Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2025

Η Επανάσταση αρχίζει από την Μολδοβλαχία

prouthos

«Τον ένδοξον λόχον τέκνα μιμήσατε

Λόχον ηρώων» Ανδρέας Κάλβος

Όσο περνούσε ο καιρός, η Φιλική Εταιρεία σκεφτόταν διάφορα σχέδια για το πού και πώς θα ξεκινήσει η Ελληνική Επανάσταση.

Τελικά αποφάσισαν να αρχίσει από τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (τη σημερινή Μολδαβία και Ρουμανία). Εκεί δεν υπήρχε οθωμανικός στρατός, οι ηγεμόνες ήταν Έλληνες Φαναριώτες, και ζούσαν πολλοί Έλληνες. Επίσης στη Βλαχία πολεμούσαν ήδη κατά των Τούρκων οι οπλαρχηγοί Ιωάννης Φαρμάκης και Γεωργάκης Ολύμπιος.

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης πίστευε ότι η Ρωσία θα βοηθούσε, γιατί ήταν αξιωματικός του ρωσικού στρατού. Έτσι, τον Φεβρουάριο του 1821, πέρασε τον ποταμό Προύθο και μπήκε στη Μολδαβία. Η Επανάσταση είχε αρχίσει, αλλά από την αρχή παρουσιάστηκαν δυσκολίες.

Ο Υψηλάντης μάζεψε γύρω στους 2.000 άντρες και κινήθηκε προς το Βουκουρέστι.
Στις 24 Φεβρουαρίου, έγραψε μια προκήρυξη με τίτλο «Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος», καλώντας τους Έλληνες στα όπλα.
Οι επαναστάτες κατέλαβαν το Βουκουρέστι, αλλά σύντομα υποχώρησαν στα βουνά, περιμένοντας βοήθεια.

Η εξέγερση στη Μολδοβλαχία καταδικάστηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις και από τον Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄, που πιεζόταν από τους Τούρκους.
Ακόμη και ο Τσάρος της Ρωσίας όχι μόνο δεν βοήθησε, αλλά διέγραψε τον Υψηλάντη από τον ρωσικκό στρατό και επέτρεψε στους Τούρκους να εισβάλουν.

Ο Υψηλάντης, με μερικές χιλιάδες πεζούς και λίγους ιππείς, πολέμησε πολλές μάχες απέναντι σε πολύ περισσότερους Τούρκους.
Η πιο καθοριστική μάχη έγινε στο Δραγατσάνι τον Ιούνιο 1821, όπου οι Έλληνες ηττήθηκαν.
Ο Ιερός Λόχος, ένα σώμα από Έλληνες φοιτητές – εθελοντές, έχασε πάνω από τους μισούς άντρες του.

Ο Υψηλάντης κυνηγήθηκε, πέρασε στην Αυστρία μαζί με τον υπασπιστή του Γεώργιο Λασσάνη, μερικούς αξιωματικούς και στρατιώτες.
Άλλοι Έλληνες πολέμησαν στο Σκουλένι, αλλά διαλύθηκαν. Γύρω στους 100 άντρες κατάφεραν να φτάσουν με τα πόδια στην Ελλάδα.

Οι αρχηγοί Ιωάννης Φαρμάκης και Γεωργάκης Ολύμπιος νικήθηκαν τον Σεπτέμβριο 1821.
Ο Ολύμπιος και οι συμπολεμιστές του ανατινάχθηκαν στη μονή Σέκου για να μη συλληφθούν αιχμάλωτοι.Παρόλο που η επανάσταση στη Μολδοβλαχία κράτησε μόνο επτά μήνες και τελικά απέτυχε, πέτυχε κάτι σημαντικό:

διέσπασε τις τουρκικές δυνάμεις και βοήθησε να ξεκινήσει πιο γρήγορα η επανάσταση στην Ελλάδα, συμβάλλοντας έτσι στην απελευθέρωση του Έθνους.

1. Διαβάζουμε από τις «Πηγές» Η καταστροφή του Ιερού Λόχου

«Έτσι χάθηκε μέσα σε λίγη ώρα μία από τις γλυκύτερες ελπίδες της Ελλάδας, ο Ιερός Λόχος. Αλλά, έστω και αν νικήθηκε, αφού εγκαταλείφθηκε μόνος και τόσο ολιγάριθμος απέναντι σε υπεράριθμο εχθρό, επιβεβαίωσε, υπό την ηγεσία πατριώτη και γενναιόψυχου αρχηγού, του Νικολάου Υψηλάντη, τι μπορεί να κατορθώσει το πατριωτικό αίσθημα, η στρατιωτική τάξη και η αγάπη προς κάθε τι το ευγενές νέων καλής ανατροφής, έστω κι αν αυτοί μόλις είχαν επιστρατευθεί και μόλις είχαν διδαχθεί τη χρήση της λόγχης. Ως τέτοιος ο νέος Ιερός Λόχος αναδείχθηκε αντάξιος της τιμής του αρχαίου και όπως εκείνος γράφτηκε στην αρχαία ελληνική ιστορία, έτσι και αυτός γράφτηκε στη νέα, γενόμενος σε μικρογραφία το πιστό αντίγραφο του πρωτοτύπου. Ευτυχισμένες οι ψυχές των ιερολοχιτών! Με όση προθυμία και τιμή προσήλθατε σφάγια ιερά υπέρ της πατρίδας, με τόση χάρη να δεχθείτε από τις ουράνιες δυνάμεις την τιμή εκείνη, την οποία ως οφειλή προσφέρει στο όνομα και τη μνήμη σας το σύνολο των γνήσιων βλαστών της Ελλάδας».

Ιωάννου Φιλήμονος, Δοκίμιον Ιστορικόν περί της Ελληνικής Επαναστάσεως, Αθήνα 1859, σ. 183.

(σελ. 80) • στην Πηγή 1, μια επιστολή του Αλέξανδρου Υψηλάντη προς τον Εμμανουήλ Ξάνθο [της Φιλικής Εταιρείας], που του γράφει για τον ενθουσιασμό των νέων του Ιασίου να συμμετάσχουν στον Ιερό Λόχο, • στην Πηγή 2, την καταστροφή του Ιερού Λόχου, όπως την περιέγραψε ο ιστορικός Ιωάννης Φιλήμων, και • στην Πηγή 3, ένα ποίημα του Ανδρέα Κάλβου για τον Ιερό Λόχο. 2. Βλέπουμε (σελ. 78) τον πίνακα του Πέτερ φον Ες «Η καταστροφή του Ιερού Λόχου» 3. Διαβάζουμε στην «Ματιά στο παρελθόν» (σελ. 80) για την καταδίκη τής Ελληνικής επανάστασης από την Ιερά Συμμαχία.

Ερωτήσεις κατανόησης

1. Ποιες δυσκολίες συνάντησε ο Υψηλάντης όταν ξεκίνησε την Επανάσταση;
2. Γιατί, νοµίζετε πως ο Πατριάρχης και ο τσάρος της Ρωσίας αποκήρυξαν τους επαναστάτες;
3. Ποια ήταν η σηµαντικότερη µάχη του Ιερού Λόχου; Ποιο ήταν το αποτέλεσµά της;
4. Η Ελληνική Επανάσταση σε τι ωφελήθηκε από την επανάσταση στην Μολδοβλαχία;

5.Ανακαλύπτω στον χαρτη την ΜΟΛΔΟΒΛΑΧΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΔΡΑΓΑΤΣΆΝΙ.

«Το ένα μεγάλο γιατί;»

Μία ερώτηση κρίσης:

Γιατί πιστεύεις ότι ο Υψηλάντης ρίσκαρε τόσο πολύ;

Το ηρωικό τέλος του Ιερού Λόχου στο Δραγατσάνι — Τι μήνυμα δίνει;

dagatsani

Η μάχη στο Σκουλένι. Έργο του Peter von Hess

1. Η μάχη στο Σκουλένι — Τι παρατηρώ;

Πού εστιάζει ο ζωγράφος; Στους Έλληνες, στους Τούρκους ή στη σύγκρουση;
Πώς παρουσιάζεται το συναίσθημα; (φόβος, αποφασιστικότητα, χάος;)
Πώς φαίνεται η αριθμητική υπεροχή των αντιπάλων;

Το ηρωικό τέλος του Ιερού Λόχου στο Δραγατσάνι. Έργο του Peter von Hess

Με ποιους τρόπους φαίνεται το ηρωικό στοιχείο;
Οι φοιτητές μοιάζουν με «στρατιώτες» ή με νεαρούς, άπειρους εθελοντές;
Πού βρίσκεται ο θεατής: μέσα στη μάχη ή παρατηρητής απ’ έξω;

Τι δείχνει ο πίνακας για το πείσμα και τον κίνδυνο που αντιμετώπισαν οι αγωνιστές;

🔹 Για το Σκουλένι
🔹 Για το Δραγατσάνι Πώς παρουσιάζει ο ζωγράφος τη θυσία του Ιερού Λόχου; Συμφωνείς ή διαφωνείς με τον τρόπο;

Η μάχη στο Δραγατσάνι

Διάβασε προσεκτικά τη γελοιογραφία.

Σκέψου ποιο γεγονός σχολιάζει και ποιο μήνυμα περνάει. Βρες έναν τίτλο με 3–6 λέξεις που να δείχνει:

τι συνέβη, ή
τι ειρωνεύεται, ή
ποιο είναι το σημαντικό στοιχείο.
Γράψε τον τίτλο στο χαρτί ή στον πίνακα.

«Το Συνέδριο της Βιέννης αποφασίζει για τους λαούς»«Οι μεγάλοι της Ευρώπης μοιράζουν την τύχη των άλλων«Η Ευρώπη μετά τον Ναπολέοντα»«Οι ισχυροί αποφασίζουν, οι υπόδουλοι παρακολουθούν» «Όταν οι ισχυροί γράφουν ιστορία… χωρίς να ρωτήσουν κανέναν»

Τρίτη 16 Δεκεμβρίου 2025

ΙΓΚΛΟΥ- ΣΙΒΗΡΙΑ-ΠΕΙΡΑΜΑ γλωσσα -φυσικη-γεωγραφία

Γιατί δε λιώνουν τα ιγκλού;

Κείμενο

(διαβάζω προσεκτικά)

Το ιγκλού είναι ένα προσωρινό σπίτι που χρησιμοποιούν οι Ινουίτ τον χειμώνα. Κατασκευάζεται από κομμάτια παγωμένου χιονιού, τα οποία τοποθετούνται έτσι ώστε να σχηματίζεται ένας θόλος. Τα κενά ανάμεσα στα κομμάτια γεμίζονται με χιόνι.

Μέσα στο ιγκλού οι άνθρωποι ανάβουν μια μικρή λάμπα και με την παρουσία τους παράγουν λίγη θερμότητα. Αυτή η μικρή ποσότητα θερμότητας είναι αρκετή για να ζεστάνει τον μικρό εσωτερικό χώρο.

Το ιγκλού δεν λιώνει, γιατί το χιόνι περιέχει παγιδευμένο αέρα και είναι κακός αγωγός της
θερμότητας. Έτσι, η θερμότητα μένει κυρίως μέσα στο ιγκλού και δεν φεύγει εύκολα προς τα έξω, ενώ το έντονο κρύο του περιβάλλοντος δεν μπαίνει εύκολα μέσα.

Εξωτερικά, λόγω των πολύ χαμηλών θερμοκρασιών, το ιγκλού παραμένει παγωμένο και σκληρό. Το σχήμα του θόλου βοηθά ώστε, αν λιώσει λίγο χιόνι στο εσωτερικό, να μην στάζει.

Με τον καιρό, το χιόνι μπορεί να μετατραπεί σε πάγο. Όταν συμβεί αυτό, το ιγκλού δεν μονώνει πια καλά και τότε οι Ινουίτ το εγκαταλείπουν.

Α. Ερωτήσεις

Κατανόησης

Ποιος λαός χρησιμοποιεί τα ιγκλού και πότε;
Από ποια υλικά κατασκευάζονται τα ιγκλού;
Ποιος είναι ο σκοπός της κατασκευής του ιγκλού;
Γιατί το ιγκλού είναι κατάλληλο για πολύ κρύες περιοχές;
Γιατί αρκεί λίγη θερμότητα για να ζεσταθεί το εσωτερικό του;
Για ποιο λόγο το χιόνι θεωρείται κακός αγωγός της θερμότητας;
Τι συμβαίνει στη θερμότητα μέσα στο ιγκλού;
Πώς βοηθά το σχήμα του ιγκλού;
Γιατί οι Ινουίτ εγκαταλείπουν το ιγκλού μετά από κάποιο χρονικό διάστημα;

Β. Σωστό ή Λάθος (με αιτιολόγηση)

☐ Το ιγκλού λιώνει εύκολα επειδή μέσα έχει ζέστη.
☐ Το χιόνι είναι καλός αγωγός της θερμότητας.
☐ Ο παγιδευμένος αέρας στο χιόνι βοηθά στη θερμομόνωση.
☐ Το εξωτερικό του ιγκλού παραμένει παγωμένο λόγω του έντονου ψύχους.
☐ Όταν το χιόνι γίνει πάγος, το ιγκλού μονώνει καλύτερα.

Γ. Σύνδεση με Φυσική – Καλοί & Κακοί Αγωγοί

Στο ιγκλού, το χιόνι λειτουργεί ως:
☐ καλός αγωγός
☐ κακός αγωγός
Αν το ιγκλού ήταν φτιαγμένο από μέταλλο, τι θα συνέβαινε στη θερμότητα;
Γιατί ο αέρας βοηθά να κρατιέται η ζέστη μέσα στο ιγκλού;

Δ. Μία ερώτηση σκέψης

Γιατί ένα μάλλινο ρούχο μας κρατά ζεστούς, όπως το χιόνι στο ιγκλού;

Λεξιλόγιο – λέξεις από το κείμενο

προσωρινό
κατασκευή
θόλος
θερμότητα
μονώνει

👉Να βάλετε κάθε λέξη σε πρόταση.

Δομή κειμένου

Πού ζουν οι άνθρωποι;
Ποιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν;
Πώς το λύνουν;

Β. Στη ΦΥΣΙΚΗ – Θερμότητα / Αγωγοί

Από το κείμενο βρίσκω:

τον κακό αγωγό: χ........... (με αέρα)
τη θερμότητα:α......................., λ..................
τη μονωτική λειτουργία

👉 Όχι θεωρία – εφαρμογή.

Γ. «Η ζωή σε άλλους τόπους» (διαθεματική σύνδεση)

Σύγκριση με άλλες περιοχές

Τόπος	Κατοικία	Υλικό	Γιατί
Πολικές περιοχές	Ιγκλού	Χιόνι	Κρατά τη θερμότητα
Έρημος	Σπίτια από λάσπη	Πηλός	Κρατά δροσιά
Τροπικές περιοχές	Καλύβες	Ξύλο – φύλλα	Αερισμός
Ελλάδα (παλιά)	Πέτρινα σπίτια	Πέτρα	Σταθερή θερμοκρασία

👉 Η φύση → το υλικό → ο τρόπος ζωής

Δ. Παραγωγή λόγου (Γλώσσα )

Δραστηριότητα

«Διάλεξε έναν τόπο με πολύ κρύο ή πολλή ζέστη και περιέγραψε πώς θα ήταν ένα σπίτι εκεί.»

Κριτήρια:

Πού βρίσκεται ο τόπος
Τι καιρό έχει
Από τι υλικά είναι το σπίτι
Πώς βοηθά τους ανθρώπους

Μία πρόταση-κλειδί

Οι άνθρωποι φτιάχνουν τα σπίτια τους ανάλογα με το περιβάλλον στο οποίο ζουν.

Η ζωή στη Σιβηρία

Η Σιβηρία είναι μια μεγάλη περιοχή της βόρειας Ασίας,

όπου τον χειμώνα οι θερμοκρασίες μπορεί να φτάσουν τους –40°C. Οι χειμώνες είναι πολύ μεγάλοι και το έδαφος συχνά είναι παγωμένο για πολλούς μήνες.

Οι άνθρωποι που ζουν στη Σιβηρία χτίζουν τα σπίτια τους με χοντρούς τοίχους από ξύλο ή πέτρα. Τα σπίτια έχουν μικρά παράθυρα και δυνατές πόρτες, ώστε να μη χάνεται εύκολα η θερμότητα.

Μέσα στα σπίτια χρησιμοποιούν σόμπες ή τζάκια για να ζεσταίνονται. Τα ξύλα καίγονται και παράγουν θερμότητα, η οποία κρατιέται μέσα στο σπίτι χάρη στους χοντρούς τοίχους και τη μόνωση.

Τα ρούχα των ανθρώπων είναι επίσης πολύ χοντρά και φτιαγμένα από γούνα ή μαλλί. Αυτά τα υλικά είναι κακοί αγωγοί της θερμότητας και βοηθούν το σώμα να κρατά τη ζέστη του.

Έτσι, οι άνθρωποι στη Σιβηρία προσαρμόζουν τα σπίτια και τα ρούχα τους στις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.

Ερωτήσεις κατανόησης

Πώς είναι ο χειμώνας στη Σιβηρία;
Από ποια υλικά χτίζονται τα σπίτια στη Σιβηρία;
Γιατί τα σπίτια έχουν μικρά παράθυρα;
Πώς ζεσταίνονται οι άνθρωποι μέσα στα σπίτια;
Γιατί τα ρούχα από μαλλί ή γούνα κρατούν ζεστό το σώμα;

Σύνδεση με Φυσική – Καλοί και κακοί αγωγοί

Το ξύλο και το μαλλί είναι καλοί ή κακοί αγωγοί της θερμότητας;
Γιατί δεν χρησιμοποιούν μέταλλο για τους τοίχους των σπιτιών;
Ποια κοινά στοιχεία έχουν τα σπίτια της Σιβηρίας με τα ιγκλού;

Σύγκριση

Όπως το χιόνι στο ιγκλού, έτσι και το ξύλο, το μαλλί και η γούνα στη Σιβηρία κρατούν τη θερμότητα μέσα.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ – Πείραμα: Καλοί και Κακοί Αγωγοί

Όνομα: …………………………… Ημερομηνία: …………………

Σκοπός

Να δούμε ποια υλικά μεταφέρουν πιο γρήγορα τη θερμότητα και ποια όχι.

Υλικά

1 μεταλλικό κουτάλι
1 ξύλινο κουτάλι ή σπάτουλα
Λίγη σοκολάτα ή βούτυρο / κερί
Ζεστό νερό
Χρονόμετρο / ρολόι

Διαδικασία

Βάζω λίγη σοκολάτα ή βούτυρο στην άκρη του μεταλλικού κουταλιού.
Κάνω το ίδιο στην άκρη του ξύλινου κουταλιού.
Βάζω την άλλη άκρη των κουταλιών σε ζεστό νερό για λίγα δευτερόλεπτα.
Παρατηρώ ποιο κουτάλι ζεσταίνει πιο γρήγορα τη σοκολάτα / βούτυρο.

Παρατηρήσεις

Υλικό	Τι παρατηρώ	Τι σημαίνει αυτό για τη μετάδοση θερμότητας
Μέταλλο	………………………………………	………………………………………
Ξύλο	………………………………………	………………………………………

Σχέδιο

Σχεδίασε τι έκανες στο πείραμα:
(Σχεδιάζω κουτάλια, σοκολάτα/βούτυρο, ζεστό νερό)

…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………

Συμπέρασμα

Ποιο υλικό είναι καλός αγωγός; ………………………………………
Ποιο υλικό είναι κακός αγωγός; ………………………………………
Πώς συνδέεται αυτό με τα σπίτια στην Σιβηρία και τα ιγκλού;
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………

Σημείωση

Βλέπουμε την άμεση σύνδεση με τη ζωή σε πολύ κρύες περιοχές και κατανοούμε γιατί το χιόνι, το ξύλο και τα μαλλιά είναι κακοί αγωγοί, ενώ το μέταλλο όχι.

....................................................................

Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 2025

2.ΠΩΣ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ Η ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ-λυσεις ασκησεων

Στόχος 1

Πρόβλεψη της ροής θερμικής ενέργειας

Το κουτάλι που «μαθαίνει»

Κατάσταση:
Βάζουμε ένα μεταλλικό κουτάλι σε ζεστό τσάι.

Ερώτηση πρόβλεψης:
– Το κουτάλι θα ζεσταθεί ή θα κρυώσει το τσάι;

Απάντηση:
Θα...............................................

Συμπέρασμα:

Το παγάκι που «χάνεται»

Κατάσταση:
Παγάκι στο χέρι ή σε πιάτο.

Πρόβλεψη:
– Πού πάει το κρύο;
(κλασικό παιδικό ερώτημα!)

Κατανόηση:
Δεν «φεύγει το κρύο» →

Η ενέργεια ρέει από το χέρι στο παγάκι.

Το «κρύο δεν πάει πουθενά» — τελεία.

Δύο μπουκάλια, μία ιστορία

Κατάσταση:
Ένα μπουκάλι με ζεστό νερό, ένα με κρύο. Τα ακουμπάμε.

Πρόβλεψη:
– Ποιο θα αλλάξει;
– Θα μείνει κάποιο ίδιο;

Απάντηση-κλειδί:

Το καλοριφέρ & το παράθυρο

Κατάσταση:
Καλοριφέρ αναμμένο, παράθυρο κρύο.

Πρόβλεψη:
– Προς τα πού ταξιδεύει η θερμότητα;

Σύνδεση ζωής:
Γι’ αυτό πληρώνουμε θέρμανση 😄

Το μεταλλικό θρανίο (χειμώνας!)

Κατάσταση:
Ξύλινο θρανίο – μεταλλικό πόδι.

Ερώτηση:
– Γιατί το μέταλλο «φαίνεται» πιο κρύο;

Κατανόηση:
Το μέταλλο

«Η θερμότητα ψάχνει ισορροπία.»

Δύο σώματα έχουν διαφορετική θερμοκρασία.

👉 Προς τα πού θα κινηθεί η θερμική ενέργεια;
👉 Γιατί;

διαθεματικό κλείσιμο (30″)

- Θαλής: η φύση έχει κανόνες → παρατηρώ, προβλέπω.
- Ηράκλειτος: τίποτα δεν μένει ακίνητο → ούτε η θερμότητα.
«Τα πάντα ρει» = η ενέργεια δεν κάθεται.
Φυσική: η ενέργεια ρέει

📌 Όχι γιατί «το λέει το βιβλίο»
📌 αλλά γιατί το ζούμε

Οι τρόποι μετάδοσης της θερμότητας

👉 Η θερμότητα μεταδίδεται με τρεις τρόπους.

1️⃣ Αγωγή

Όταν τα σώματα ακουμπάνε.

Παράδειγμα:
Κουτάλι μέσα σε ζεστό τσάι → το κουτάλι ζεσταίνεται.

👉 Η θερμότητα περνά από το τσάι στο κουτάλι επειδή αγγίζονται.

2️⃣ Μεταφορά

Όταν κινείται υγρό ή αέριο.

Παράδειγμα:
Το ζεστό νερό ανεβαίνει στην κατσαρόλα, το κρύο κατεβαίνει.

👉 Η θερμότητα μεταφέρεται επειδή κινείται το νερό.

3️⃣ Ακτινοβολία

Χωρίς επαφή. Χωρίς αέρα.

Παράδειγμα:
Ο Ήλιος ζεσταίνει τη Γη.

👉 Η θερμότητα έρχεται με ακτίνες.

Αγωγή = ακουμπάει
Μεταφορά = κινείται
Ακτινοβολία = ακτίνες

Ερωτηματα κατανόησης

Ένα ζεστό φλιτζάνι τσάι έχει ένα κουτάλι μέσα. Προς τα πού θα κινηθεί η θερμότητα; Γιατί;

Ένα ζεστό και ένα κρύο μπουκάλι ακουμπούν. Τι θα συμβεί στη θερμοκρασία τους;

Πλησιάζεις το χέρι σου στη φωτιά χωρίς να την ακουμπήσεις. Τι νιώθεις και γιατί;

ΜΑΘΑΙΝΩ:

1.Η θερμότητα έχει τρεις τρόπους διάδοσης:

Με αγωγή
Με μεταφορά
Με ακτινοβολία

2.- Διάδοση θερμότητας με αγωγή

Συχνά ακούς την έκφραση «κλείσε το παράθυρο για να μην μπαίνει κρύο». Σωστότερα θα έπρεπε να λέμε, για να εμποδιστεί η μεταφορά θερμότητας από το θερμότερο εσωτερικό του σπιτιού προς το ψυχρότερο περιβάλλον.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

3.Η θερμότητα μεταδίδεται με αγωγή από την πιο ζεστή προς την πιο κρύα άκρη της βελόνας.

Oταν δύο σώματα βρίσκονται σε επαφή, η θερμότητα διαδίδεται με αγωγή.

4. Τα διάφορα σώματα χωρίζονται σε καλούς και κακούς αγωγούς της θερμότητας ανάλογα με το πόσο εύκολα μεταδίδεται η θερμότητα σε αυτά.

Τα υλικά που είναι καλοί αγωγοί της θερμότητας λέμε ότι έχουν μεγάλη θερμική αγωγιμότητα.

Καλοί αγωγοί είναι κυρίως τα μέταλλα, όπως χαλκός, σίδηρος

ενώ

κακοί είναι το γυαλί, το ξύλο, το πλαστικό, ο φελλός, το χαρτί, ο αέρας κλπ

Οι κακοί αγωγοί λέγονται και θερμομονωτικά υλικά.

.......................................................ΕΩΣ....ΕΔΩ......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο

Πως μεταφέρεται η θερμοκρασία με αγωγή

Παράδειγμα :

θέρμανση μεταλλικής ράβδου με κομμάτια κεριού από φλόγα λυχνίας
μεταφέρουν ενέργεια στα γειτονικά μόρια
πρώτα λιώνουν τα κομμάτια κεριού που βρίσκονται κοντά στο άκρο που θερμαίνεται

Βλέποντας την παρακάτω εικόνα θα μπορέσεις να εξηγήσεις και καλύτερα την εφαρμογή που ακολουθεί.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Η θερμότητα ρέει πάντα από το σώμα που έχει την ψηλότερη θερμοκρασία προς το σώμα που έχει τη χαμηλότερη. Όταν τα σώματα αποκτήσουν ίδια θερμοκρασία παύει να υπάρχει ροή θερμότητας.

Πώς θα μπει σωστά το βέλος παρακάτω;

Θαλής

Ο Θαλής ο Μιλήσιος είναι μέγεθος ασύλληπτο. Είναι η αρχή των πάντων. Είναι ο πρώτος φυσικός στην ιστορία. Είναι ο άνθρωπος που από το 600 π.Χ. στην ουσία είπε στους συνανθρώπους του: «Αφήστε τις ανοησίες και κατανοήστε τον κόσμο με τη λογική».

Ηράκλειτος

Η Μεγάλη Φράση στην ανθρώπινη ιστορία πρωτοειπώθηκε από αυτόν: «Ο κόσμος δεν είναι φτιαγμένος ούτε από χέρι Θεού ούτε από χέρι ανθρώπου. Απλώς είναι». Ήταν ο πρώτος που αντιλήφθηκε σε βάθος τον άνθρωπο λέγοντας «το πεπρωμένο μας είναι ο χαρακτήρας μας». Είναι ο Ηράκλειτος ο Μέγας.

Τι είναι η θερμότητα;

Φαντάσου πως αποφάσισες να φτιάξεις ένα κέικ για να κεράσεις τους φίλους σου.

Το κέικ ψήνεται στους 200 oC για αρκετή ώρα τώρα, οπότε και αποφασίζεις ότι είναι έτοιμο.

Τη στιγμή που βγάζεις το ταψί με το κέικ από τον φούρνο προσέχεις πολύ περισσότερο να μην ακουμπήσεις το ταψί, παρά το κέικ.

Γιατί όμως; Είναι άραγε επειδή το ταψί είναι πιο ζεστό από το κέικ; Αν και τα δύο αντικείμενα βρισκόταν στον φούρνο για την ίδια ώρα πως είναι δυνατόν να έχουν διαφορετική θερμοκρασία;

Για να απαντήσουμε σε αυτό, θα πρέπει πρώτα να καταλάβουμε τι είναι η θερμότητα, τι η θερμοκρασία και τι η θερμική ενέργεια.

Η θερμική ενέργεια είναι η εσωτερική ενέργεια που έχει η ύλη λόγω των ατόμων και μορίων της που κινούνται ασταμάτητα προς κάθε δυνατή κατεύθυνση, σαν ροκαδες σε συναυλία.

Πηγή: By Greg L at the English language Wikipedia, CC BY-SA 3.0,
https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1325234

Χέρια πόδια στην αυλή κι όλοι πέφτουνε στη γη!

Όσο πιο ζωηρά κινούνται αυτά τα σωματίδια, τόσο περισσότερη θερμική ενέργεια έχει το σώμα και τόσο μεγαλύτερη είναι η θερμοκρασία του.

Άρα η θερμοκρασία είναι ένας τρόπος που οι ίδιοι επινοήσαμε για να μας λέει πόσο ζεστό ή κρύο είναι ένα σώμα, δηλαδή τελικά πόσο γρήγορα κινούνται τα μόριά του.

Η θεωρητικά χαμηλότερη θερμοκρασία στο σύμπαν είναι το απόλυτο μηδέν, δηλαδή οι -273.15 oC, ή αλλιώς η βαθμολογία μου στο μάθημα της Φυσικής στο σχολείο.😍

Αν βγω από το μπάνιο και πατήσω ξυπόλητος στα πλακάκια τα πόδια μου θα κρυώσουν γιατί η θερμότητα φεύγει γρήγορα από το σώμα μου και καταλήγει στο πάτωμα μέσω αγωγής. Αν επιχειρήσω να ανακατέψω μια καυτή σούπα με ένα μεταλλικό κουτάλι (γιατί η ξύλινη κουτάλα είναι στον νεροχύτη και βαριέμαι να την πλύνω), η θερμότητα θα μεταδοθεί από τη σούπα στα δάχτυλά μου μέσω του κουταλιού και θα με κάψει. Γενικά η θερμότητα μεταφέρεται με αγωγή κυρίως στα στερεά σώματα.

Τη μεταφορά ενέργειας από ένα θερμό σε ένα ψυχρό σώμα, την ονομάζουμε θερμότητα. Η έννοια της θερμότητας χρησιμοποιείται μόνο για το χρονικό διάστημα όπου συμβαίνει μεταφορά ενέργειας. Για παράδειγμα, το φλιτζάνι με τον καφέ έχει θερμική ενέργεια λόγω της κίνησης των μορίων του, αλλά δεν έχει θερμότητα. Ο καφές που μόλις ψήσαμε έχει θερμική ενέργεια αλλά δεν έχει θερμότητα. Από τη στιγμή όμως που θα αδειάσουμε το ζεστό καφέ στο φλιτζάνι θα αρχίσει ροή ενέργειας από τον καφέ προς το φλιτζάνι, η οποία ταυτίζεται με την έννοια της θερμότητας.

Μπαινω στο εργαστηριο φυσικης και κανω το πειραμα.τι παρατηρω;