξη της Επανάστασης είχε οριστεί η 25η Μαρτίου, για συμβολικούς λόγους (ταυτόχρονα με τον ευαγγελισμό της Θεοτόκου). Γι’ αυτόν τον λόγο ο Παπαφλέσσας, παπάς και αγωνιστής, μαζί με τον Κολοκοτρώνη, κλέφτη και οπλαρχηγό, όργωναν τα χωριά της Πελοποννήσου για να ξεσηκώσουν τους ραγιάδες, αλλά και να πείσουν όσους προεστούς ήταν δύσπιστοι για την αναγκαιότητα της Επανάστασης. Ταυτόχρονα ξεκινούσε και η λειτουργία των μπαρουτόμυλων της Δημητσάνας

Οι κινήσεις αυτές ανησύχησαν τους Τούρκους. Κάλεσαν, υποτίθεται για σύσκεψη, τους προεστούς στην Τριπολιτσά (Τρίπολη). Τους λίγους που πήγαν, όμως, τους φυλάκισαν και τους κράτησαν ομήρους.

 Η Επανάσταση, τελικά, ξεκίνησε κατά τα τέλη Μαρτίου, σε διάφορες περιοχές: \Στις 17 Μαρτίου ξέσπασε στην Μάνη, στις 20 Μαρτίου στην Γορτυνία, στις 21 στα Καλάβρυτα, στις 23 στην Καλαμάτα και το Αίγιο, και στις 25 στην Πάτρα. 

Στην Στερεά Ελλάδα, όπου ζούσαν περισσότεροι Τούρκοι, οι συνθήκες για εξέγερση ήταν δυσκολότερες απ' ό,τι στην Πελοπόννησο, αφού εκτός των άλλων η Θεσσαλία –που ήταν έδρα ισχυρών τουρκικών δυνάμεων– βρισκόταν αρκετά κοντά και ήταν εύκολο στους Τούρκους να στείλουν στρατεύματα για να καταστείλουν γρήγορα μια εξέγερση. Παρ' όλα αυτά, στις 27 Μαρτίου ο Αθανάσιος Διάκος και άλλοι οπλαρχηγοί συγκεντρώθηκαν στην μονή Οσίου Λουκά, κοντά στην Λιβαδειά, και ορκίστηκαν «Ελευθερία ή Θάνατο». Οι πρώτες πόλεις που ξεσηκώθηκαν ήταν τα Σάλωνα, η Λιβαδειά, η Θήβα και η Λαμία.

 Παρόμοιο κλίμα επικρατούσε και στο Αιγαίο, όπου ένα-ένα τα νησιά ξεσηκώνονταν. Τον Μάιο επαναστάτησαν στην Θεσσαλία οι κάτοικοι του Πηλίου. Με την έλευση, όμως, του γνωστού για την αγριότητά του Τούρκου στρατηγού Μαχμούτ (Δράμαλη), διασκορπίστηκαν. Τον ίδιο μήνα ο Φιλικός Εμμανουήλ Παπάς, με ορμητήριο το Άγιο Όρος, κήρυξε την Επανάσταση στην Μακεδονία. Η τουρκική αντίδραση εκεί, όμως, ήταν άμεση και η εξέγερση καταπνίγηκε. 

Οι Οθωμανοί στην εξέγερση των ραγιάδων απάντησαν με τρομοκρατία, δολοφονώντας χριστιανούς σε διάφορες πόλεις και κρεμώντας και τον ίδιο τον πατριάρχη (τον Γρηγόριο Ε΄) στην Κωνσταντινούπολη

Τον πρώτο καιρό οι επαναστάτες δρούσαν αυθόρμητα και ανοργάνωτα. Όλοι τους ήταν απλοί αγρότες, δεν είχαν σχέση με όπλα και με μάχες, ούτε ήξεραν από πόλεμο. Για όπλα είχαν μόνο τα μαχαίρια τους και τα αγροτικά τους εργαλεία. Ευτυχώς για τους Έλληνες, μεγάλο μέρος του οθωμανικού στρατού της Πελοποννήσου είχε φύγει στην Ήπειρο, για να καταστείλει την ανταρσία του Αλή πασά εναντίον της Υψηλής Πύλης (του σουλτάνου). Αυτό βοήθησε πολύ τους άπειρους επαναστάτες να πετύχουν μερικές πρώτες νίκες, οι οποίες τους ανέβασαν το ηθικό. 

Με την εξάπλωση της Επανάστασης, την αρχηγία των στρατιωτικών δυνάμεων των εξεγερμένων ανέλαβε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

. Ερωτήσεις κατανόησης

 1. Ποια πλεονεκτήµατα είχε η Πελοπόννησος, ώστε να επιλεγεί ως τόπος έναρξης της Επανάστασης εναντίον των Τούρκων;

 2. Ποια µειονεκτήµατα είχε η Στερεά Ελλάδα για το ξέσπασµα της Επανάστασης;

 3. Πότε ξεκίνησε η Επανάσταση στην Πελοπόννησο και πότε στην Στερεά Ελλάδα;

 4. Οι επαναστάτες ήταν έµπειροι και οργανωµένοι ή άπειροι και ανοργάνωτοι; Από πού φαίνεται αυτό; 

5. Ποιο ήταν το γεγονός που διευκόλυνε τα σχέδια και τις κινήσεις των επαναστατών; 

6. “...για να ξεσηκώσουν τους ραγιάδες, αλλά και να πείσουν όσους προεστούς ήταν δύσπιστοι.” Αφού οι προεστοί ήταν κι αυτοί Έλληνες, γιατί ήταν δύσπιστοι να ξεκινήσουν έναν αγώνα για την απελευθέρωση των Ελλήνων, δηλαδή και των ίδιων;

 7. Γιατί οι Τούρκοι δολοφόνησαν τον πατριάρχη, αφού το προηγούµενο διάστηµα είχε διακηρύξει την αφοσίωσή του στον σουλτάνο, αφορίζοντας την Επανάσταση και τους επαναστάτες;

    Γαλανόλευκη η θωριά σου    

Ελληνικές σημαίες στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (Εκπαιδευτικό πρόργαμμα)





Χρονολόγιο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821


 https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A7%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CE%BB%CF%8C%CE%B3%CE%B9%CE%BF_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82_%CE%95%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%B7%CF%82_%CF%84%CE%BF%CF%85_1821

Μπαρουτόμυλοι Δημητσάνας

(«Μπαρούτι είχομεν, έκαμνε η Δημητσάνα» .
Θ Κολοκoτρώνης.)
Η Δημητσάνα αναφέρεται σαν ένα από τα σημαντικότερα κέντρα παραγωγής μπαρούτης στον ελληνικό χώρο από τον 17ο μέχρι τον 20ο αιώνα.

ΣΧΟΛΕΙΟ  https://www.youtube.com/watch?v=nj048VY4F7I 17kai40

 Οι Δημητσανίτες,  ήταν οι πρώτοι που ξεκίνησαν και έφτιαξαν δύο μπαρουτόμυλους και έβγαζαν νύχτα – μέρα μπαρούτι. Όλοι οι ντόπιοι μικροί και μεγάλοι έφτιαχναν φυσέκια με μπαρούτι από τους μύλους χρησιμοποιώντας χαρτί από την ιστορική βιβλιοθήκη της Δημητσάνας και τα έστελναν στον αγώνα για την απελευθέρωση. Το μπαρούτι, εύφλεκτο υλικό και πολύ επικίνδυνο για αυτούς που δούλευαν στους μύλους, τους μπαρουτάδες ή μπαρουξήδες όπως τους αποκαλούσαν στην Δημητσάνα. Παράγεται από νίτρο, θειάφι και κάρβουνο, το πιο κατάλληλο δε κάρβουνο είναι από τις ασφάκες, μικρά φυτά που βρίσκονται σε αφθονία σ’ αυτή την περιοχή. Το δε θειάφι και το νίτρο το έβρισκαν στις σπηλιές της Μονεμβασιάς. Ορεινή και τραχιά η μορφολογία του εδάφους της Δημητσάνας διασφάλιζε την φύλαξη και το κρύψιμο της παραγόμενης μπαρούτης, περιζήτητης από την εποχή που έγινε η μάχη στο Βαλτέτσι και δοκιμάστηκε η άριστη ποιότητά της.



Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2025

Η Επανάσταση αρχίζει από την Μολδοβλαχία




prouthos

«Τον ένδοξον λόχον τέκνα μιμήσατε

Λόχον ηρώων»     Ανδρέας Κάλβος

Όσο περνούσε ο καιρός, η Φιλική Εταιρεία σκεφτόταν διάφορα σχέδια για το πού και πώς θα ξεκινήσει η Ελληνική Επανάσταση.

Τελικά αποφάσισαν να αρχίσει από τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (τη σημερινή Μολδαβία και Ρουμανία). Εκεί δεν υπήρχε οθωμανικός στρατός, οι ηγεμόνες ήταν Έλληνες Φαναριώτες, και ζούσαν πολλοί Έλληνες. Επίσης στη Βλαχία πολεμούσαν ήδη κατά των Τούρκων οι οπλαρχηγοί Ιωάννης Φαρμάκης και Γεωργάκης Ολύμπιος.

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης πίστευε ότι η Ρωσία θα βοηθούσε, γιατί ήταν αξιωματικός του ρωσικού στρατού. Έτσι, τον Φεβρουάριο του 1821, πέρασε τον ποταμό Προύθο και μπήκε στη Μολδαβία. Η Επανάσταση είχε αρχίσει, αλλά από την αρχή παρουσιάστηκαν δυσκολίες.

Ο Υψηλάντης μάζεψε γύρω στους 2.000 άντρες και κινήθηκε προς το Βουκουρέστι.
Στις 24 Φεβρουαρίου, έγραψε μια προκήρυξη με τίτλο «Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος», καλώντας τους Έλληνες στα όπλα.
Οι επαναστάτες κατέλαβαν το Βουκουρέστι, αλλά σύντομα υποχώρησαν στα βουνά, περιμένοντας βοήθεια.

Η εξέγερση στη Μολδοβλαχία καταδικάστηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις και από τον Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄, που πιεζόταν από τους Τούρκους.
Ακόμη και ο Τσάρος της Ρωσίας όχι μόνο δεν βοήθησε, αλλά διέγραψε τον Υψηλάντη από τον ρωσικκό στρατό και επέτρεψε στους Τούρκους να εισβάλουν.

Ο Υψηλάντης, με μερικές χιλιάδες πεζούς και λίγους ιππείς, πολέμησε πολλές μάχες απέναντι σε πολύ περισσότερους Τούρκους.
Η πιο καθοριστική μάχη έγινε στο Δραγατσάνι τον Ιούνιο 1821, όπου οι Έλληνες ηττήθηκαν.
Ο Ιερός Λόχος, ένα σώμα από Έλληνες φοιτητές – εθελοντές, έχασε πάνω από τους μισούς άντρες του.

Ο Υψηλάντης κυνηγήθηκε, πέρασε στην Αυστρία μαζί με τον υπασπιστή του Γεώργιο Λασσάνη, μερικούς αξιωματικούς και στρατιώτες.
Άλλοι Έλληνες πολέμησαν στο Σκουλένι, αλλά διαλύθηκαν. Γύρω στους 100 άντρες κατάφεραν να φτάσουν με τα πόδια στην Ελλάδα.

Οι αρχηγοί Ιωάννης Φαρμάκης και Γεωργάκης  Ολύμπιος νικήθηκαν τον Σεπτέμβριο 1821.
Ο Ολύμπιος και οι συμπολεμιστές του ανατινάχθηκαν στη μονή Σέκου για να μη συλληφθούν αιχμάλωτοι.Παρόλο που η επανάσταση στη Μολδοβλαχία κράτησε μόνο επτά μήνες και τελικά απέτυχε, πέτυχε κάτι σημαντικό:

διέσπασε τις τουρκικές δυνάμεις και βοήθησε να ξεκινήσει πιο γρήγορα η επανάσταση στην Ελλάδα, συμβάλλοντας έτσι στην απελευθέρωση του Έθνους.

1. Διαβάζουμε από τις «Πηγές» Η καταστροφή του Ιερού Λόχου

«Έτσι χάθηκε μέσα σε λίγη ώρα μία από τις γλυκύτερες ελπίδες της Ελλάδας, ο Ιερός Λόχος. Αλλά, έστω και αν νικήθηκε, αφού εγκαταλείφθηκε μόνος και τόσο ολιγάριθμος απέναντι σε υπεράριθμο εχθρό, επιβεβαίωσε, υπό την ηγεσία πατριώτη και γενναιόψυχου αρχηγού, του Νικολάου Υψηλάντη, τι μπορεί να κατορθώσει το πατριωτικό αίσθημα, η στρατιωτική τάξη και η αγάπη προς κάθε τι το ευγενές νέων καλής ανατροφής, έστω κι αν αυτοί μόλις είχαν επιστρατευθεί και μόλις είχαν διδαχθεί τη χρήση της λόγχης. Ως τέτοιος ο νέος Ιερός Λόχος αναδείχθηκε αντάξιος της τιμής του αρχαίου και όπως εκείνος γράφτηκε στην αρχαία ελληνική ιστορία, έτσι και αυτός γράφτηκε στη νέα, γενόμενος σε μικρογραφία το πιστό αντίγραφο του πρωτοτύπου. Ευτυχισμένες οι ψυχές των ιερολοχιτών! Με όση προθυμία και τιμή προσήλθατε σφάγια ιερά υπέρ της πατρίδας, με τόση χάρη να δεχθείτε από τις ουράνιες δυνάμεις την τιμή εκείνη, την οποία ως οφειλή προσφέρει στο όνομα και τη μνήμη σας το σύνολο των γνήσιων βλαστών της Ελλάδας».

Ιωάννου Φιλήμονος, Δοκίμιον Ιστορικόν περί της Ελληνικής Επαναστάσεως, Αθήνα 1859, σ. 183.

(σελ. 80) • στην Πηγή 1, μια επιστολή του Αλέξανδρου Υψηλάντη προς τον Εμμανουήλ Ξάνθο [της Φιλικής Εταιρείας], που του γράφει για τον ενθουσιασμό των νέων του Ιασίου να συμμετάσχουν στον Ιερό Λόχο, • στην Πηγή 2, την καταστροφή του Ιερού Λόχου, όπως την περιέγραψε ο ιστορικός Ιωάννης Φιλήμων, και • στην Πηγή 3, ένα ποίημα του Ανδρέα Κάλβου για τον Ιερό Λόχο. 2. Βλέπουμε (σελ. 78) τον πίνακα του Πέτερ φον Ες «Η καταστροφή του Ιερού Λόχου» 3. Διαβάζουμε στην «Ματιά στο παρελθόν» (σελ. 80) για την καταδίκη τής Ελληνικής επανάστασης από την Ιερά Συμμαχία.



Ερωτήσεις κατανόησης
 

1. Ποιες δυσκολίες συνάντησε ο Υψηλάντης όταν ξεκίνησε την Επανάσταση;
2. Γιατί, νοµίζετε πως ο Πατριάρχης και ο τσάρος της Ρωσίας αποκήρυξαν τους επαναστάτες;
3. Ποια ήταν η σηµαντικότερη µάχη του Ιερού Λόχου; Ποιο ήταν το αποτέλεσµά της;
4. Η Ελληνική Επανάσταση σε τι ωφελήθηκε από την επανάσταση στην Μολδοβλαχία;
5.Ανακαλύπτω στον χαρτη την ΜΟΛΔΟΒΛΑΧΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΔΡΑΓΑΤΣΆΝΙ.

«Το ένα μεγάλο γιατί;»

Μία ερώτηση κρίσης:

Γιατί πιστεύεις ότι ο Υψηλάντης ρίσκαρε τόσο πολύ;

Το ηρωικό τέλος του Ιερού Λόχου στο Δραγατσάνι — Τι μήνυμα δίνει;

 dagatsani

Η μάχη στο Σκουλένι. Έργο του Peter von Hess

1. Η μάχη στο Σκουλένι — Τι παρατηρώ;

  • Πού εστιάζει ο ζωγράφος; Στους Έλληνες, στους Τούρκους ή στη σύγκρουση;

  • Πώς παρουσιάζεται το συναίσθημα; (φόβος, αποφασιστικότητα, χάος;)

  • Πώς φαίνεται η αριθμητική υπεροχή των αντιπάλων;

Το ηρωικό τέλος του Ιερού Λόχου στο Δραγατσάνι. Έργο του Peter von Hess

  • Με ποιους τρόπους φαίνεται το ηρωικό στοιχείο;

  • Οι φοιτητές μοιάζουν με «στρατιώτες» ή με νεαρούς, άπειρους εθελοντές;

  • Πού βρίσκεται ο θεατής: μέσα στη μάχη ή παρατηρητής απ’ έξω;




Τι δείχνει ο πίνακας για το πείσμα και τον κίνδυνο που αντιμετώπισαν οι αγωνιστές;

🔹 Για το Σκουλένι
🔹 Για το Δραγατσάνι Πώς παρουσιάζει ο ζωγράφος τη θυσία του Ιερού Λόχου; Συμφωνείς ή διαφωνείς με τον τρόπο;
Η μάχη στο Δραγατσάνι

Sacred band dragatsani battle[1]



ü 







 

  • Διάβασε προσεκτικά τη γελοιογραφία.

  • Σκέψου ποιο γεγονός σχολιάζει και ποιο μήνυμα περνάει.  Βρες έναν τίτλο με 3–6 λέξεις που να δείχνει:

    1. τι συνέβη, ή

    2. τι ειρωνεύεται, ή

    3. ποιο είναι το σημαντικό στοιχείο. 

    4. Γράψε τον τίτλο στο χαρτί ή στον πίνακα.





  • Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου 2025

    1. Η Φιλική Εταιρεία (1814)


    Μὴ λησμονεῖτε ὅτι οἱ Ἕλληνες   ἵνα ἐλευθερωθω̃σι πρέπει νά στηρίζωνται ἐπί τω̃ν ἰδίων ἁυτω̃ν δυνάμεων


    Το παρακάτω έγγραφο είναι συνταγμένο με τον κρυπτογραφικό κώδικα της ΦΙΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, σχετικό με την κατήχηση των Φιλικών.

    https://www.ypsilantio.gr/content/istorika-stoixeia/sylloges/diafora/40-h-sfragida-to-katastatiko-kai-to-kryptografiko-alfabhto-ths-filikhs-etaireias

    ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΚΑΠΟΙΕΣ ΛΕΞΕΙΣ;;;;





    Οι Φιλικοί καθιέρωσαν κρυπτογραφική χρήση του αλφάβητου για να μην μπορούν να τους ανακαλύψουν στην αλληλογραφία τους.

    Για τα κύρια ονόματα των στελεχών της Εταιρίας είχαν γράμματα συνθηματικά :

    Για τον Αθαν. Τσακάλωφ  ΑΒ,

    για τον Νικ. Σκουφά   ΑΓ,

    για τον Νικόλαο Γαλάτη ΑΔ ,

    για τον Αντώνιο  Κομιζόπουλο  ΑΕ

    για τον Εμμανουήλ  Ξάνθο  ΑΖ,

    για τον Αθανάσιο  Σέκερη ΑΗ,

    για τον  Άνθιμο Γαζή   ΑΘ,

    για τον Παναγιώτη  Αναγνωστόπουλο ΑΙ,

    για τον Παναγιώτη  Σέκερη  ΑΚ,

    για τον Γρηγόριο Δικαίο  ΑΜ


    Σφραγίδα της Υπέρτατης Αρχής της Φιλικής Εταιρείας. Αθήνα, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

     

    Την σφραγίδα της Αρχής, την κατασκεύασαν τα μέλη της ηγετικής ομάδας. Στο κέντρο είχε ένα Σταυρό, τον αριθμό 16, και το γράμμα E (Ελλάδα) . Στην περιφέρεια είχε με κεφαλαία γράμματα τα αρχικά των βαπτιστικών ονομάτων των 9 μελών που ήταν πρώτοι στην ιεραρχία.












    πάτα στον συνδεσμο για να δεις πως ειναι σήμερα το σπίτι που ιδρύθηκε η 
    ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 👇
    Το Μουσείο Φιλικής Εταιρείας
    2020







    https://www.youtube.com/watch?v=NWYeP-OLb6I


    Η μύηση στην Εταιρεία γινόταν κρυφά και έπαιρνε την μορφή ιεροτελεστίας. Ο υποψήφιος έδινε μυστικόν όρκο ν’ αγωνιστεί μέχρις εσχάτων για την απελευθέρωση της πατρίδας.


    Οι Φιλικοί για λόγους ασφάλειας δεν γνωρίζονταν μεταξύ τους και επικοινωνούσαν με συνθηματικές λέξεις και μυστικό αλφάβητο. Μάλιστα, προκειμένου να δίνουν θάρρος στους υποδούλους να συμμετάσχουν στην Εταιρεία, διέδιδαν πως από πίσω κρυβόταν μία μεγάλη και ισχυρή χώρα και άφηναν να εννοηθεί πως η χώρα αυτή ήταν η Ρωσία.

    Για να γίνει η δράση τους πιο αποτελεσματική, το 1818 μετέφεραν την έδρα της Εταιρείας στην Κωνσταντινούπολη από όπου, μέσα σε συνθήκες τέλειας μυστικότητας, ξεσήκωναν τους υπόδουλους Έλληνες.

    Ψάχνοντας για αρχηγό, απευθύνθηκαν στον Ιωάννη Καποδίστρια, υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας, ο οποίος αρνήθηκε θεωρώντας πως ο καιρός δεν ήταν κατάλληλος για επανάσταση.

    Τελικά απευθύνθηκαν στον Αλέξανδρο Υψηλάντη, στρατηγό και υπασπιστή του τσάρου. Εκείνος δέχτηκε με ενθουσιασμό.

    Οι Έλληνες που ζούσαν στην Δύση τον 18ο αιώνα, συνεπαρμένοι μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον, άρχισαν να συνειδητοποιούν πως ανήκαν σε ένα ξεχωριστό και ιδιαίτερο έθνος, το ελληνικό και να συναισθάνονται πως ήταν απόγονοι ενός σπουδαίου λαού, των αρχαίων Ελλήνων.

    Επηρεασμένοι από αυτό το κλίμα, συναντήθηκαν το 1814 στην Οδησσό της Ρωσίας τρεις Έλληνες πατριώτες, δύο έμποροι (Νικόλαος Σκουφάς, Εμμανουήλ Ξάνθος) και ένας διανοούμενος (Αθανάσιος Τσακάλωφ) και αποφάσισαν να ιδρύσουν μια μυστική οργάνωση, που θα είχε τελικό σκοπό την απελευθέρωση του ελληνικού γένους.Με την προσχώρηση του Υψηλάντη στην αρχηγία εντάθηκαν οι προετοιμασίες για την Επανάσταση.

    Οι Φιλικοί σχεδίαζαν να ξεκινήσουν την εξέγερση ταυτόχρονα στην Μολδοβλαχία και την Πελοπόννησο, προκειμένου να διασπάσουν τον οθωμανικό στρατό. Προσπαθούσαν ακόμα να ξεσηκώσουν και τους άλλους βαλκανικούς λαούς και, ταυτόχρονα, ήλπιζαν σε βοήθεια από την Ρωσία.




    Ερωτήσεις κατανόησης

    ü Πού, πότε και από ποιους ιδρύθηκε η Φιλική Εταιρεία; Ποιος ήταν ο σκοπός της;

    ü Τι φοβούνταν οι Φιλικοί και για ποιον λόγο, ώστε να επικοινωνούν με μυστικά αλφάβητα και να μην γνωρίζονται μεταξύ τους;

    ü Γιατί άφηναν να εννοηθεί πως πίσω από αυτούς κρυβόταν μία μεγάλη χώρα (και γιατί δεν ονομάτιζαν την χώρα);

    ü Για ποιον λόγο πήγαν πρώτα στον Καποδίστρια για να του προσφέρουν την αρχηγία; Γιατί αρνήθηκε αυτός;

    ü Ποιος έγινε τελικά ο αρχηγός;

    ü Ποιο ήταν το σχέδιο της Φιλικής Εταιρείας για το ξεκίνημα της Επανάστασης;






    ΟΔΗΣΣΟΣ




    Η εποχή του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης ήταν εποχή δόξας για την αρχαία Ελλάδα και κάθε τι ελληνικό.

    Σε αρχαιοελληνικό αρχιτεκτονικό σχέδιο είναι και το Αρχαιολογικό Μουσείο διακοσμημένο εξωτερικά με το άγαλμα του Λαοκόωντα.






    Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου 2025

    ΣΟΥΛΙ

     ΤΙ ΜΑΘΑΙΝΑΝ ΟΙ ΠΑΠΠΟΥΔΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΓΙΑΓΙΑΔΕΣ ΜΑΣ  ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΟΥΛΙΩΤΕΣ

    Ας ρίξουμε μια ματιά στις εργασίες τους για το μαθημα της ιστορίας και ας τις σχολιάσουμε.














    ΕΛΕΝΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ