Τα συνδετικά ρήματα

 Δεν ξεχνάμε:

για να έχουμε κατηγορούμενο,
θα πρέπει να έχουμε ένα συνδετικό ρήμα,
που να συνδέει το υποκείμενο μια λέξη,

η οποία θα δίνει στο υποκείμενο μια ιδιότητα.

Το φαγητό έγινε νόστιμο.
α) Ρήμα: έγινε
β) Ποιο έγινε; → το φαγητό → υποκείμενο σε πτώση ονομαστική
γ) Τι έγινε το φαγητό → νόστιμο → κατηγορούμενο σε πτωση ονομαστική

Ποια ρήματα χρησιμοποιούνται ως συνδετικά;

 

Τα δύο ρήματα που χρησιμοποιούνται πρωτίστως ως συνδετικά είναι τα είμαι και γίνομαι.
Χρησιμοποιούνται ως συνδετικά και τα ρήματα που έχουν παρόμοια σημασία με τα είμαι και γίνομαι· τέτοια ρήματα είναι τα:

φαινομαι,ονομαζομαι,  λέγομαι,εκλέγομαι, υπαρχω,θεωρούμαι,  γεννιέμαι, ζω,  στέκομαι, διατελώ, υπηρετώ, φυτρώνω, αποδεικνύομαι, δείχνομαι,  λογαριάζομαι, μοιάζω, νομίζομαι, βρίσκομαι, παρουσιάζομαι, χειροτονούμαι κ.ά.

προσοχή

Τα συνδετικά ρήματα λειτουργούν πάντοτε ως συνδετικά;;;;;;;;;;

 

Τα ρήματα που αναφέραμε παραπάνω ως συνδετικά δεν είναι πάντοτε συνδετικά. Αυτό σημαίνει ότι δε συνδέουν το υποκείμενο με μια λέξη η οποία θα δίνει στο υποκείμενο μια ιδιότητα. Ας το δούμε με παράλληλα παραδείγματα:

Ο Γιώργος βαδίζει περήφανος → το ρ. βαδίζει είναι συνδετικό, επειδή συνδέει το υποκείμενο (Γιώργος) με τη λέξη περήφανος, δίνοντάς του μια ιδιότητα. Γιώργος - υπερήφανος  ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ.
Ο Γιώργος βαδίζει στον δρόμο → το ρ. βαδίζει δεν είναι συνδετικό, επειδή δε συνδέει το υποκείμενο (Γιώργος) με κάποια λέξη που να του δίνει μια ιδιότητα. Γιώργος και δρόμος ΔΕΝ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ 

 Τι χρησιμοποιείται ως κατηγορούμενο;

Όπως ήδη είπαμε ως κατηγορούμενο χρησιμοποιείται το επίθετο και το ουσιαστικό. Μπορεί όμως να χρησιμοποιηθούν κι άλλα μέρη του λόγου, αφού αποκτήσουν σημασία επιθέτου, π.χ.

• Ο Γιώργος είναι όμορφος. → επίθετο
• Ο Γιώργος είναι φίλος μου. → ουσιαστικό
• Ο Γιώργος είναι εκείνος; → αντωνυμία
•  Ο Γιώργος είναι πρώτος. → αριθμητικό
•  Ο Γιώργος είναι κουρασμένος. → μετοχή

• Ο Γιώργος είναι ό,τι κι αν πεις → πρόταση

ΘΥΜΑΜΑΙ

Τι είναι το κατηγορούμενο;

 

Κατηγορούμενο είναι το επίθετο (συνήθως) που με τη βοήθεια του συνδετικού ρήματος δίνει μια ιδιότητα στο υποκείμενο .

Ο ήλιος ειναι λαμπερός.

• Ο Γιώργος είναι όμορφος.

• Ο Γιώργος είναι φίλος μου.

ΠΡΟΣΟΧΗ
Προφανώς, χωρίς συνδετικό ρήμα δεν έχουμε κατηγορούμενο.