Γιατι τιμουμε την Αγια Σοφια τα Χριστούγεννα;
1. Χτιστηκε για να υμνήσει τη Γέννηση του Χριστού όπως δείχνει ο διαφορετικός προσανατολισμος της .
2. Τα εγκαινια έγιναν και τις δύο φορές Χριστούγεννα.
1. Η Καινή Διαθήκη ταυτίζει τη Σοφία με τον Χριστό, Υιό και Λόγο του Θεού.
Κατά τη διδασκαλία της χριστιανικής θρησκείας, ο φυσικός ήλιος, από τον οποίο δεχόµαστε το φως ως πηγή ζωής, είναι σύµβολο του Χριστού, του νοητού ″Ήλίου της δικαιοσύνης″. Κατά το Μεγάλο Βασίλειο, όταν βρισκόµαστε στο εσωτερικό του ναού πρέπει να βλέπουµε προς ανατολάς και να προσευχόµαστε.
Ομως ο ναός της Αγίας Σοφίας είναι προσανατολισμένος Νοτιοανατολικά,γιατί από εκεί ανατέλλει ο ήλιος στην Κωνσταντινούπολη στο χειμερινό ηλιοστάσιο. στις 25 Δεκεμβρίου, την ημέρα των Χριστουγέννων.
Ο ναός πανηγύριζε στις 25 Δεκεμβρίου γιατί ήταν αφιερωμένος στον Ιησού Χριστό.
2. Η μαθηματικη σοφία της Αγιας Σοφίας
Οι Ρωμαίοι αρχιτέκτονες προσπαθούσαν για πολλούς αιώνες να τοποθετήσουν ένα στρογγυλό τρούλο πάνω σε μια τετράγωνη κατασκευή, χωρίς αποτέλεσμα. Ο Ιουστινιανός, όμως, ήταν αποφασισμένος να τοποθετήσει ένα στρογγυλό τρούλο κοσμικής εξουσίας πάνω σε μια τετράγωνη βάση μιας χριστιανικής εκκλησίας. Για να κάνει και το εγχείρημά του ακόμα δυσκολότερο ήθελε και η εκκλησία του να είναι η
μεγαλύτερη στον κόσμο.
Τα πρώτα εγκαίνια έγιναν στις 27 Δεκεμβρίου του 537 από τον Ιουστινιανό,
Στις 24 Δεκεμβρίου του 563 τελέστηκαν τα δεύτερα εγκαίνια
Η Αγία του Θεού Σοφία, Κωνσταντινούπολη 537 μ.Χ.
Το θαύμα του κόσμου
το θαύμα του Βυζαντίου
Η Αγία Σοφία ακτινοβολούσε μια τόσο εκπληκτική λαμπρότητα ,ώστε να μπορεί να πει κανείς πως δεν φωτίζεται από τις ακτίνες του ήλιου αλλά κλείνει αυτή μέσα της την πηγή του φωτός.... Ας μπούμε στον ιερό μεγαλοπρεπή ναό για να τον δούμε ,έτσι όπως τον έβλεπαν οι Βυζαντινοί της εποχής του Ιουστινιανού.
…Μπροστά μας απλώνεται μια αυλή πενήντα μέτρων πλάτους και τριάντα μήκους, που είναι περιστοιχισμένη από στοές. Στο κέντρο υπάρχει μια μαρμαρινη βρύση.Στην δυτική πλευρά υψώνεται ένα είδος πύργου,είναι το ρολόι της Αγίας Σοφίας. Εικοσιτέσσερις μικρές θύρες του ρολογιου αντιστοιχουν στις ώρες της ημέρας και της νύχτας. Μόλις τελειώσει μια ώρα, ανοίγει αυτόματα η επόμενη θύρα και βγαίνει έξω ένα αγαλματάκι . Το αγαλματάκι παραμένει έξω για μια ώρα και η θύρα ξανακλείνει για να βγει το επόμενο.
Από την αυλή περνάμε σε μια κλειστή στοά, στον νάρθηκα, που επικοινωνεί με το εσωτερικό της εκκλησίας με εννέα πύλες. Η κεντρική πύλη, η λεγόμενη ‘’ βασίλειος’’ προορίζεται για τον αυτοκράτορα και την ακολουθία του.
Ο μεγάλος κυρίως ναός σχηματίζει ένα τετραγωνο πλατους 70 μ.. Aπό το δάπεδο έως την κορυφή του θόλου η απόσταση, το ύψος δηλ. είναι 56 μ. Ο τρούλος που τον σκεπάζει ΄΄εχει διάμετρο 31 μέτρων. Ο τρούλος δίνει την εντύπωση ότι αιωρείται εξαιτίας των παραθύρων που βρίσκονται γύρω στη βάση του (ο ιστορικός Προκόπιος λέει: ...δίνει την εντύπωση ότι είναι ένα κομμάτι ουρανού που κρέμεται στη γη...). Η απεραντοσύνη του τρούλου εξαιτίας μιας τολμηρής παράβασης των κανόνων της αρχιτεκτονικής και της ισορροπίας ,του επιτρέπει να δημιουργεί την εικόνα του ΟΥΡΑΝΙΟΥ ΘΟΛΟΥ.
Τα πλάγια του ναού ,που χωρίζονται από τον κυρίως ναό με μαρμάρινους κίονες που είχαν μεταφερθει από τον ναό της Αρτέμιδος της Εφέσσου, καλύπτονται από έναν εξώστη ,που πιάνει όλο τον γύρο της εκκλησίας. Ο εξώστης αυτός προορίζεται για τις γυναίκες.
Στο κέντρο κάτω από τον τρούλο ,υψώνεται ο άμβωνας , με επένδυση από ασήμι και ελεφαντόδοντο ,που στεγάζεται από ένα γείσο επιχρυσωμένο με πλάκες χρυσού.
Η Αγία Τράπεζα ,κατασκευασμένη από καθαρό χρυσάφι, πολύτιμους λίθους (διαμάντια, ρουμπίνια, ζαφείρια...) και σμάλτο ,δίνει την εντύπωση όταν τη βλέπει κανείς από μακριά , ανάμεσα από τους ιριδισμούς των χρωμάτων της ,ότι έχει μια υπερφυσική ελκυστική δύναμη.
<< Σπινθηροβολά κάτω από τα διαφορετικά χρώματα ,γράφει ένας Βυζαντινός που παραβρέθηκε στα δεύτερα εγκαίνια του 563,ο Παύλος.Την βλέπει κανείς πότε να αντανακλά την λάμψη του χρυσού και του ασημιού ,και πότε να ακτινοβολεί σαν ζαφείρι και να να ρίχνει ποικίλες ακτίνες ,ανάλογα με τον χρωματισμό των πετραδιών και των μεταλλων που την συνθετουν>>.
Το φως της ημέρας διαχέεται από σαράντα παράθυρα που βρίσκονται στη βάση του τρούλου και από άλλα ανοίγματα που διαμορφώνονται στους παράπλευρους τοίχους.
....Μα εκείνο που εντυπωσιάζει περισσότερο είναι ο βραδινός φωτισμός. Εκτός από τον τεράστιο πολυέλαιο που κρέμεται στο κέντρο ,υπάρχουν λυχνίες παντού, στους τοίχους και στα ενδιάμεσα των τοιχων. Ένας περιηγητής , ο Ροβέρτος ντε Κλαρύ, είχε δει πολλές εκαντοντάδες πολυελαίους,και σε κάθε πολυελαιο εικοσιπέντε και περισσότερες λυχνίες.
Η στιλβωση (γυάλισμα) των μαρμάρων ,που είχε φτάσει στην πιο μεγάλη τελειότητα, η στίλβωση των μετάλλων και των πολύχρωμων πολύτιμων πετραδιών , επιτρέπουν να δημιουργούνται μοναδικά φωτιστικά εφέ με τις φωτεινές αντανακλάσεις να πολλαπλασιαζονται σαν απειρες....
<< Όλα είναι μαγευτικά, όλα προκαλούν τον θαυμασμό , γράφει ο Παύλος. Αλλά καμμία ανθρωπινη λέξη δεν μπορεί να εκφράσει την εντύπωση που προκαλεί ο βραδινός φωτισμός. Νομίζει κανείς, ότι ένας νυχτερινός ήλιος σκορπίζει μέσα σε όλη την εκκλησία την λάμψη του και διώχνει τα σκοτάδια, ώστε να μπορεί να πει κανείς πως η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ δεν φωτίζεται από τις ακτίνες του ήλιου ,αλλά αυτή η ίδια κλείνει μέσα της την πηγή του φωτός >>Οσο υπάρχουν τα μνημεία ,η μνήμη καίει άκαυτη... Α-ΛΗΘΕΙΑ!... .PNG)
1.Επιλέγω μια παράγραφο και την αντιγράφω.
2.Υπογραμμίζω σημαντικές πληροφορίες για το μνημείο.
3.Να βρεις σε ποια φωνή, χρόνο και προσωπο βρίσκονται τα υπογραμμισμενα ρήματα του κειμένου .
«Η Παναγία-Πλατυτέρα των Ουρανών της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως, ίσως η πιο όμορφη Παναγία της Χριστιανοσύνης... αιώνιο σύμβολο της νίκης των εικόνων, κορυφαίο δείγμα της βυζαντινής τέχνης, αντλεί το κάλλος από την αστείρευτη πηγή της Ελληνιστικής παράδοσης που λάτρεψε την ανθρώπινη μορφή, αποθεώνοντάς την!...
Ενώ ακόμη μιλούσε ο Ιησούς στους μαθητές του, ακούστηκαν φωνές και φάνηκε ένα πλήθος ανθρώπων, ανάμεσά τους κάποιοι οπλισμένοι με μαχαίρια και ξύλα και μαζί τους αρχιερείς και πρεσβύτεροι. Μπροστά τους πήγαινε ο μαθητής του Κυρίου, ο Ιούδας. Αυτός πλησίασε τον Ιησού και του είπε: «Χαίρε, Δάσκαλε!» και τον φίλησε. Κι ο Ιησούς του είπε: «Με φίλημα παραδίνεις το Δάσκαλό σου; Κάνε λοιπόν αυτό για το οποίο ήρθες ως εδώ». Τότε οπλισμένοι στρατιώτες πλησίασαν και συνέλαβαν το Χριστό. Ο Σίμων Πέτρος τράβηξε το μαχαίρι του κι απέκοψε το αυτί του δούλου του αρχιερέα. Αλλά ο Ιησούς του είπε αυστηρά: «Βάλε το μαχαίρι σου στη θήκη του. Όσοι χτυπούν με μαχαίρι, με μαχαίρι θα πεθάνουν. 
.PNG)
