Δελφικά παραγγέλματα

«Συγγένειες!»

Ταξιδεύουμε
στο Αφγανιστάν

 του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Για τους σκληροτράχηλους πολεμιστές της Ασίας, ο Αλέξανδρος δεν ήταν ξένος. Με τον γάμο του με την Ρωξάνη  έγινε γιος του αρχηγού τους και ο δικός του  γιος είχε και από το δικό τους αίμα... Το ίδιο έκανε και ο Σέλευκος. Ο γιος και διάδοχός του Αντίοχος Α΄ ήταν παιδί της δικιάς τους Απάμας, ένας Διγενής... και οι λαοί εκεί τον ένιωθαν δικό τους...

Ο Αλέξανδρος είναι εκείνος που άνοιξε τα σύνορα των κόσμων και δημιουργήθηκε η Ελληνιστική Οικουμένη όπου οι γυναίκες μπόρεσαν να αποκτήσουν δικαίωμα στην ιδιοκτησία και την χρήση περιουσίας, δικαίωμα στην γνώση, δικαίωμα στην συμμετοχή στα κοινά...
Ας ανακαλύψουμε τους λαους που συναποτέλεσαν και συγκληρονόμησαν την Οικουμένη του Αλέξανδρου ,που ονειρεύτηκαν έναν κόσμο χωρίς σύνορα , όπου οι άνθρωποι και οι πολιτισμοί σμίγουν και συνυπάρχουν, πίνοντας‘από μια κοινή κούπα φιλίας’.

Εδώ στις εσχατιές της ελληνιστικής Οικουμέ
νης...
Η πόλη, με τα εντυπωσιακά δημόσια κτίρια και τα νομίσματά της, μαρτυρά τη βαθειά επίδραση της ελληνικής παιδείας και διοίκησης. Αλλά δεν ήταν μόνο η διακυβέρνηση και η τέχνη· η καθημερινή ζωή κυλούσε ανάμεσα σε μαθήματα στο γυμνάσιο, παραστάσεις στο θέατρο, συζητήσεις για τη φιλοσοφία και τη δικαιοσύνη, και μικρές στιγμές φιλίας και γιορτής.

 Η τέχνη δεν σταμάτησε εκεί. Η ελληνιστική επίδραση φτάνει μέχρι την 
ελληνοβουδιστική τέχνη: οι απεικονίσεις του Βούδα δανείζονται ελληνικά καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά, από την ανατομία έως τα ρούχα και τα κοσμήματα. Έτσι η συνύπαρξη πολιτισμών γίνεται ορατή ακόμα και στις πιο λεπτομερείς δημιουργίες της τέχνης.

Βρισκόμαστε λίγο έξω από την περίφημη αρχαιολογική θέση του Άι Χανούμ στο Αφγανιστάν

Σήμερα, στην πόλη λειτουργεί παραδοσιακό τεϊοπωλείο . Όπως φαίνεται στην εικόνα, ο

ιδιοκτήτης φρόντισε να προσφέρει μια «πινελιά παράδοσης», αφού τα κορινθιακά κιονόκρανα του Άι Χανούμ λειτουργούν ως τραπέζια για το τσάι , ενώ άλλοι δωρικοί και ιωνικοί κίονες παίζουν τον ρόλο της στήριξης της (ξύλινης) οροφής. Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: ο ιδιοκτήτης του τεϊοπωλείου διέσωσε, άθελα και εν αγνοία του, το μεγαλύτερο αριθμό κιόνων από την περίφημη πόλη!

Στο σημερινό Αφγανιστάν, λίγο έξω από την πόλη του Άι Χανούμ, οι πέτρες αφηγούνται την ιστορία μιας πόλης που έζησε πλήρως την ελληνιστική εμπειρία. 

 Εδώ βρέθηκαν οι Δελφικές επιγραφές, χαραγμένες με σοφία από τους Δελφούς: “Γνώθι σαυτόν”, “Μηδέν άγαν”, “Παιδείας αντέχου”, “Φιλίαν τίμα”, “Γονείς σέβου”, “Δικαιοσύνην φύλαττε”. 

Η σοφία αυτή ταξίδεψε χιλιάδες χιλιόμετρα για να γίνει μέρος της καθημερινής ζωής των κατοίκων της Βακτρίας.

ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ ελληνικες επιγραφες.

Η επιγραφή με τα δελφικά παραγγέλματα,
που βρέθηκε στην αρχαία Αλεξάνδρεια 
(νυν Αϊ Χανούμ του Αφγανιστάν).

 Ως παιδί γίνε ευγενικός, ως νέος εγκρατής, ως μεσήλικας δίκαιος, ως μεγάλος να δίνεις σωστές συμβουλές

 

«Έχει απομείνει στο άδυτο του Απόλλωνα ένα μυστήριο που μας υπερβαίνει…»

Γ. Σεφέρης, Δελφοί, στο Δοκιμές

Βασικά Παραγγέλματα για Παιδιά:

Σεβασμός και Κοινωνική Συμπεριφορά:

Γονεῖς αἰδοῦ: Να σέβεσαι τους γονείς σου.

Φίλοις βοήθει: Να βοηθάς τους φίλους σου.

Ψέγε μηδένα: Να μην κατηγορείς και να μην ψέγεις κανέναν.

Καλόν εὖ λέγε: Να επαινείς το καλό.

Αυτοκυριαρχία και Σύνεση:

Μηδέν άγαν: Να μην κάνεις υπερβολές σε τίποτα.

Θυμοῦ κράτει: Να συγκρατείς το θυμό σου.

Φρονήσιν ἄσκει: Να καλλιεργείς τη σύνεση και την οξυδέρκεια.

Γνώση και Εκπαίδευση:
Γνῶθι σαυτόν: Να γνωρίζεις τον εαυτό σου.

Παιδείας ἀντέχου: Να αντέχεις και να δέχεσαι την εκπαίδευση.

Ακούσας νόει: Να κατανοείς αφού ακούσεις και μάθεις.

Δικαιοσύνη:
Ἡττῶ ὑπέρ δικαίου: Να δέχεσαι να ηττηθείς από το δίκαιο.

Πράττε δίκαια: Να κάνεις δίκαιες πράξεις.

 

Δραστηριότητες
Α. Σκέψεις και ιστορίες

Γνώθι σαυτόν → στιγμές που ανακάλυψα κάτι για τον εαυτό μου.

«Μηδέν άγαν» → στιγμές που κατάλαβα ότι το παρακάνω ή πρέπει να σταματήσω.

Σκέψου μια στιγμή που ένα παραγγέλμα σε βοήθησε ή θα μπορούσε να σε βοηθήσει.


Γράψε 1–2 προτάσεις ή πες τη στην τάξη.
Β. Ζωγραφίζω το παραγγέλμα


Διάλεξε ένα παραγγέλμα και φτιάξε ένα σκίτσο ή μικρό κόμικ που να δείχνει την αξία του.
Γ. Το δικό μου παραγγέλμα


Σκέψου μια δική σου σύντομη συμβουλή για τη ζωή.


Γράψε την και εξήγησε γιατί είναι σημαντική.
Δ. Σύνδεση με τη σημερινή ζωή


Σκέψου πώς ένα παραγγέλμα μπορεί να σε βοηθήσει:


Στο σχολείο

Στο παιχνίδι ή στον ελεύθερο χρόνο

Στις σχέσεις με φίλους ή οικογένεια

Ε. Μικρό θεατρικό / σκηνή


Σε ομάδες 2–3 παιδιών, φτιάξτε μια σύντομη σκηνή που δείχνει ένα παραγγέλμα στην πράξη.

Παίξτε τη στην τάξη.