Οι αγώνες του Καραϊσκάκη- ΑΚΡΟΠΟΛΗ

 Κεφάλαιο 13

Οι αγώνες του Καραϊσκάκη

Η πτώση του Μεσολογγίου άνοιξε το δρόμο για την πολιορκία της Ακρόπολης από τον Κιουταχή. Αντιμέτωπος του βρέθηκε ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, ο οποίος το φθινόπωρο του 1826 πέτυχε σημαντικές νίκες. Ο θάνατος του όμως, τον Απρίλιο του 1827, οδήγησε στην παράδοση της Ακρόπολης στους Οθωμανούς Τούρκους.

Ερωτήσεις κατανόησης 

1. Ποιες ήταν οι ενέργειες του Κιουταχή µετά την κατάληψη του Μεσολογγίου; 2. Για ποιον λόγο προσπαθούσε τόσον καιρό (περίπου 10 µήνες) να καταλάβει (ο Κιουταχής) την Ακρόπολη; Ποιος διορίστηκε τότε αρχιστράτηγος; Ποιες ήταν οι κινήσεις του; 3. Τι ήταν οι λαγουµιτζήδες; Ποια ήταν η βοήθειά τους στις µάχες εναντίον των Τούρκων; 4. Ποιο ήταν το πρόβληµα των οπλαρχηγών µε τους δύο Άγγλους στρατιωτικούς που ανέλαβαν την αρχηγία; Γιατί είχαν παρεξηγηθεί οι Έλληνες στρατιωτικοί; 5. Πώς πέθανε ο Καραϊσκάκης; 6. Γιατί πιστεύετε πως έπαθε πανωλεθρία ο ελληνικός στρατός στην µάχη του Αναλάτου; 

7. Γιατί ήταν χρήσιµο να υπάρχουν, έστω και µικρές, επαναστατικές εστίες σε διάφορα µέρη;

ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ  -ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ   

ΠΗΓΕΣ:    

1827 Ο αγώνας γύρω από την Ακρόπολη  

Το υλικό που έχουμε είναι εξαιρετικά σημαντικό και αγγίζει κομβικά σημεία της τελικής φάσης της Ελληνικής Επανάστασης.

Θα το οργανώσουμε ιστορικά και θεματικά, με αναφορά στα πρόσωπα και τα γεγονότα:

1.   Η άφιξη των Κόχραν και Τσωρτς (1827)

Στις αρχές Απριλίου 1827 κατέφθασαν στην επαναστατημένη Ελλάδα:
ο ναύαρχος Τόμας Κόχραν (Thomas Cochrane), ως «στόλαρχος πασών των ναυτικών δυνάμεων»
ο στρατηγός Ρίτσαρντ Τσωρτς (Richard Church), ως «διευθυντής χερσαίων δυνάμεων»

Οι διορισμοί έγιναν από την Γ΄ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας (1827), σε μια προσπάθεια κεντρικής οργάνωσης του Αγώνα.Υπενθυμίζεται ότι σε αυτή τη φάση οι τουρκικές δυνάμεις είχαν καταλάβει όλες τις πόλεις της Στερεάς Ελλάδας και όλες οι εστίες της Επανάστασης είχαν σβήσει. Μόνο η πολιορκημένη Ακρόπολη παρέμεινε υπό ελληνικό έλεγχο στην ηπειρωτική Ελλάδα, και στην Πελοπόννησο μόνο το Ναύπλιο και τα νησιά του Σαρωνικού Κόλπου. Αυτή η κατάσταση, σε συνδυασμό με την υπεροχή του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο, επηρέαζε δραματικά τις προσπάθειες των Ελλήνων και των Φιλελλήνων στην Ευρώπη να εξασφαλίσουν διπλωματική υποστήριξη για τον αγώνα.Η εμβληματική διακήρυξη που εξέδωσε ο Κόχραν στις 12 Απριλίου 1827. Σε αυτήν καλούσε τους Έλληνες « να αποκλείσουν τον Ελλήσποντο και έτσι να πετύχουν να νικήσουν τον Σουλτάνο  να καταστρέψουντην οθωμανική δύναμη και τότε η ιερή σημαία του Σταυρού θα κυματίσει ξανά πάνω από τον Ναό της Αγίας Σοφίας ».

Ωστόσο, η σύγκρουσή τους με τον Γεώργιο Καραϊσκάκη υπήρξε καθοριστική:
Οι ξένοι αξιωματικοί επιδίωκαν ευρωπαϊκού τύπου τακτικό πόλεμο.
Αγνοούσαν τον ανταρτοπόλεμο και την ψυχολογία των Ελλήνων.
Επέμεναν σε κατά μέτωπο επίθεση σε πεδινό έδαφος (Φάληρο), επιλογή εξαιρετικά επικίνδυνη.

Η διπλή διοίκηση παρέλυσε τη στρατηγική.
Ο Καραϊσκάκης αναγκάστηκε να εμπλέκεται προσωπικά σε μικροσυμπλοκές — γεγονός που αύξησε την έκθεσή του σε κίνδυνο.

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης τον προειδοποίησε χαρακτηριστικά:   «να αποφεύγει τις άσκοπες αψιμαχίες και ακροβολισμούς για να μη φονεύονται και οπλαρχηγοί τους οποίους “κυνηγά το βόλι''.  Να σώσει τον εαυτόν του για να σωθεί και η πατρίδα».

Η προειδοποίηση αποδείχθηκε τραγικά προφητική, καθώς ο Καραϊσκάκης τραυματίστηκε θανάσιμα στις 23 Απριλίου 1827.  ΣΧΕΤΙΚΕΣ  ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΘΕ ΟΜΑΔΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΗΓΕΣ

2. Η στρατηγική σημασία της Κλεψύδρας στην Ακρόπολη

Η Ακρόπολη διέθετε φυσική πηγή νερού: την Κλεψύδρα.Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, ως φρούραρχος Αθηνών, κατασκεύασε στη ΒΔ γωνία των οχυρώσεων τον περίφημο προμαχώνα:«Ντάπια του Νερού» ή «Ντάπια του Δυσσέα»Η θέση δεν ήταν τυχαία: προστάτευε άμεσα την πηγή.  ΣΧΕΤΙΚΕΣ  ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΘΕ ΟΜΑΔΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΗΓΕΣ

3.Η δεύτερη πολιορκία της Ακρόπολης (1826–1827)

Η πολιορκία διήρκεσε από Αύγουστο 1826 έως Μάιο 1827.

Οι Οθωμανοί:

• Επιχείρησαν υπονομεύσεις.

• Στόχευσαν κατ’ επανάληψη την Κλεψύδρα.

Οι Έλληνες άντεξαν 10 μήνες χάρη:

• Στην Κλεψύδρα

• Στα πηγάδια του Σερπεντζέ

• Στις δεξαμενές

Τελικό στάδιο:
Η Κλεψύδρα απέμεινε η μοναδική πηγή.

Η ημερήσια αναλογία νερού:
200 δράμια ≈ 640 γραμμάρια ανά άτομο
(και για πόση και για μαγείρεμα).

Από τους 2.250 πολιορκημένους επέζησαν 2.110 — αριθμός που αποδεικνύει την αντοχή αλλά και την τραγικότητα των συνθηκών.

4.Το Φάληρο και το «νησάκι της σωτηρίας»

Μετά την αποτυχημένη επιχείρηση στο Φάληρο και την κατάρρευση του στρατοπέδου:

Μόνο δύο οπλαρχηγοί κράτησαν οργανωμένη άμυνα:

• Νικηταράς

• Γενναίος Κολοκοτρώνης

Άπλωσαν τα λάβαρα κατά μήκος της ακτής για να δημιουργήσουν ψευδαίσθηση οργανωμένου μετώπου και κάλυψαν την άτακτη αποχώρηση.

Οι άνδρες μεταφέρονταν προσωρινά στο νησάκι:

Σταλίδα

Το μικρό αυτό νησί λειτούργησε ως ενδιάμεσος σταθμός διάσωσης πριν τη μεταφορά στα πλοία.

Η σκηνή αυτή αποτελεί μία από τις πιο δραματικές στιγμές της Επανάστασης.

---

Ιστορική αποτίμηση

Το 1827 αποτελεί σημείο καμπής:

• Θάνατος Καραϊσκάκη

• Ήττα στο Φάληρο

• Πτώση της Ακρόπολης

• Αποδιοργάνωση των ελληνικών δυνάμεων

• ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΧΡΑΝ- Ο Κόχραν έφυγε από τη Βρετανία για τη Νότια Αμερική.

  
  
  Ανέλαβε τη διοίκηση του χιλιανού ναυτικού και τους οδήγησε στην ανεξαρτησία από την Ισπανία. Ηγήθηκε επίσης του χιλιανού στόλου για να βοηθήσει στην απόκτηση ανεξαρτησίας από την Ισπανία και για το Περού. Στη συνέχεια, μετακόμισε στη Βραζιλία και πρόσφερε βοήθεια στον αγώνα τους για ανεξαρτησία από την Πορτογαλία. Έχοντας κερδίσει την ελευθερία τριών χωρών της Νότιας Αμερικής, ο Κόχραν απέπλευσε πίσω στην Ευρώπη και προσπάθησε να απελευθερώσει την Ελλάδα από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ωστόσο,στον ελληνικό αγώνα ο Κόχραν, για πρώτη φορά, δεν κατάφερε να έχει μεγάλη απήχηση.