ΕΛΕΝΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ Στ΄ ΤΆΞΗ: ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 13 Μαΐου 2026

ΗΠΕΙΡΟΣ – ΤΟ ΛΙΚΝΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΗΠΕΙΡΟΣ –

ΤΟ ΛΙΚΝΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1913

το κείμενο και οι φωτογραφίες είναι από το φωτογραφικό λεύκωμα του Frederic Boissonnas με τίτλο
“L’EPIRE – BERCEAU DES GRECS”

«Τι βλέπει ο φωτογράφος;» «Τι ακούει;» «Τι νιώθει;»

https://archive.org/details/lpireberceaude00bois/page/n51/mode/2up

Καθώς αφήναμε πίσω μας τα Ιωάννινα, ο ήλιος του Ιουνίου άρχισε να υψώνεται πάνω από τον κάμπο, σκορπίζοντας πλαγιαστά τις ακτίνες του στα ψηλά χόρτα, γεμάτα υγρασία από την καταιγίδα της προηγούμενης μέρας.
Ο δρόμος που ακολουθήσαμε, σπαρμένος με πέτρες εδώ κι εκεί, ξετυλίγονταν στο βάθος, υγρός και κόκκινος. Βοσκοί με γοερές φωνές συγκέντρωναν τα κοπάδια τους. Γυναίκες με το βαρελάκι ή τη στάμνα στον ώμο, πήγαιναν να προμηθευτούν νερό. Και οι πελαργοί περιφέρονταν τάχα σπουδαίοι και ταυτόχρονα αστείοι..

…..Ξάπλωσα στη ρίζα ενός από αυτά τα γέρικα δένδρα. Ο ήχος της πηγής, άλλοτε πιο σιγανός, άλλοτε πιο δυνατός, έφθανε σε μένα διακριτικά. Ένα ξερόκλαδο έσπασε, ένα περιστέρι φτεροκόπησε πάνω από το κεφάλι μου....

Εάν η ιστορία, οι μύθοι, οι θρύλοι και η γλώσσα δεν αρκούν, οι πέτρες είναι εκεί, τείχη ελληνικά ή βυζαντινά, για να μαρτυρούν ότι η Ήπειρος είναι κομμάτι της Ελλάδας

Σε μικρή απόσταση από τους Φιλιάτες, στη συμβολή του Καλαμά με την Κρεμνίτσα, σε ένα μέρος ασύγκριτης απομόνωσης και κατάνυξης, οι βοσκοί έβοσκαν τα κοπάδια τους στα ισχυρά τείχη της Πασσαρώνας. Κοντά στο Δέλβινο, σε ένα λόφο, φαίνονται τα απομεινάρια της ωραίας Φοινίκης, πρωτεύουσας της χώρας των Χαόνων. Στην κορυφή ενός από τους διπλανούς λόφους, που τους βρέχει η λίμνη Λιβάρι, ορθώνονται τα επιφανή ερείπια του Βουθρωτού. Εκεί, σε ένα ιερό δάσος δίπλα στη πόλη, στις όχθες ενός χείμαρρου, ο Αινείας ξαναβρήκε την Ανδρομάχη. Κλαίγοντας θυσίαζε στην ψυχή του Έκτορα. Υποδέχεται τον ήρωα, του μαθαίνει ότι αυτή η χώρα ονομάζεται Χαονία από το όνομα του Χάονα, αδελφό του Έλενου, που είναι ο νέος της σύζυγος.
Κάθε βήμα, σ’ αυτό το έδαφος, σηκώνει αρχαία σκόνη. Η παράκτια ζώνη της Ηπείρου εκτείνεται από το ακρωτήριο της Χειμάρας, που τα Κεραύνια όρη σπρώχνουν μέσα στην Αδριατική μέχρι τον Αμβρακικό κόλπο. Προσανατολισμένες από βορειοδυτικά προς νοτιοανατολικά η Πίνδος και τα βουνά που περιβάλλουν τον Αώο (Viosa) σχηματίζουν τα φυσικά της σύνορα. Η Ήπειρος, για τους αρχαίους, ήταν η «ΉΠΕΙΡΟΣ», η συνεχής γη.

Ακτές σχεδόν παντού ξηρές, ένα σύμπλεγμα δασωμένων βουνών, μια πληθώρα μεγάλων υδάτινων ρευμάτων, στενές κοιλάδες, μερικές πεδιάδες που σχηματίσθηκαν από προσχώσεις, να η Ήπειρος. Οι κοιλάδες της χρωστούν το ήπιο, σχεδόν ζεστό κλίμα, στο φράγμα της Πίνδου που τις προστατεύει από τους βόρειους ανέμους.
Η φύση την έχει ευνοήσει. Συγκεντρώνει εξαιρετικές συνθήκες γονιμότητας.

Το εμπόριο δέρματος, λαδιού, η εκτροφή μεταξοσκωλήκων, η καλλιέργεια δημητριακών, ρυζιού, καπνού, αμπελιών και οπωροφόρων δέντρων, η αξιοποίηση ακόμη και των βούρλων που θορυβούν στις εκβολές των ποταμών, η εκμετάλλευση των δασών με βελανιδιές, είναι φυσικοί πόροι που εξασφαλίζουν το μέλλον αυτής της όμορφης περιοχής.. Και αν στις ερημιές της Πίνδου αντηχούν τα ουρλιαχτά των λύκων και οι διαπεραστικές ιαχές των τσακαλιών, οι καταπράσινοι λόφοι αφθονούν από αίγαγρους και πέρδικες, καθώς και τα βάθη των δασών από αγριογούρουνα, αγριοκάτσικα και τρυγόνια,.
Επί τέλους, αυτή η γη, με το τόσο σπουδαίο παρελθόν, ποιους θησαυρούς δεν διαφυλάσσει ακόμη;

ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ

λίκνο ουδέτερο Ουσιαστικό

η κούνια (το παιδικό κρεβατάκι)
ο τόπος όπου δημιουργήθηκε κάτι σπουδαίο
↪ το λίκνο του πολιτισμού
Ερωτήσεις κατανόησης κειμένου

1. Βασική κατανόηση
Από πού ξεκινά το ταξίδι που περιγράφεται;
Τι ώρα της ημέρας είναι και πώς φαίνεται αυτό;
Ποια πρόσωπα συναντά ο αφηγητής στον δρόμο;
2. Περιγραφή τοπίου
Πώς περιγράφεται ο δρόμος;
Ποια στοιχεία της φύσης αναφέρονται;
Τι ήχους ακούει ο αφηγητής;
3. Ζωή των ανθρώπων
Τι δουλειές φαίνεται να κάνουν οι άνθρωποι;
Πώς προμηθεύονται το νερό;
Πώς ζουν οι βοσκοί;
4. Ιστορία και μύθος
Ποιες αρχαίες πόλεις αναφέρονται;
Ποιον μυθικό ήρωα συναντάμε στο κείμενο;
Τι μας δείχνουν τα αρχαία ερείπια για την περιοχή;
5. Κατανόηση βαθύτερου νοήματος (πολύ απλά)
Γιατί ο συγγραφέας λέει ότι «οι πέτρες μαρτυρούν την ιστορία»;
Τι θέλει να δείξει για την Ήπειρο μέσα από το κείμενο;
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ
ΠΟΙΕΣ ΛΗΨΕΙΣ ΘΑ ΚΑΝΑΤΕ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΜΕΡΑ;

Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026

QUIZ: ΑΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

🛡️ QUIZ: ΑΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

1️⃣ Ο καθένας μπορεί να δημοσιεύσει πληροφορίες στο διαδίκτυο;

☐ Μόνο αν έχει ειδικό πτυχίο
☐ Ναι, ο καθένας μπορεί να δημοσιεύσει πληροφορίες στο διαδίκτυο
☐ Όχι, μόνο οι δημοσιογράφοι δημοσιεύουν στο διαδίκτυο

2️⃣ Είναι σωστό να δηλώσεις το όνομά σου, τη διεύθυνση ή το τηλέφωνό σου στο

διαδίκτυο;

☐ Όχι, τέτοια προσωπικά δεδομένα δεν έχουν θέση στο διαδίκτυο
☐ Ναι σίγουρα! Έτσι μπορούν όλοι να με βρουν
☐ Αυτό εξαρτάται από την εφαρμογή

3️⃣ Είναι ασφαλές να δώσω τον κωδικό μου στους φίλους μου;

☐ Μόνο αν μου δώσουν κι αυτοί τον δικό τους
☐ Όχι, δεν δίνουμε τους κωδικούς μας ούτε στους καλύτερους φίλους
☐ Ναι, αλλιώς δε θα μπορούν να με βοηθήσουν

4️⃣ Μπορείς να δημοσιεύεις αστείες φωτογραφίες άλλων;

☐ Όχι, πρέπει πάντα να ρωτάμε το άτομο που φαίνεται στη φωτογραφία
☐ Φυσικά, ειδικά αν είναι πολύ αστεία
☐ Ναι, μόνο αν το γνωρίζω

5️⃣ Βρήκες ένα αστείο παιχνίδι στο διαδίκτυο. Τι κάνεις;

☐ Το κατεβάζω αμέσως
☐ Το δείχνω στους γονείς μου και ρωτάω αν είναι κατάλληλο
☐ Το στέλνω αμέσως στους φίλους μου

6️⃣ Αν κάτι στο παιχνίδι σε αναστατώσει;

☐ Δεν κάνω τίποτα
☐ Το λέω σε έναν ενήλικα και κάνω αναφορά
☐ Κλείνω το παιχνίδι για πάντα

7️⃣ Αν λάβω ένα τρομακτικό μήνυμα…

☐ Το δείχνω στους γονείς μου και μετά το διαγράφω
☐ Το χρησιμοποιώ για να τρομάξω άλλους
☐ Το στέλνω σε όλους τους φίλους μου

8️⃣ Αν κάποιος στο διαδίκτυο με ρωτήσει την ηλικία ή το σχολείο μου…

☐ Κλείνω τη συνομιλία και το λέω σε έναν ενήλικα
☐ Του απαντώ, δεν είναι κακό
☐ Συνεχίζω τη συζήτηση

9️⃣ Στο διαδίκτυο όλα είναι αλήθεια;

☐ Μόνο ό,τι είναι στην πρώτη σελίδα της Google
☐ Ναι, όλα είναι αλήθεια
☐ Όχι, δεν ισχύει αυτό

🔟 Σε συνομιλία συμμαθητών όλοι κοροϊδεύουν ένα παιδί…

☐ Τους λες ότι αυτό δεν είναι σωστό και ζητάς να σταματήσουν
☐ Διαβάζεις αλλά δε μιλάς
☐ Συμμετέχεις κι εσύ

💛 ΒΡΕΣ ΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ

Πώς μπορεί να νιώσει η Αθηνά αν:

Κάνει έναν καινούργιο φίλο στο σχολείο;
- 😊 Χαρά – ενθουσιασμό
- Μιλήσει με τη γιαγιά της μέσω διαδικτύου;
  💙 Αγάπη – ασφάλεια
- Κάποιος ανεβάσει φωτογραφία της για να την κοροϊδέψει;
  😢 Ντροπή – λύπη – θυμό
- Της μιλήσει άσχημα φίλος στο διαδίκτυο;
  😞 Στενοχώρια – απογοήτευση
- Δει βίαιο περιεχόμενο;
  😨 Φόβο – αναστάτωση
- Της στείλει αίτημα φιλίας κάποιος άγνωστος;
  😟 Ανησυχία – αβεβαιότητα
✋ ΧΕΡΙ ΒΟΗΘΕΙΑΣ (ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ)
Ζωγράφισε το περίγραμμα της παλάμης σου.
Σε κάθε δάχτυλο γράψε ένα πρόσωπο ή υπηρεσία που μπορεί να σε βοηθήσει:
- Γονείς
- Δάσκαλος/α
- Φίλος
- Διευθυντής σχολείου
- Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου
🧑‍🤝‍🧑 «Οι φίλοι μου»

Γράφω:
Φίλοι εκτός διαδικτύου
Φίλοι στο διαδίκτυο
👉 Ποια είναι η διαφορά;

⚠️ ΜΗΝΥΜΑ ΚΛΕΙΔΙ (για συζήτηση στην τάξη)

«Όταν ένα παιδί κάθεται με tablet στον καναπέ, έχουμε την ψευδαίσθηση ότι είναι ασφαλές.
Κινδυνεύει όμως περισσότερο από το να βρίσκεται σε ένα γήπεδο με 1.000 αγνώστους.»

Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου 2025

ΑΠΟΚΡΙΕΣ - ΔΙΟΝΥΣΟΣ

Α Π Ο Ρ Ι Ε Σ

ΚΑΤΑΓΡΑΦΟΥΜΕ ΤΙΣ ΑΠΟΡΙΕΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΙ ΜΑΣ ΑΠΑΝΤΟΥΝ. http://ancienttheater.culture.gr/el/i-genisi-tou-arxaiou-dramatos

Περιγραφή Παιχνιδιού - Διεύθυνση Μουσείων του Υπουργείου Πολιτισμού

Αν έχετε παρατηρητικότητα και είστε καλοί στους γρίφους, ελάτε μαζί μου για να διακοσμήσουμε μαζί αγγεία με πρωταγωνιστές το θεό Διόνυσο και τους φίλους τους.

Προσέξτε όμως! Δεν μπορείτε να διαλέξετε τυχαία τη θέση των χαρακτήρων.

Θα σας καθοδηγήσουν τα λόγια και οι κινήσεις τους.

Μην χάνετε χρόνο, η παρέα του Διονύσου σας περιμένει να παίξετε μαζί της!

https://diotimae.blogspot.com/2015/11/blog-post.html

«Η γέννηση του αρχαίου δράματος»

Για να αναζητήσει κανείς τις ρίζες του θεάτρου, θα πρέπει στην ουσία να ψάξει στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής αλλά και του χρόνου, στην ανάγκη του ανθρώπου να εκφραστεί και να ερμηνεύσει τον κόσμο γύρω του αιώνες πριν. Όμως, ακόμη κι αν θεωρείται το δημιούργημα μιας μακρόχρονης εξέλιξης που χάνεται στο βάθος του χρόνου, στην ιστορία του δυτικού πολιτισμού η αρχή του θεάτρου εντοπίζεται με ακρίβεια τόσο στο χώρο όσο και στον χρόνο: Αθήνα, 6ος αι. π.Χ. Στην πόλη αυτή γεννήθηκε η δραματική ποίηση με τη μορφή τραγωδίας. Ήταν ένα πρωτότυπο δημιούργημα με δικούς του κανόνες και γνωρίσματα αλλά και μια ιδιαίτερη μορφή έκφρασης. Με το συνδυασμό λόγου, μουσικής και μύθου εκφράστηκαν ιδέες, αξίες ακόμη και πολιτικοί στοχασμοί. Το πώς όμως έφτασε ο άνθρωπος στη δημιουργία της δραματικής ποίησης δεν είναι εύκολο να απαντηθεί. Κι αυτό γιατί οι πληροφορίες των αρχαίων πηγών μπορεί να είναι πολλές αλλά συνάμα σύντομες και συχνά με νοήματα σύνθετα. Έτσι, είναι δύσκολο να προσεγγίσουμε τις συνθήκες μέσα στις οποίες γεννήθηκε και αναπτύχθηκε το αρχαίο δράμα πριν από δυόμιση χιλιάδες χρόνια. Τα ερωτήματα πολλά. Άραγε υπάρχουν απαντήσεις σε όλα;

erotiseis 1

ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΟΝΥΣΙΑΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

Για να αναζητήσει κανείς τις ρίζες του θεάτρου, θα πρέπει στην ουσία να ψάξει στα βάθη της ανθρώπινης ιστορίας. Όμως,η αρχή του θεάτρου εντοπίζεται με ακρίβεια τόσο στο χώρο όσο και στον χρόνο: Αθήνα, 6ος αι. π.Χ. Στην πόλη αυτή γεννήθηκε η δραματική ποίηση με τη μορφή τραγωδίας. Ήταν ένα πρωτότυπο δημιούργημα με δικούς του κανόνες και γνωρίσματα αλλά και μια ιδιαίτερη μορφή έκφρασης. Με το συνδυασμό λόγου, μουσικής και μύθου εκφράστηκαν ιδέες, αξίες ακόμη και πολιτικοί στοχασμοί

Ο Αριστοτέλης για τη γέννηση της ποίησης

Η τέχνη της ποίησης απασχόλησε ιδιαίτερα τον Αριστοτέλη.

Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, λοιπόν, η ποίηση πηγάζει από δύο φυσικές δεξιότητες του ανθρώπου.

Η δύναμη της μίμησης και η αίσθηση της μελωδίας και του ρυθμού.

Από τις προϊστορικές ήδη κοινωνίες ο άνθρωπος στην προσπάθειά του να κατανοήσει και να ερμηνεύσει τον κόσμο και τις μυστηριώδεις δυνάμεις της φύσης, να εκφράσει τους φόβους, τις χαρές και τους πόθους του, να προστατευθεί από φανταστικούς ή πραγματικούς κινδύνους, χρησιμοποίησε τη μυθοπλασία και τη μίμηση.

Με αφετηρία τη μινωική Κρήτη

Στην Κρήτη των μινωικών χρόνων εντοπίζονται ίσως τα πρώτα θεατρικά δρώμενα στον ελλαδικό χώρο. Ήταν στην ουσία ιερές τελετουργίες στο πλαίσιο της μινωικής λατρείας. Οι Μινωίτες είχαν συνδέσει το μυστήριο της ζωής και της δημιουργίας με τη γυναικεία φύση, την οποία, μάλιστα, είχαν θεοποιήσει.

Όταν τα αρχαιολογικά ευρήματα αποκαλύπτουν.

Γιατί όμως το δράμα συνδέθηκε με τα δρώμενα του Διονύσου και όχι κάποιου άλλου θεού από το ελληνικό πάνθεον;

Ο Ευριπίδης λέει:

«Ο Διόνυσος είναι θεός του γλεντιού, βασιλεύει στα συμπόσια ανάμεσα σε λουλουδένια στέφανα, ζωηρεύοντας τους χαρούμενους χορούς στον ήχο της φλογέρας. Γέλια τρελά προκαλεί και διώχνει τις μαύρες έγνοιες.

». Οι δυο τεχνικές του Διονύσου είναι το κρασί κι ο χορός` σκοπός του δε η «κάθαρσις» με την ψυχολογική σημασία.

Τα Διονύσια ήταν πομπή, με άνθη, σατιρικά τραγούδια, μουσικούς και πειράγματα, που έλεγαν ντυμένοι ως σάτυροι -ακόλουθοι του Διονύσου, κρατώντας λαμπάδες,θύρσους κοσμημένους με κισσό - και φορώντας προσωπίδες . Ο κορυφαίος σε άρμα – με τα πειράγματά του έσουρνε σε άλλους «τα εξ αμάξης

»… Οι περισσότερες από τις διονυσιακές γιορτές και έθιμα των αρχαίων Ελλήνων πέρασαν στο Βυζάντιο και έφτασαν μέχρι τα χρόνια μαςΑπό τη μίμηση στη δράση

Στην Αττική έμελλε ο διθύραμβος να διαμορφωθεί σε δράμα, να περάσει, δηλαδή, από τη μίμηση στη δράση.

Γύρω στα μέσα του 6ου αι. π.Χ. ένας ποιητής από το δήμο Ικαρίας της Αττικής (σημερινός Διόνυσος), ο Θέσπης, έκανε ένα επαναστατικό βήμα στην εκτέλεση του διθυράμβου. Ο πρωτοχορευτής που ως τότε οδηγούσε το χορό, βγήκε από την ομάδα και στάθηκε απέναντί της. Με τη μορφή κάποιου προσώπου της ιστορίας, φορώντας προσωπείο, «υποκρίθηκε», συζητούσε, δηλαδή, με τον χορό ή εξηγούσε την ιστορία, λέγοντας, για παράδειγμα, τι συνέβη στον ίδιο ή σε κάποιο άλλο πρόσωπο. Αυτές οι ερωταποκρίσεις επαναλήφθηκαν, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένας διάλογος ανάμεσα στο άτομο και την ομάδα. Σύμφωνα με την παράδοση, πρωτοχορευτής ήταν ο ίδιος ο Θέσπης που έκανε διάλογο με το χορό. Έτσι, έγινε ο πρώτος υποκριτής, ο πρώτος ηθοποιός, δηλαδή, σύμφωνα με την κυριολεκτική σημασία της λέξης σήμερα. Με την καινοτομία αυτή του Θέσπη άνοιξε ο δρόμος για έναν αμεσότερο τρόπο μίμησης. Οι μύθοι έπαψαν πια να είναι αφήγηση πράξεων και έγιναν δράση, μίμηση, αναπαράσταση πράξεων.