Παιχνίδι -Τα Διονύσια

Περιγραφή παιχνιδιού Τι ξέρετε για τη λαμπρή γιορτή που οργάνωναν οι Αθηναίοι προς τιμή του Διονύσου; Τι μπορεί να μάθει κανείς ξεφυλλίζοντας το ημερολόγιο της γιορτής; Αναζητήστε τις απαντήσεις και ελάτε να ανακαλύψουμε μαζί ποια κτήρια χρησιμοποιούνταν κατά τη διάρκεια των Μεγάλων Διονυσίων κάτω από τη σκιά της Ακρόπολης. Μην ξεχάσετε να κάνετε μια τελευταία στάση στο Διονυσιακό θέατρο για να βοηθήσετε κάποιους από τους θεατές να βρουν τη θέση τους λίγο πριν ξεκινήσει η παράσταση. Πηγή https://ancienttheater.culture.gr

Παιχνίδι Ο Διόνυσος και οι φίλοι του

Περιγραφή Παιχνιδιού Αν έχετε παρατηρητικότητα και είστε καλοί στους γρίφους, ελάτε μαζί μου για να διακοσμήσουμε μαζί αγγεία με πρωταγωνιστές το θεό Διόνυσο και τους φίλους τους. Προσέξτε όμως! Δεν μπορείτε να διαλέξετε τυχαία τη θέση των χαρακτήρων. Θα σας καθοδηγήσουν τα λόγια και οι κινήσεις τους. Μην χάνετε χρόνο, η παρέα του Διονύσου σας περιμένει να παίξετε μαζί της!

 

Τα Διονύσια

ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΟΝΥΣΙΑΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΙΣ ΑΠΟΚΡΙΕΣ

Το θέατρο στη δημοκρατική Αθήνα 

Τ

Διονυσιακές γιορτές και θεατρικοί αγώνες.

Σαν να ήμασταν εκεί… 

Το ημερολόγιο της γιορτής 8η ημέρα του Ελαφηβολιώνα, ο προάγων 

Δύο μέρες πριν την έναρξη των δραματικών αγώνων γίνεται η επίσημη παρουσίαση όλων των δραμάτων που θα διαγωνιστούν. Η διαδικασία αυτή λέγεται «προάγων» και από τα μέσα του 5ου αι. Οι ποιητές και ο θίασός τους, ο χορός, οι υποκριτές και ο χορηγός, εμφανίζονται φορώντας στεφάνια μπροστά στο συγκεντρωμένο πλήθος και ανακοινώνουν τους τίτλους και το θέμα των έργων τους ή δίνουν μια περίληψή τους. 

9η ημέρα του Ελαφηβολιώνα, η αναβίωση του ερχομού του θεού στην πόλη

 Μία μέρα πριν τη γιορτή οι Αθηναίοι αναβιώνουν τον ερχομό του θεού Διόνυσου στην πόλη τους.

10η ημέρα του Ελαφηβολιώνα, η γιορτή ξεκινά 

Τη μέρα αυτή αρχίζει στην ουσία η γιορτή. Νωρίς το πρωί ξεκινά η μεγάλη πομπή της θυσίας. Κόσμος πολύς… Πολίτες χωρισμένοι ανά φυλές, μέτοικοι (ξένοι κάτοικοι), ακόμα και γυναίκες συμμετέχουν σε μία από τις σπάνιες ευκαιρίες που έχουν να βγουν από το σπίτι. 

Κι αφού ολοκληρωθούν οι τελετές, όλοι παίρνουν το δρόμο για το γειτονικό θέατρο.

 Ήρθε η στιγμή να παρακολουθήσουν όλοι την απονομή των τιμητικών διακρίσεων .Η πόλη τιμά τους άξιους πολίτες της και επιδεικνύει τον πλούτο και τη δύναμή της. Η μέρα όμως δεν τελειώνει εδώ. Το απόγευμα, σειρά έχει ο διαγωνισμός των δέκα φυλών της Αττικής σε χορούς διθυράμβων.

 Κάθε φυλή έχει επιλέξει έναν χορό πενήντα αντρών κι έναν πενήντα αγοριών για να διαγωνιστούν. Οι θεατές παρακολουθούν, δηλαδή, 20 διθυραμβικούς χορούς συνολικά! Η επιλογή άλλοτε εύκολη, άλλοτε δύσκολη. Αυτοί που βραβεύονται είναι οι χορηγοί, ως εκπρόσωποι της φυλής τους, αλλά και οι ποιητές. Οι χορηγοί παίρνουν για έπαθλο έναν τριποδικό λέβητα και οι ποιητές πιθανόν έναν ταύρο, που θα  αφιερώσουν στο Διόνυσο. Το πρόγραμμα είναι εξαντλητικό και η μέρα πλησιάζει στο τέλος της. Η κούραση είναι μεγάλη κι ο κόσμος έχει ανάγκη να διασκεδασει.Χαρούμενες παρελάσεις στους δρόμους της πόλης, γέλια και πειράγματα, ξεφάντωμα παντού. Ένα μικρό διάλειμμα πριν τους θεατρικούς αγώνες που θα ακολουθήσουν τις επόμενες τέσσερις μέρες…

11η έως 14η του Ελαφηβολιώνα, οι δραματικοί αγώνες 

Καιρός ειρήνης και οι αγώνες κρατούν τέσσερις μέρες. Οι παραστάσεις ξεκινούν με την ανατολή του ήλιου, όσο περισσότερο φυσικό φως τόσο το καλύτερο, άλλωστε. Διαρκούν μέχρι και τη δύση. Χρόνος πολύς για διαλείμματα δεν υπάρχει. Απαραίτητος εξοπλισμός για τους θεατές λίγο πρόχειρο φαγητό για να αντέξουν, μαξιλάρια για να κάθονται πιο άνετα και κυρίως ζεστά ρούχα. Πριν ξεκινήσουν οι παραστάσεις, δεν ξεχνούν τις θυσίες στον Διόνυσο.  Η σειρά εμφάνισης των διαγωνιζόμενων ορίζεται με κλήρωση, όπως και στους διθυραμβικούς χορούς. Τυχερός αυτός που θα κληρωθεί τελευταίος, αφού το κοινό θα έχει νωπές ακόμη τις εντυπώσεις του από τα έργα του. Η πρώτη μέρα ξεκινά πάντα με το διαγωνισμό πέντε κωμικών ποιητών. Ο καθένας παρουσιάζει από ένα έργο. Τις υπόλοιπες τρεις σειρά έχουν τρεις τραγικοί ποιητές. Κάθε μία μέρα αντιστοιχεί σε ένα ποιητή που πρέπει να παρουσιάσει τέσσερα έργα του, τρεις τραγωδίες και ένα σατυρικό δράμα. Η θεατρική πράξη σε όλο της το μεγαλείο! Είναι 5ος αιώνας και κατά τη διάρκεια της σπουδαίας γιορτής των Μεγάλων Διονυσίων οι θεατές ζουν μία ξεχωριστή εμπειρία. Παρακολουθούν συνολικά 20 διθυραμβικούς χορούς και 17 έργα, όλα καινούργια και για μία μόνο παράσταση! Αν μετρήσει κανείς και τον αριθμό των συντελεστών, το άθροισμα είναι εντυπωσιακό. Σ’ όλες τις κατηγορίες μαζί συμμετέχουν περίπου 1.160 χορευτές, 24 υποκριτές και 28 αυλητές! Το βράδυ της πέμπτης ημέρας είναι η μεγάλη στιγμή της ανάδειξης των νικητών του τραγικού αγώνα. Η γιορτή των Μεγάλων Διονυσίων φτάνει στο τέλος της. Τις επόμενες μέρες (συνήθως την 16η Ελαφηβολιώνα) η εκκλησία του δήμου θα συγκεντρωθεί στο θέατρο για να κρίνει τη διοργάνωση της γιορτής από τον Επώνυμο άρχοντα. Σε περίπτωση που έχουν γίνει καταγγελίες για παραβάσεις ή κακή συμπεριφορά άλλων πολιτών κατά τη διάρκεια της γιορτής, πρέπει οπωσδήποτε να συζητηθούν. Κι αν έρθουν μέρες πολέμου, πόσο διαφορετικά γίνονται όλα; Όσο κράτησε ο πολυτάραχος Πελοποννησιακός Πόλεμος, ακόμα και τότε οι δραματικοί αγώνες δεν σταμάτησαν! Μειώθηκαν μόνο οι μέρες της διεξαγωγής τους, από τέσσερις σε τρεις. Σε τέτοιους καιρούς οι Αθηναίοι είχαν μεγάλη ανάγκη να εξοικονομούν χρήματα για τις πολεμικές επιχειρήσεις. Έτσι, πλέον παρουσιάζονταν τρεις κωμωδίες, μία μετά από κάθε μέρα τραγικής διδασκαλίας

ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΟΝΥΣΙΑΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

Για να αναζητήσει κανείς τις ρίζες του θεάτρου, θα πρέπει στην ουσία να ψάξει στα βάθη της ανθρώπινης ιστορίας. Όμως,η αρχή του θεάτρου εντοπίζεται με ακρίβεια τόσο στο χώρο όσο και στον χρόνο: Αθήνα, 6ος αι. π.Χ. Στην πόλη αυτή γεννήθηκε η δραματική ποίηση με τη μορφή τραγωδίας. Ήταν ένα πρωτότυπο δημιούργημα με δικούς του κανόνες και γνωρίσματα αλλά και μια ιδιαίτερη μορφή έκφρασης. Με το συνδυασμό λόγου, μουσικής και μύθου εκφράστηκαν ιδέες, αξίες ακόμη και πολιτικοί στοχασμοί

Ο Αριστοτέλης για τη γέννηση της ποίησης

Η τέχνη της ποίησης απασχόλησε ιδιαίτερα τον Αριστοτέλη.

Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, λοιπόν, η ποίηση πηγάζει από δύο φυσικές δεξιότητες του ανθρώπου.

 Η δύναμη της μίμησης και η αίσθηση της μελωδίας και του ρυθμού.

Από τις προϊστορικές ήδη κοινωνίες ο άνθρωπος στην προσπάθειά του να κατανοήσει και να ερμηνεύσει τον κόσμο και τις μυστηριώδεις δυνάμεις της φύσης, να εκφράσει τους φόβους, τις χαρές και τους πόθους του, να προστατευθεί από φανταστικούς ή πραγματικούς κινδύνους, χρησιμοποίησε τη μυθοπλασία και τη μίμηση.

Με αφετηρία τη μινωική Κρήτη 

Στην Κρήτη των μινωικών χρόνων εντοπίζονται ίσως τα πρώτα θεατρικά δρώμενα στον ελλαδικό χώρο. Ήταν στην ουσία ιερές τελετουργίες στο πλαίσιο της μινωικής λατρείας. Οι Μινωίτες είχαν συνδέσει το μυστήριο της ζωής και της δημιουργίας με τη γυναικεία φύση, την οποία, μάλιστα, είχαν θεοποιήσει. 

Όταν τα αρχαιολογικά ευρήματα αποκαλύπτουν. Γιατί όμως το δράμα συνδέθηκε με τα δρώμενα του Διονύσου και όχι κάποιου άλλου θεού από το ελληνικό πάνθεον; 

Ο Ευριπίδης λέει:

«Ο Διόνυσος είναι θεός του γλεντιού, βασιλεύει στα συμπόσια ανάμεσα σε λουλουδένια στέφανα, ζωηρεύοντας τους χαρούμενους χορούς στον ήχο της φλογέρας. Γέλια τρελά προκαλεί και διώχνει τις μαύρες έγνοιες.

». Οι δυο τεχνικές του Διονύσου είναι το κρασί κι ο χορός` σκοπός του δε η «κάθαρσις» με την ψυχολογική σημασία.  

Τα Διονύσια ήταν πομπή, με άνθη, σατιρικά τραγούδια, μουσικούς και πειράγματα, που έλεγαν ντυμένοι ως σάτυροι -ακόλουθοι του Διονύσου, κρατώντας λαμπάδες,θύρσους κοσμημένους με κισσό - και φορώντας προσωπίδες . Ο κορυφαίος σε άρμα – με τα πειράγματά του έσουρνε σε άλλους «τα εξ αμάξης

»… Οι περισσότερες από τις διονυσιακές γιορτές και έθιμα των αρχαίων Ελλήνων πέρασαν στο Βυζάντιο και έφτασαν μέχρι τα χρόνια μαςΑπό τη μίμηση στη δράση

Στην Αττική έμελλε ο διθύραμβος να διαμορφωθεί σε δράμα, να περάσει, δηλαδή, από τη μίμηση στη δράση. 

Γύρω στα μέσα του 6ου αι. π.Χ. ένας ποιητής από το δήμο Ικαρίας της Αττικής (σημερινός Διόνυσος), ο Θέσπης, έκανε ένα επαναστατικό βήμα στην εκτέλεση του διθυράμβου. Ο πρωτοχορευτής  που ως τότε οδηγούσε το χορό, βγήκε από την ομάδα και στάθηκε απέναντί της. Με τη μορφή κάποιου προσώπου της ιστορίας, φορώντας προσωπείο, «υποκρίθηκε», συζητούσε, δηλαδή, με τον χορό ή εξηγούσε την ιστορία, λέγοντας, για παράδειγμα, τι συνέβη στον ίδιο ή σε κάποιο άλλο πρόσωπο. Αυτές οι ερωταποκρίσεις επαναλήφθηκαν, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένας διάλογος ανάμεσα στο άτομο και την ομάδα. Σύμφωνα με την παράδοση, πρωτοχορευτής ήταν ο ίδιος ο Θέσπης που έκανε διάλογο με το χορό. Έτσι, έγινε ο πρώτος υποκριτής, ο πρώτος ηθοποιός, δηλαδή, σύμφωνα με την κυριολεκτική σημασία της λέξης σήμερα. Με την καινοτομία αυτή του Θέσπη άνοιξε ο δρόμος για έναν αμεσότερο τρόπο μίμησης. Οι μύθοι έπαψαν πια να είναι αφήγηση πράξεων και έγιναν δράση, μίμηση, αναπαράσταση πράξεων. 

Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών

 

Μια λέξη. Ένα ίχνος. Ένα ταξίδι.

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών, γιορτάσαμε στο σχολείο μας τη γλωσσική και πολιτιστική πολυμορφία της Ευρώπης, ακολουθώντας τα ίχνη μιας λέξης μέσα στον χρόνο.

Ξεκινήσαμε από ένα αρχαίο ίχνος και φτάσαμε μέχρι τις γλώσσες της Ευρώπης.

Ψάξαμε, αναρωτηθήκαμε, λύσαμε γρίφους, ανοίξαμε χάρτες και αφήσαμε την κίτρινη κλωστή να μας οδηγήσει.

Έτσι γεννήθηκε το «Μυστικό μιας Λέξης», ένα μαθητικό διαδραστικό γλωσσικό ταξίδι με πρωταγωνιστές τα ίδια τα παιδιά.

Θα ακολουθήσετε την κλωστή μέχρι το τέλος;

1940

  Έχετε  δύο φωτογραφίες από το 1940. Βρείτε μόνοι σας από πού προέρχονται και τι μπορείτε να μάθετε γι’ αυτες...

ΠΗΓΗ    https://www.archivioluce.com/

Να ένα ίχνος. Βρείτε τι μπορείτε να ανακαλύψετε.

Από πού τραβήχτηκε;

 Πότε  τραβήχτηκε;
Μπορούμε να βρούμε την επόμενη φωτογραφία;

  Πώς το αποδεικνύεις;

Το ίδιο το LUCE αναφέρει ότι  έχει 71.648 φωτογραφίες... αλλα δεν τις εχει οργανώσει σε αλμπουμ !   Το φωτογραφικό υλικό  κρύβεται  μέσα στο χάος...

μια λεξη αφήνει ...ιχνη

 https://canva.link/1tl6ndb9ntyv8ow

πατα στην εικονα

ΡΟ

 

https://edl.ecml.at/Events/Events-Database

ΜΙΑ ΛΕΞΗ ΑΦΗΝΕΙ… ΙΧΝΗ

Ακολουθήστε την

Ποια λέξη;
Πού ξεκίνησε;
Ποιος την έγραψε;

Πού ταξίδεψε;👀 Τι είναι αυτά;

https://liber.cnr.it/tablet/view/4098

🤔 Ποιος το έγραψε;
💡 Το καταλάβαμε!

ΜΙΑ ΛΕΞΗ ΑΦΗΝΕΙ… ΙΧΝΗ

Ακολουθήστε την.

🧵

Ποια λέξη;
Πού ξεκίνησε;
Ποιος την έγραψε;
Πού ταξίδεψε;

https://www.themata-archaiologias.gr/%CE%AD%CE%BD%CE%B1-%CE%B9%CE%B5%CF%81%CF%8C-%CE%B2%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CE%BB%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%B5%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%AD%CE%BD%CE%B1-%CF%80%CE%BF/

Δεν ξέρουμε πότε γεννήθηκε.

Ίσως να ήταν ήδη παλιά όταν κάποιος την χάραξε στις πινακίδες της Γραμμικής Β.

 ΑΡΓΟΤΕΡΑ με ρο σαν R και δέλτα σαν τρίγωνο.

Αιώνες ΜΕΤΑ, τη βρίσκουμε γραμμένη στις Αιγές —

Κι ύστερα η λέξη συνεχίζει το ταξίδι της…

ρόδο → rose → rosa → …

Άλλες γλώσσες.
Άλλες γραφές.
Άλλοι ήχοι.

Κι όμως, κάτι από τη λέξη μένει.

Η ίδια λέξη ταξιδεύει.

ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ.

ΤΟ ΙΔΙΟ ΛΟΥΛΟΥΔΙΟι μαθητές αναζητούν τα ίχνη μιας λέξης μέσα στον χρόνο και στις ευρωπαϊκές γλώσσες. Ξεκινούν από αρχαία συστήματα γραφής και μια λέξη χαραγμένη σε πηλό και ακολουθούν τη διαδρομή της μέχρι σήμερα. Με έρευνα, εικόνες, λέξεις και έναν χάρτη της Ευρώπης δημιουργούν συλλογικά μια αφίσα, όπου μια κίτρινη κλωστή οδηγεί από το ένα ίχνος στο άλλο και καταλήγει σε έναν ολάνθιστο κήπο.

γραμμική β

 ΡΟΔΟΝ

ταξιδεύει στην Ευρώπη

Αυτά τα μικρά σημαδάκια τα χάραξε ένας άνθρωπος πριν από 3.400 χρόνια. Κι εμείς σήμερα μπορούμε να διαβάσουμε κάτι που έγραψε!»

Μια λέξη γεννήθηκε στις πινακίδες της Γραμμικής Β, χαράχτηκε στις Αιγές με ρο-σαν-R και δέλτα-τρίγωνο, και άνθισε σε 18 γλώσσες. Σήμερα την κρατάμε στα χέρια μας σαν πέταλο.

🌹 Το ταξίδι του Ρόδου

Όλα ξεκίνησαν από έναν μικρό πήλινο κόσμο.

Πριν από περίπου 3.400 χρόνια, οι άνθρωποι έγραφαν πάνω σε πήλινες πινακίδες με ένα σύστημα γραφής που σήμερα ονομάζουμε Γραμμική Β.

Αλλά υπήρχε ένα μεγάλο ερώτημα:

Πώς μπορούμε εμείς, σήμερα, να διαβάσουμε αυτά που έγραψαν τότε;

Εδώ γνωρίσαμε έναν καινούργιο φίλο.

Τον Μάικλ Βέντρις.

Ο Βέντρις, μαζί με άλλους μελετητές, εργάστηκε για να αποκρυπτογραφήσει τη Γραμμική Β. Με πολλή επιμονή προσπάθησε να καταλάβει τι κρύβονταν πίσω από τα παράξενα σημάδια.

Και τελικά η Γραμμική Β άρχισε να… μιλάει ξανά.

Τα παιδιά στάθηκαν σε αυτή την ιστορία.

Ένας άνθρωπος, κοιτάζοντας σημάδια πάνω σε πηλό που είχαν μείνει σιωπηλά για χιλιάδες χρόνια, προσπάθησε να ακούσει τη φωνή των ανθρώπων που τα είχαν γράψει.

Κι έτσι κι εμείς αρχίσαμε να κοιτάμε διαφορετικά τα αρχαία ευρήματα.

Στην Κνωσό συναντήσαμε τη Γραμμική Β.

Και ύστερα, στις Αιγές, μια πήλινη κούπα μάς έφερε μπροστά σε μια ακόμη παλιά φράση:

«Ῥόδον ἀκμάζει βαιόν»

Τι μας έλεγε;

Τι σχέση είχε το ρόδο με τον βάτο;

Τα παιδιά άρχισαν να ψάχνουν, να συζητούν και να κάνουν τις δικές τους συνδέσεις.

Και τότε γεννήθηκε μια φράση:

«Ο βάτος στηρίζει το ρόδο.»

Και ύστερα ήρθε το νερό.

«Το νερό δεν κάνει διακρίσεις.»

Τα παιδιά σκέφτηκαν πως το νερό ταξιδεύει στα φύλλα, στα αγκάθια και στα ρόδα.

Δεν σταματά για να διαλέξει.

Φτάνει εκεί όπου υπάρχει ζωή.

Και κάπου εκεί το ρόδο έγινε για εμάς κάτι περισσότερο από ένα λουλούδι.

Έγινε μια λέξη που μπορούσε να ταξιδέψει.

Έτσι ξεκινήσαμε να αναζητούμε τη λέξη ΡΟΔΟ στις γλώσσες της Ευρώπης.

Ψάξαμε σε λεξικά, συγκρίναμε λέξεις και ανακαλύψαμε πώς διαφορετικοί άνθρωποι ονομάζουν το ίδιο λουλούδι.

Άλλες γλώσσες.
Άλλοι ήχοι.
Άλλες γραφές.

Το ίδιο ρόδο.

Και τότε καταλάβαμε πως το ταξίδι μας δεν ήταν μόνο ένα ταξίδι μιας λέξης.

Ήταν ένα ταξίδι από άνθρωπο σε άνθρωπο, από εποχή σε εποχή και από γλώσσα σε γλώσσα.

Από τον άνθρωπο που χάραξε τα σημάδια στον πηλό,
στον Βέντρις που προσπάθησε να τα αποκρυπτογραφήσει,
στα παιδιά που τα ξανακοίταξαν χιλιάδες χρόνια αργότερα.

Και από εκεί, στις γλώσσες της Ευρώπης.

Διαφορετικές λέξεις.
Διαφορετικοί άνθρωποι.
Ένας κοινός κήπος. 🌹