Η Επανάσταση αρχίζει από την Μολδοβλαχία

«Τον ένδοξον λόχον τέκνα μιμήσατε

Λόχον ηρώων»     Ανδρέας Κάλβος

Όσο περνούσε ο καιρός, η Φιλική Εταιρεία σκεφτόταν διάφορα σχέδια για το πού και πώς θα ξεκινήσει η Ελληνική Επανάσταση.

Τελικά αποφάσισαν να αρχίσει από τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (τη σημερινή Μολδαβία και Ρουμανία). Εκεί δεν υπήρχε οθωμανικός στρατός, οι ηγεμόνες ήταν Έλληνες Φαναριώτες, και ζούσαν πολλοί Έλληνες. Επίσης στη Βλαχία πολεμούσαν ήδη κατά των Τούρκων οι οπλαρχηγοί Ιωάννης Φαρμάκης και Γεωργάκης Ολύμπιος.

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης πίστευε ότι η Ρωσία θα βοηθούσε, γιατί ήταν αξιωματικός του ρωσικού στρατού. Έτσι, τον Φεβρουάριο του 1821, πέρασε τον ποταμό Προύθο και μπήκε στη Μολδαβία. Η Επανάσταση είχε αρχίσει, αλλά από την αρχή παρουσιάστηκαν δυσκολίες.

Ο Υψηλάντης μάζεψε γύρω στους 2.000 άντρες και κινήθηκε προς το Βουκουρέστι.
Στις 24 Φεβρουαρίου, έγραψε μια προκήρυξη με τίτλο «Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος», καλώντας τους Έλληνες στα όπλα.
Οι επαναστάτες κατέλαβαν το Βουκουρέστι, αλλά σύντομα υποχώρησαν στα βουνά, περιμένοντας βοήθεια.

Η εξέγερση στη Μολδοβλαχία καταδικάστηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις και από τον Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄, που πιεζόταν από τους Τούρκους.
Ακόμη και ο Τσάρος της Ρωσίας όχι μόνο δεν βοήθησε, αλλά διέγραψε τον Υψηλάντη από τον ρωσικκό στρατό και επέτρεψε στους Τούρκους να εισβάλουν.

Ο Υψηλάντης, με μερικές χιλιάδες πεζούς και λίγους ιππείς, πολέμησε πολλές μάχες απέναντι σε πολύ περισσότερους Τούρκους.
Η πιο καθοριστική μάχη έγινε στο Δραγατσάνι τον Ιούνιο 1821, όπου οι Έλληνες ηττήθηκαν.
Ο Ιερός Λόχος, ένα σώμα από Έλληνες φοιτητές – εθελοντές, έχασε πάνω από τους μισούς άντρες του.

Ο Υψηλάντης κυνηγήθηκε, πέρασε στην Αυστρία μαζί με τον υπασπιστή του Γεώργιο Λασσάνη, μερικούς αξιωματικούς και στρατιώτες.
Άλλοι Έλληνες πολέμησαν στο Σκουλένι, αλλά διαλύθηκαν. Γύρω στους 100 άντρες κατάφεραν να φτάσουν με τα πόδια στην Ελλάδα.

Οι αρχηγοί Ιωάννης Φαρμάκης και Γεωργάκης  Ολύμπιος νικήθηκαν τον Σεπτέμβριο 1821.
Ο Ολύμπιος και οι συμπολεμιστές του ανατινάχθηκαν στη μονή Σέκου για να μη συλληφθούν αιχμάλωτοι.Παρόλο που η επανάσταση στη Μολδοβλαχία κράτησε μόνο επτά μήνες και τελικά απέτυχε, πέτυχε κάτι σημαντικό:

διέσπασε τις τουρκικές δυνάμεις και βοήθησε να ξεκινήσει πιο γρήγορα η επανάσταση στην Ελλάδα, συμβάλλοντας έτσι στην απελευθέρωση του Έθνους.

1. Διαβάζουμε από τις «Πηγές» Η καταστροφή του Ιερού Λόχου

«Έτσι χάθηκε μέσα σε λίγη ώρα μία από τις γλυκύτερες ελπίδες της Ελλάδας, ο Ιερός Λόχος. Αλλά, έστω και αν νικήθηκε, αφού εγκαταλείφθηκε μόνος και τόσο ολιγάριθμος απέναντι σε υπεράριθμο εχθρό, επιβεβαίωσε, υπό την ηγεσία πατριώτη και γενναιόψυχου αρχηγού, του Νικολάου Υψηλάντη, τι μπορεί να κατορθώσει το πατριωτικό αίσθημα, η στρατιωτική τάξη και η αγάπη προς κάθε τι το ευγενές νέων καλής ανατροφής, έστω κι αν αυτοί μόλις είχαν επιστρατευθεί και μόλις είχαν διδαχθεί τη χρήση της λόγχης. Ως τέτοιος ο νέος Ιερός Λόχος αναδείχθηκε αντάξιος της τιμής του αρχαίου και όπως εκείνος γράφτηκε στην αρχαία ελληνική ιστορία, έτσι και αυτός γράφτηκε στη νέα, γενόμενος σε μικρογραφία το πιστό αντίγραφο του πρωτοτύπου. Ευτυχισμένες οι ψυχές των ιερολοχιτών! Με όση προθυμία και τιμή προσήλθατε σφάγια ιερά υπέρ της πατρίδας, με τόση χάρη να δεχθείτε από τις ουράνιες δυνάμεις την τιμή εκείνη, την οποία ως οφειλή προσφέρει στο όνομα και τη μνήμη σας το σύνολο των γνήσιων βλαστών της Ελλάδας».

Ιωάννου Φιλήμονος, Δοκίμιον Ιστορικόν περί της Ελληνικής Επαναστάσεως, Αθήνα 1859, σ. 183.

(σελ. 80) • στην Πηγή 1, μια επιστολή του Αλέξανδρου Υψηλάντη προς τον Εμμανουήλ Ξάνθο [της Φιλικής Εταιρείας], που του γράφει για τον ενθουσιασμό των νέων του Ιασίου να συμμετάσχουν στον Ιερό Λόχο, • στην Πηγή 2, την καταστροφή του Ιερού Λόχου, όπως την περιέγραψε ο ιστορικός Ιωάννης Φιλήμων, και • στην Πηγή 3, ένα ποίημα του Ανδρέα Κάλβου για τον Ιερό Λόχο. 2. Βλέπουμε (σελ. 78) τον πίνακα του Πέτερ φον Ες «Η καταστροφή του Ιερού Λόχου» 3. Διαβάζουμε στην «Ματιά στο παρελθόν» (σελ. 80) για την καταδίκη τής Ελληνικής επανάστασης από την Ιερά Συμμαχία.



Ερωτήσεις κατανόησης

 

1. Ποιες δυσκολίες συνάντησε ο Υψηλάντης όταν ξεκίνησε την Επανάσταση;
2. Γιατί, νοµίζετε πως ο Πατριάρχης και ο τσάρος της Ρωσίας αποκήρυξαν τους επαναστάτες;
3. Ποια ήταν η σηµαντικότερη µάχη του Ιερού Λόχου; Ποιο ήταν το αποτέλεσµά της;
4. Η Ελληνική Επανάσταση σε τι ωφελήθηκε από την επανάσταση στην Μολδοβλαχία;

5.Ανακαλύπτω στον χαρτη την ΜΟΛΔΟΒΛΑΧΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΔΡΑΓΑΤΣΆΝΙ.

«Το ένα μεγάλο γιατί;»

Μία ερώτηση κρίσης:

Γιατί πιστεύεις ότι ο Υψηλάντης ρίσκαρε τόσο πολύ;

Το ηρωικό τέλος του Ιερού Λόχου στο Δραγατσάνι — Τι μήνυμα δίνει;

 

Η μάχη στο Σκουλένι. Έργο του Peter von Hess

1. Η μάχη στο Σκουλένι — Τι παρατηρώ;

• Πού εστιάζει ο ζωγράφος; Στους Έλληνες, στους Τούρκους ή στη σύγκρουση;

• Πώς παρουσιάζεται το συναίσθημα; (φόβος, αποφασιστικότητα, χάος;)

• Πώς φαίνεται η αριθμητική υπεροχή των αντιπάλων;

Το ηρωικό τέλος του Ιερού Λόχου στο Δραγατσάνι. Έργο του Peter von Hess

• Με ποιους τρόπους φαίνεται το ηρωικό στοιχείο;

• Οι φοιτητές μοιάζουν με «στρατιώτες» ή με νεαρούς, άπειρους εθελοντές;

• Πού βρίσκεται ο θεατής: μέσα στη μάχη ή παρατηρητής απ’ έξω;

Τι δείχνει ο πίνακας για το πείσμα και τον κίνδυνο που αντιμετώπισαν οι αγωνιστές;

🔹 Για το Σκουλένι
🔹 Για το Δραγατσάνι Πώς παρουσιάζει ο ζωγράφος τη θυσία του Ιερού Λόχου; Συμφωνείς ή διαφωνείς με τον τρόπο;

Η μάχη στο Δραγατσάνι

ü 

 

Διάβασε προσεκτικά τη γελοιογραφία.

Σκέψου ποιο γεγονός σχολιάζει και ποιο μήνυμα περνάει.  Βρες έναν τίτλο με 3–6 λέξεις που να δείχνει:

1. τι συνέβη, ή

2. τι ειρωνεύεται, ή

3. ποιο είναι το σημαντικό στοιχείο. 

4. Γράψε τον τίτλο στο χαρτί ή στον πίνακα.

«Το Συνέδριο της Βιέννης αποφασίζει για τους λαούς»«Οι μεγάλοι της Ευρώπης μοιράζουν την τύχη των άλλων«Η Ευρώπη μετά τον Ναπολέοντα»«Οι ισχυροί αποφασίζουν, οι υπόδουλοι παρακολουθούν»   «Όταν οι ισχυροί γράφουν ιστορία… χωρίς να ρωτήσουν κανέναν»