«Παίζουμε και Μαθαίνουμε Παρέα, Πάντα με Βλέμμα Θετικό..!!»
Ε΄ Δημοτικού
Αρ.μαθητών: 25
Ζω καλύτερα - Ευ ζην
Ψυχική και Συναισθηματική Υγεία - Πρόληψη
1.Σκοπός
Ο σκοπός της σύγχρονης εκπαίδευσης είναι να συμβάλλει-πέραν των άλλων στη διανοητική και ψυχοσωματική ανάπτυξη των μαθητών/τριών. Ως εκ τούτου, κρίνεται αναγκαίος ο σχεδιασμός και η εφαρμογή προγραμμάτων προσανατολισμένων στη θετικότητα, στην ενίσχυση πολλών πλευρών της προσωπικότητας του/της μαθητή/τριας, καθώς και στον εμπλουτισμό του συναισθηματικού του/της κόσμου. Σύμφωνα με τον Coleman (1995), σκοπός των προγραμμάτων αυτών είναι η κατάκτηση κοινωνικών και συναισθηματικών ικανοτήτων, που θα βοηθήσουν ευρύτερα τον μαθητή/τρια στην ψυχοκοινωνική του προσαρμογή και στις σχέσεις του με τους «σημαντικούς άλλους»
Με βάση τα παραπάνω, το πρόγραμμα των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων 21+, με τίτλο, Παίζουμε και Μαθαίνουμε Παρέα, Πάντα με Βλέμμα Θετικό..!!, είναι προσανατολισμένο, μέσα από ομαδοσυνεργατικές-κατά βάση-δραστηριότητες (λεκτικές, καλλιτεχνικές, κινητικές κ.λπ.), στην καλλιέργεια και ενίσχυση του αλτρουισμού, της ενσυναίσθησης, της αισιοδοξίας, του χιούμορ, της δημιουργικότητας, της έκφρασης συναισθήματος, της ανθεκτικότητας, της αυτοεκτίμησης, της αυτεπίγνωσης και της υπευθυνότητας, ώστε να βοηθηθούν οι μαθητές/τριες, να γίνουν ακόμη πιο δεκτικοί/ες, στη δυνατότητα κατανόησης, συνύπαρξης, συνεργασίας και φιλίας, με τον/την άλλο/η, τον/την διαφορετικό/ή.
2.Δεξιότητες στόχευσης του εργαστηρίου:
Α1. Δεξιότητες μάθησης 21ου αιώνα (4cs) Α2. Ψηφιακή μάθηση 21ου αιώνα (4cs σε ψηφιακό περιβάλλον)1 Α3. Παραγωγική μάθηση μέσω των τεχνών και της δημιουργικότητας Β1. Δεξιότητες της κοινωνικής ζωής Β3. Δεξιότητες διαμεσολάβησης και κοινωνικής ενσυναίσθησης
Σύνδεση με τη Βασική Θεματική: αυτομέριμνα και ψυχική υγεία
Προγράμματα Σπουδών ΔΕΠΣΣ-ΑΠΣ: Το πρόγραμμα των βιωματικών εργαστηρίων (Εργαστήρια Δεξιοτήτων 21+), με τίτλο, Παίζουμε και Μαθαίνουμε Παρέα, Πάντα με Βλέμμα Θετικό..!! είναι εναρμονισμένο με τα προγράμματα σπουδών για το δημοτικό (ΔΕΠΣΣ-ΑΠΣ): Ελληνικής γλώσσας Εικαστικών Θεάτρου Θρησκευτικών Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής Μουσικής Πληροφορικής Φυσικής Αγωγή
3.Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα:
Να κατανοήσουν τα παιδιά τη σημασία του παιχνιδιού στην ανάπτυξη της κοινωνικότητας και των πολιτισμικών αξιών.
Να γνωρίσουν παραδοσιακά παιχνίδια από διαφορετικούς τόπους και εποχές.
Να αναπτύξουν δεξιότητες συνεργασίας, επικοινωνίας και δημιουργικής έκφρασης.
Να ευαισθητοποιηθούν ως προς τις αξίες της ισότητας, της αποδοχής και της ελευθερίας μέσω του παιχνιδιού.
Τα παιδιά να κατανοήσουν πώς το παιχνίδι αντανακλά την κοινωνία και τις αξίες της.
Να αναπτύξουν δεξιότητες συνεργασίας και επικοινωνίας.
Να ενισχυθεί η φαντασία και η δημιουργικότητα μέσω της κατασκευής παιχνιδιών.
Να αποκτήσουν ευαισθησία στην αποδοχή της διαφορετικότητας και την ελευθερία έκφρασης.
4. Μέθοδοι Αξιολόγησης
Παρατήρηση της συμμετοχής και της συνεργασίας κατά τις δραστηριότητες.
Συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων μετά το παιχνίδι και τις παρουσιάσεις.
Αυτοαξιολόγηση από τα παιδιά με ερωτήσεις όπως: «Τι μου άρεσε περισσότερο;», «Τι έμαθα;», «Πώς ένιωσα παίζοντας;».
5. Υλικά & Πόροι
Βίντεο με παραδοσιακά παιχνίδια.
Χαρτιά, μαρκαδόρους, κόλλα, ψαλίδια για τη δημιουργία παιχνιδιών.
Χώρος για παιχνίδι και παρουσίαση.
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ
1ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ
Τίτλος Εργαστηρίου: Το παιχνίδι είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας
Στόχοι του Εργαστηρίου:
Να γνωρίσουν οι μαθητές τον ρόλο του παιχνιδιού σε διαφορετικές κοινωνίες και εποχές.
Να αναγνωρίσουν τη σημασία του παιχνιδιού στην ανάπτυξη κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων.
Να καλλιεργήσουν ενσυναίσθηση, φιλία και αποδοχή της διαφορετικότητας.
Να αναστοχαστούν για τις μορφές παιχνιδιού που επιλέγουν και τον τρόπο που παίζουν.
Δραστηριότητες:
1η ενότητα: Άγραφοι και Γραπτοί Κανόνες στα Παιχνίδια
Τα παιδιά παρατήρησαν ότι στα παιχνίδια του ελεύθερου παιχνιδιού οι κανόνες δεν είναι πάντα γραπτοί, αλλά γίνονται σεβαστοί οι άγραφοι.
Αντίθετα, στα κατευθυνόμενα παιχνίδια, όπου η δομή είναι πιο συγκεκριμένη, οι κανόνες είναι συνήθως γραπτοί και αυστηροί.
Η διαφορά αυτή βοηθά στην κατανόηση της ελευθερίας και της δομής στα παιχνίδια, αλλά και πώς αυτές οι έννοιες συνδέονται με την καθημερινή ζωή και κοινωνική συμπεριφορά.
2. Εργαστήριο:
«Δημιουργούμε Νέους Κανόνες – Το Παιχνίδι ως Έκφραση Ελευθερίας»
1. Στόχοι
Να εξασκηθούν τα παιδιά στη δημιουργικότητα και στη συνεργασία.
Να κατανοήσουν πώς οι κανόνες μπορούν να αλλάξουν και να βελτιωθούν για πιο δίκαιο και διασκεδαστικό παιχνίδι.
2. Δραστηριότητες
Επιλογή γνωστού παιχνιδιού (ανακρουσία, χαλκή μυία).
Ανάλυση και συζήτηση των υπαρχόντων κανόνων.
Ομαδική εργασία για την τροποποίηση ή δημιουργία νέων κανόνων.
Δοκιμή του παιχνιδιού με τους νέους κανόνες στην αυλή ή στην τάξη.
Ανατροφοδότηση και συζήτηση για τις αλλαγές.
3. Αποτελέσματα
Ανάπτυξη κριτικής σκέψης και δημιουργικότητας.
Ενίσχυση ομαδικότητας και δεξιοτήτων επικοινωνίας.
4. Αξιολόγηση
Παρατήρηση της συμμετοχής και της συνεργασίας.
Αξιολόγηση της εφαρμογής των νέων κανόνων και της παρουσίασης της ομάδας.
5. Υλικά
Χαρτιά για σημειώσεις.
Υλικά για σημειώσεις κανόνων (π.χ. μαρκαδόροι, πίνακας).
2. Περιγραφή Δραστηριοτήτων
Εισαγωγή – Συζήτηση:
Αναφορά στο παιχνίδι ως κοινωνικό φαινόμενο και πολιτισμικό αποτύπωμα. Συζήτηση με τα παιδιά για τα αγαπημένα τους παιχνίδια και πώς παίζουν.
Παρατήρηση – Ανάλυση:
Προβολή βίντεο με αρχαία παιχνίδια (π.χ. ανακρουσία σε διαφορετικές χώρες) και συζήτηση για τις ομοιότητες και διαφορές.
Δημιουργική Δραστηριότητα:
Σχεδιασμός και κατασκευή δικού τους παιχνιδιού, με κανόνες που εκφράζουν αξίες όπως ελευθερία, συνεργασία και σεβασμό.
Παρουσίαση και Παιχνίδι:
Παρουσίαση των δημιουργιών από τα παιδιά και από κοινού παιχνίδι με τα νέα τους παιχνίδια.
3. Εργαστήριο: «Το Παιχνίδι και η Ιστορία του – Αλλαγές και Συμβολισμοί»
1. Στόχοι
Να γνωρίσουν τα παιδιά την ιστορική εξέλιξη ενός παραδοσιακού παιχνιδιού.
Να κατανοήσουν πώς κοινωνικά και πολιτικά γεγονότα επηρέασαν τους κανόνες και τη μορφή του παιχνιδιού.
Να αναπτύξουν κριτική σκέψη μέσα από τη σύγκριση αλλαγών σε διαφορετικές χώρες.
2. Δραστηριότητες
Προβολή βίντεο με παραδείγματα του ίδιου παιχνιδιού (π.χ. κουτσό) σε διαφορετικές χώρες και εποχές.
Συζήτηση για τις αλλαγές στους κανόνες και τα πιθανά αίτια (π.χ. ναζιστική Γερμανία).
Ομαδική δραστηριότητα: τα παιδιά καταγράφουν ή ζωγραφίζουν τις διαφορές που παρατήρησαν.
Παρουσίαση των ομάδων και συζήτηση για το πώς οι κανόνες επηρεάζουν το παιχνίδι και την κοινωνία.
3. Αποτελέσματα
Κατανόηση σύνδεσης ιστορίας και καθημερινής ζωής μέσα από το παιχνίδι.
Ανάπτυξη κριτικής σκέψης και παρατηρητικότητας.
Ενίσχυση συνεργασίας και έκφρασης απόψεων.
4. Αξιολόγηση
Παρατήρηση συμμετοχής και ενεργού ακρόασης.
Αξιολόγηση των καταγραφών/ζωγραφιών και της παρουσίασης.
5. Υλικά
Βίντεο ,τετράδιο
Χαρτιά ζωγραφικής, μολύβια, μαρκαδόροι.
4. Εργαστήριο: «Το Παιχνίδι ως Μέσο Έκφρασης και Κοινωνικής Αλληλεπίδρασης»
1. Στόχοι
Να κατανοήσουν τα παιδιά τον κοινωνικό ρόλο του παιχνιδιού.
Να αναγνωρίσουν το παιχνίδι ως μέσο έκφρασης συναισθημάτων και επικοινωνίας.
2. Δραστηριότητες
Συζήτηση για το τι νιώθουν όταν παίζουν και πώς αλληλεπιδρούν με τα άλλα παιδιά.
Ασκήσεις ρόλων: τα παιδιά αναπαριστούν παιχνίδια που δείχνουν συνεργασία, ανταγωνισμό, βοήθεια.
Δημιουργία μικρών θεατρικών σκηνών με θέμα το παιχνίδι και τις σχέσεις μεταξύ παικτών.
Καταγραφή των συναισθημάτων και παρατήρηση συμπεριφορών.
3. Αποτελέσματα
Ανάπτυξη ενσυναίσθησης και κοινωνικών δεξιοτήτων.
Ενίσχυση αυτοέκφρασης και επικοινωνίας.
4. Αξιολόγηση
Παρατήρηση συμμετοχής και συνεργασίας.
Ανατροφοδότηση από τα παιδιά για τα συναισθήματα που ένιωσαν.
5. Υλικά
Χώρος για κίνηση και θεατρικό παιχνίδι.
Υλικά για σημειώσεις.
6. Εργαστήριο: «Το Παιχνίδι και η Φύση – Εξερεύνηση και Δημιουργία με Φυσικά Υλικά»
1. Στόχοι
Να ευαισθητοποιηθούν τα παιδιά για το περιβάλλον.
Να ανακαλύψουν πώς μπορούν να χρησιμοποιήσουν φυσικά υλικά για παιχνίδι και δημιουργία.
2. Δραστηριότητες
Συλλογή φυσικών υλικών (πέτρες, φύλλα, κλαδιά) σε εξωτερικό χώρο.
Κατασκευή παιχνιδιών ή παιχνιδιών με φυσικά υλικά (π.χ. πέτρες για κουτσό, φύλλα για κάρτες).
Παιχνίδια ομαδικά με τα υλικά που συνέλεξαν.
Συζήτηση για τη σημασία της φύσης στο παιχνίδι και τη ζωή.
3. Αποτελέσματα
Ανάπτυξη περιβαλλοντικής συνείδησης.
Ενίσχυση δημιουργικότητας και συνεργασίας.
4. Αξιολόγηση
Παρατήρηση συμμετοχής και ενδιαφέροντος.
Ανατροφοδότηση από τα παιδιά για την εμπειρία.
5. Υλικά
Φυσικά υλικά από τη φύση.
Εργαλεία για κατασκευές (π.χ. κόλλα, νήμα).
7. Εργαστήριο: «Το Παιχνίδι και η Τεχνολογία – Δημιουργία και Κριτική Χρήση»
1. Στόχοι
Να κατανοήσουν τα παιδιά τη σχέση παιχνιδιού και τεχνολογίας.
Να αναπτύξουν κριτική σκέψη για τη χρήση ψηφιακών παιχνιδιών.
Να δημιουργήσουν απλές ιδέες για δικά τους παιχνίδια με ψηφιακά ή αναλογικά μέσα.
2. Δραστηριότητες
Συζήτηση για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζουν και πώς αυτά διαφέρουν από τα παραδοσιακά.
Παρουσίαση απλών εργαλείων δημιουργίας παιχνιδιών (π.χ. Scratch, ζωγραφική χαρακτήρων).
Ομαδική δραστηριότητα σχεδίασης ενός απλού παιχνιδιού ή μιας ιστορίας με παιχνίδι.
Ανάλυση θετικών και αρνητικών στοιχείων των ψηφιακών παιχνιδιών.
3. Αποτελέσματα
Ανάπτυξη ψηφιακών και κριτικών δεξιοτήτων.
Ενίσχυση δημιουργικότητας και συνεργασίας.
4. Αξιολόγηση
Παρατήρηση συμμετοχής και ιδεών.
Αξιολόγηση της δημιουργίας και της συζήτησης.
5. Υλικά
Υπολογιστές ή tablets (αν υπάρχουν).
Υλικά σχεδίασης (χαρτί, μολύβια).
8. Εργαστήριο: «Το Παιχνίδι και η Συνεργασία – Μαθαίνω να Παίζω Μαζί»
1. Στόχοι
Να ενισχυθεί η ικανότητα συνεργασίας και ομαδικότητας στα παιδιά.
Να μάθουν να σέβονται τους κανόνες και τους άλλους παίκτες.
Να αναπτύξουν δεξιότητες επίλυσης συγκρούσεων μέσα από το παιχνίδι.
2. Δραστηριότητες
Παιχνίδια συνεργασίας όπου πρέπει να επιτύχουν κοινούς στόχους (π.χ. παιχνίδια με μπάλα, κατασκευές).
Συζήτηση μετά το παιχνίδι για το πώς ένιωσαν, τι δυσκολίες υπήρξαν και πώς τις αντιμετώπισαν.
Ρόλοι σε σενάρια που απαιτούν επίλυση διαφωνιών.
Κατασκευή κανόνων για δικά τους ομαδικά παιχνίδια.
3. Αποτελέσματα
Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων.
Ενίσχυση συναισθηματικής νοημοσύνης.
Βελτίωση επικοινωνίας και συνεργασίας.
4. Αξιολόγηση
Παρατήρηση συμπεριφορών και συμμετοχής.
Ανατροφοδότηση από τα παιδιά για την εμπειρία συνεργασίας.
5. Υλικά
Υλικά για ομαδικά παιχνίδια (μπάλες, σχοινιά κλπ).
Χώρος για παιχνίδι.
9. Εργαστήριο: «Το Παιχνίδι και η Δημιουργική Έκφραση – Φτιάχνω το δικό μου Παιχνίδι»
1. Στόχοι
Να αναπτύξουν τα παιδιά τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους.
Να μάθουν να σχεδιάζουν και να οργανώνουν ένα παιχνίδι.
Να ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση μέσω της δημιουργίας και παρουσίασης.
2. Δραστηριότητες
Ομαδική εργασία για τον σχεδιασμό ενός καινούργιου παιχνιδιού (κανόνες, υλικά, στόχος).
Κατασκευή του παιχνιδιού με ό,τι υλικά έχουν διαθέσιμα.
Παρουσίαση και δοκιμή των παιχνιδιών από τις άλλες ομάδες.
Συζήτηση για τη διαδικασία δημιουργίας και βελτίωσης.
3. Αποτελέσματα
Ενίσχυση δημιουργικής σκέψης και συνεργασίας.
Ανάπτυξη δεξιοτήτων οργάνωσης και παρουσίασης.
4. Αξιολόγηση
Αξιολόγηση της συμμετοχής και της καινοτομίας.
Ανατροφοδότηση από συμμαθητές και εκπαιδευτικό.
5. Υλικά
Υλικά χειροτεχνίας (χαρτόνια, μπογιές, κόλλα, ψαλίδια).
Χώρος για δημιουργία και παιχνίδι.
3. Εργαστήριο: «Το Παιχνίδι και η Ιστορία του – Αλλαγές και Συμβολισμοί»
Φύλλο Παρατήρησης Βίντεο:
ΠΑΙΧΝΙΔΙ,Ο ΚΑΘΡΕΠΤΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ(από την αρχαιότητα έως σήμερα)- Εκπαιδευτικη Τηλεόραση
Οδηγίες: Παρακολούθησε το βίντεο με αποσπάσματα από τη ναζιστική Γερμανία, τη Ρωσία,
το Ιράν και την Κίνα. Στη συνέχεια, απάντησε στις ερωτήσεις με βάση όσα παρατήρησες.
1. Σε ποιες χώρες παρουσιάζεται το παιχνίδι; Γράψε τις ονομασίες τους:
-
-
-
-
2. Παρατήρησε τον τρόπο που παίζουν τα παιδιά σε κάθε χώρα:
- Ποια χώρα σου φάνηκε να έχει πιο αυστηρούς κανόνες; Γιατί;
- Σε ποια χώρα είδες πιο ελεύθερο ή χαρούμενο παιχνίδι;
3. Τι κοινά στοιχεία είχαν όλα τα παιχνίδια κουτσού;
4. Τι διαφορές εντόπισες; Γράψε μία ή δύο.
5. Ποια εκδοχή του παιχνιδιού θα ήθελες να δοκιμάσεις; Γιατί;
6. Πιστεύεις ότι το παιχνίδι μπορεί να μας λέει κάτι για την κοινωνία; Τι;
➤ Σημείωσε μια λέξη ή φράση που σου έμεινε από το βίντεο: ___________________________